Hacker tăng nhiệt tủ lạnh đến 50 độ C tại hàng loạt siêu thị châu Âu

Hacker tăng nhiệt tủ lạnh đến 50 độ C tại hàng loạt siêu thị châu Âu

Một cuộc tấn công mạng đang lan khắp các siêu thị ở châu Âu, khi tủ lạnh và tủ đông bị tăng nhiệt vào nửa đêm, khiến cửa hàng buộc phải tiêu hủy thực phẩm.

Tương tự chiến dịch nhắm vào siêu thị ở Pháp giữa tháng 10, đợt tấn công ngày 2/11 ảnh hưởng đến chuỗi siêu thị Ahold Delhaize và Colruyt ở Bỉ, Luxembourg và hai nhà bán lẻ thực phẩm Thụy Điển là ICA và Coop. IKEA, thương hiệu nội thất và thực phẩm nổi tiếng ghi nhận ít nhất một cửa hàng bị ảnh hưởng và không loại trừ khả năng các địa điểm khác cũng bị gián đoạn hoạt động.

Người phát ngôn của Colruyt, tập đoàn vận hành các cửa hàng Spar tại Bỉ theo mô hình nhượng quyền, nói hệ thống tủ lạnh tại 5 địa điểm đã bị điều khiển từ xa. Tại Ireland, nhà bán buôn Musgrave nói sự cố tác động đến 13 cửa hàng SuperValu, buộc họ phải thu hồi một số sản phẩm đông và bảo quản lạnh. Carrefour, chuỗi bán lẻ chịu ảnh hưởng nặng trong cuộc tấn công tại Pháp, lần này cho biết 15 trong số 700 cửa hàng của họ tại Bỉ bị ảnh hưởng.

"Mọi thứ đều bị phá hủy", Engla Ingwall, Giám đốc kinh doanh tại một cửa hàng nhượng quyền của ICA ở Stockholm, nói với Reuters. "Sự cố xảy ra lúc 2h nhưng vài giờ sau mới được phát hiện. Toàn bộ tủ đông của chúng tôi đều tăng nhiệt lên 50 độ C".

Người phát ngôn của ICA cho biết công ty đã nắm được thông tin về sự cố xảy ra trong đêm, ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh tại "một số lượng cửa hàng hạn chế".

Luc De Laet, nhà sáng lập kiêm chủ sở hữu chuỗi cửa hàng thịt De Laet & Van Haver tại Bỉ, kể ông bị đánh thức lúc 3h30 bởi một nhân viên thông báo có sự cố. Ông lập tức đến cửa hàng ở phía nam thành phố Antwerp và phát hiện nhiệt độ trong các tủ đông đã tăng lên 18 độ C. Ông ước tính sự cố khiến lượng thịt trị giá 15.000 euro (430 triệu đồng) bị hỏng.

"Thật đáng sợ. Họ tấn công hệ thống ghi nhận nhiệt độ và có thể lập trình lại hệ thống từ xa", ông nói, cho biết việc phải bỏ một lượng lớn thực phẩm khiến ông vô cùng tức giận.

De Laet cho rằng tin tặc đang tìm cách gây bất ổn cho nền kinh tế châu Âu. Ông đã liên hệ với cảnh sát nhưng chưa rõ cơ quan này có mở cuộc điều tra hay không. "Tôi chỉ muốn nhắn nhủ họ hai từ: Hãy tỉnh táo, làm ơn, vì đang có chuyện xảy ra", ông nói.

Trước đó, trong tình huống tại Pháp, cảnh sát cho biết tin tặc đã chiếm quyền kiểm soát các thiết bị làm mát tại hàng trăm siêu thị, gây ra hỏa hoạn và thiệt hại về thực phẩm. Ahold khi đó cũng đã trình báo cảnh sát về một sự cố an ninh mạng.

Cửa hàng bán lẻ - mục tiêu dễ bị nhắm tới

Từ tủ lạnh, hệ thống sưởi đến camera an ninh và thiết bị báo động, ngày càng nhiều thiết bị vốn chủ yếu hoạt động bằng cơ chế cơ học còn nay được giám sát và điều khiển từ xa. Điều này mở ra cơ hội mới cho tội phạm mạng.

Một số tủ lạnh bị ảnh hưởng trong cuộc tấn công hôm 2/11 sử dụng công nghệ kiểm soát nhiệt độ của công ty Đan Mạch Danfoss - đơn vị từng bị nhắm mục tiêu trong sự cố tại Pháp. Danfoss xác nhận đang phối hợp với khách hàng để triển khai biện pháp khắc phục.

Ủy ban châu Âu cho rằng vấn đề mới nhất cho thấy mối đe dọa trên không gian số đang gây ra những gián đoạn nghiêm trọng. "Đây là hành động có chủ đích nhằm phá vỡ chuỗi cung ứng thực phẩm và làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng - một cảnh báo mà chúng ta phải nghiêm túc nhìn nhận", Christophe Hansen, Ủy viên châu Âu phụ trách nông nghiệp, cho biết.

Tom Hegel, nhà nghiên cứu tại công ty an ninh mạng SentinelOne, đánh giá những cuộc tấn công như vậy thường liên quan đến mục đích tống tiền, động cơ chính trị hoặc hoạt động của tổ chức cấp nhà nước. Tuy nhiên, hai vụ này lại không đi kèm yêu cầu tài chính, cho thấy khả năng đây là hành vi phá hoại.

"Ngành bán lẻ dễ bị tấn công vì chuỗi cửa hàng vận hành một hệ thống khổng lồ gồm bộ điều khiển thiết bị làm lạnh, hệ thống quản lý tòa nhà, bảng điều khiển ra vào và thiết bị thanh toán tại quầy", ông nói, thêm rằng sẽ rất khó truy vết tin tặc. "Một kẻ tấn công đăng nhập vào bảng điều khiển bị lộ gần như không để lại dấu vết gì... Từ góc độ của đội ngũ phòng thủ, khó phân biệt một thiếu niên với một cơ quan tình báo khi cả hai cùng thực hiện hành vi này".

Hiện chưa có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm. Tuy nhiên, điều này làm gia tăng lo ngại của cơ quan chức năng châu Âu về các mối đe dọa hỗn hợp nhằm vào cơ sở hạ tầng.

"Theo tôi, có hai kịch bản hợp lý về chủ thể đứng sau: một quốc gia nào đó đang phát đi tín hiệu và phô diễn năng lực; hoặc một tin tặc hoạt động đơn lẻ, thực hiện tấn công vì mục đích cá nhân", Rafe Pilling, Giám đốc cấp cao phụ trách tình báo mối đe dọa tại công ty an ninh mạng Sophos, nhận định trên Guardian.

"Chưa rõ ai đứng sau và có thể sẽ không bao giờ xác định được", Katrien Eggers, người phát ngôn Trung tâm An ninh mạng Bỉ, nói với Reuters. "Về lý thuyết, mọi hệ thống công nghệ thông tin đều có thể bị tấn công. AI hiện có thể được sử dụng để khai thác thành công những lỗ hổng, nhất là các tác nhân có năng lực tinh vi".

Châu An tổng hợp