Trẻ bệnh hen suyễn có tự khỏi khi lớn lên?

Bé nhà tôi 4 tuổi, mới được chẩn đoán hen suyễn. Bệnh có tự khỏi khi trẻ lớn không, cần lưu ý gì để tránh diễn tiến nặng? (Hạnh, 34 tuổi)

Trả lời:

Hen phế quản (hen suyễn) là bệnh viêm mạn tính đường thở. Ở trẻ mắc hen, phế quản nhạy cảm hơn bình thường và dễ bị viêm, co thắt, phù nề hoặc tăng tiết dịch khi gặp các tác nhân kích thích như nhiễm virus đường hô hấp, bụi nhà, phấn hoa, lông động vật, khói thuốc lá, không khí lạnh. Trẻ có thể ho, khò khè, khó thở, nặng ngực, thường tăng về đêm hoặc gần sáng. Các triệu chứng có thể xuất hiện từng đợt, xen kẽ những khoảng thời gian trẻ hoàn toàn bình thường.

Khi trẻ lớn lên, đường thở và chức năng phổi tiếp tục phát triển, mức độ đáp ứng của đường thở cũng có thể thay đổi. Nhờ đó, một số trẻ giảm dần các triệu chứng. Tuy nhiên, không phải trẻ nào mắc hen cũng hết triệu chứng khi trưởng thành. Khả năng bệnh tiếp tục kéo dài phụ thuộc vào nhiều yếu tố như khởi phát hen từ sớm, có nhiều đợt hen cấp, chức năng phổi giảm kéo dài, bố hoặc mẹ mắc hen, cơ địa dị ứng hoặc thường xuyên tiếp xúc với các dị nguyên.

Ngay cả khi trẻ không còn ho, khò khè trong thời gian dài, hen vẫn có thể tái phát khi trưởng thành. Do đó, phụ huynh cần kiểm soát hen tốt ngay từ khi được chẩn đoán. Mức độ kiểm soát triệu chứng, diễn biến chức năng phổi trong quá trình lớn lên là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe hô hấp lâu dài của trẻ.

Điều trị phù hợp giúp giảm viêm đường thở, kiểm soát triệu chứng, hạn chế các đợt hen cấp và bảo vệ chức năng phổi. Tùy mức độ bệnh và khả năng kiểm soát hen, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kiểm soát, thường là corticosteroid dạng hít và thuốc cắt cơn khi cần. Phụ huynh cần cho trẻ dùng thuốc đúng liều, đúng kỹ thuật, tái khám theo lịch.

Trẻ cần tránh khói thuốc lá, khói nhang; nhà ở nên thông thoáng, hạn chế bụi và nấm mốc. Với trẻ có cơ địa dị ứng với bụi nhà hoặc mạt bụi, gia đình nên vệ sinh chăn, gối, đồ chơi và các vật dụng dễ tích tụ bụi định kỳ. Trẻ mắc hen vẫn có thể vui chơi, vận động và tham gia các hoạt động phù hợp với lứa tuổi khi bệnh được kiểm soát tốt.

Phụ huynh cũng cần nhận biết sớm các dấu hiệu cơn hen cấp nặng. Nếu trẻ khó thở tăng dần, thở nhanh, co kéo lồng ngực, khó nói hoặc khó uống, tím môi, lừ đừ hoặc không cải thiện sau khi sử dụng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Cơn hen cấp có thể diễn tiến nhanh, gây thiếu oxy, suy hô hấp.

ThS.BS Nguyễn Văn Ngân
Đơn vị Hô hấp
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp