Hoe moet Europa reageren op cyberaanvallen van Rusland? "Terughacken, want sancties maken geen indruk"

Artikel luisteren

4min

Meer info

Europese landen die het slachtoffer worden van Russische cyberaanvallen, moeten de Russische veiligheidsdiensten of hackers die verantwoordelijk zijn voor die aanvallen, zoveel mogelijk terughacken. Dat vindt Tim Haesebroeck, professor internationale politiek (UGent) en onderzoeker van hybride oorlogsvoering. Niet om de Russische maatschappij te destabiliseren, maar om een signaal te geven aan de overheid.

Na de cyberaanvallen op onder meer supermarkten, die opgeëist werden door pro-Russische hackers, rijst de vraag of Europese landen wel sterk genoeg reageren op de hybride aanvallen van Rusland. Duitsland bijvoorbeeld, voerde extra sancties in na het incident met de drone op de luchthaven van Leipzig. Andere Europese landen zijn toen gevolgd.

De vraag is of zulke sancties nog wel indruk maken op Rusland, zegt Tim Haesebroeck in VRT NWS De Ochtend. Volgens hem moet Europa naar andere opties beginnen te kijken, zoals eigen cyberaanvallen uitvoeren.   

Rusland probeert de Europese maatschappij te destabiliseren. Europa mag dat voorbeeld niet volgen, maar moet wel reageren, vindt professor internationale politiek Tim Haesebroeck.

Voor een goed begrip, Haesebroeck vindt niet dat Europese landen het voorbeeld van Rusland moeten volgen. "Wat mij een slecht idee lijkt, is om - net zoals Rusland doet - de Russische maatschappij echt te proberen destabiliseren. Dat kan misschien tot een escalatie leiden die we niet willen."

Haesebroeck ziet meer heil in het terughacken van de Russische veiligheidsdiensten of hackers die achter de cyberaanvallen zitten. "Daarvoor hebben we al de capaciteit en we doen dat eigenlijk soms al."

Wat wij willen, is dat Rusland vooral stopt met zijn eigen aanvallen. De manier om dat te doen is het voeren van een soort lik-op-stukbeleid

Tim Haesebroeck, professor internationale politiek

Ook België heeft een offensieve cybercapaciteit, weet Haesebroeck. "Daarmee zijn we in staat om dat soort offensieve operaties uit te voeren. België heeft nog niet erkend dat het dat al gedaan heeft, maar bijvoorbeeld de Britten en Nederlanders hebben wel al gezegd dat ze al tegen vijandige actoren hebben opgetreden."

Lik-op-stukbeleid

Haesebroeck wijst erop dat zulke offensieve operaties het best altijd een reactie zijn op vijandige aanvallen. Zelf proactief gaan optreden, vindt hij geen goed idee.

"Want dan ben je zelf de aanvaller. Wij willen eigenlijk niet in oorlog zijn met Rusland. Wat wij willen, is dat Rusland vooral stopt met zijn eigen aanvallen. En de manier om dat te doen, is het voeren van een soort lik-op-stukbeleid. Als Rusland iets doet, moeten wij reageren op een evenwichtige, proportionele manier."

Maar dan nog moeten Europese beleidsmakers erop letten dat ze niet in een vicieuze cirkel en verdere escalatie terechtkomen. "Je moet eigenlijk een afweging maken. Je moet sterk genoeg reageren om effectief kosten op te leggen aan de Russen, maar je wil ook niet zo sterk reageren dat je gaat escaleren tot op een niveau waarbij Rusland misschien sterker staat en misschien een soort van escalatiedominantie heeft. Dat is net de moeilijkheid. En het is daarom dat ik denk dat het belangrijk blijft om altijd proportioneel te reageren."  

Onze tactiek van een beetje afwachten, voorzichtig reageren en duidelijk maken dat we Oekraïne blijven steunen, blijkt niet helemaal te werken

Tim Haesebroeck, professor internationale politiek

Vandaag de dag reageert Europa te weinig, vindt Haesebroeck. "Tot nog toe hebben we heel weinig gereageerd en Rusland blijft het toch doen. Dus onze tactiek van een beetje afwachten, voorzichtig reageren en duidelijk maken dat we Oekraïne blijven steunen, blijkt ook niet helemaal te werken."

De beslissing om zulke tegenaanvallen uit te voeren, ligt bij de nationale regeringen. Maar Haesebroeck wijst op het belang van coördinatie op Europees niveau. "Want het is heel belangrijk dat Rusland voelt dat als het 1 Europees land aanvalt, alle Europese landen samen zullen reageren."

LUISTER

Moet Europa Russische sabotage beantwoorden? "We moeten een lik-op-stukbeleid voeren"

Radio 1De Ochtend

5min