Doanh nghiệp về tay Tập đoàn Nhật Bản Kokuyo sẽ được phát triển thế nào?

Doanh nghiệp về tay Tập đoàn Nhật Bản Kokuyo sẽ được phát triển thế nào?

Tập đoàn Nhật Bản (đơn vị sở hữu cổ phần Thiên Long) có tiền lệ duy trì thương hiệu của các doanh nghiệp mua lại, đồng thời tích hợp năng lực sản xuất, phân phối vào hệ thống.

Tập đoàn Kokuyo của Nhật Bản đã hoàn tất nhận chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Công ty Đầu tư Thiên Long An Thịnh (TLAT), qua đó gián tiếp sở hữu 46,82% vốn Tập đoàn Thiên Long (TLG). Đây là bước đầu trong kế hoạch nâng tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp văn phòng phẩm Việt Nam lên tối đa 65,01%, thông qua cả đợt chào mua công khai cổ phiếu trong tương lai.

Theo công bố của Kokuyo, tập đoàn dự kiến đưa Thiên Long trở thành công ty con hợp nhất từ năm 2027, với điều kiện các đề cử nhân sự do Kokuyo đưa ra được thông qua tại phiên họp bất thường của TLG dự kiến vào đầu tháng 12. Như vậy, bên cạnh việc thay đổi cổ đông chi phối, cơ cấu quản trị của Thiên Long cũng sẽ có những bước chuyển tiếp theo.

Chia sẻ với VnExpress trước đó, ông Cô Gia Thọ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Thiên Long, nói khi tìm hiểu các thương vụ trước đây của Kokuyo, ông nhận thấy tập đoàn có cách tiếp cận đầu tư gắn với việc duy trì thương hiệu địa phương. Ông kỳ vọng thông qua hợp tác, Thiên Long có thể trở thành một thương hiệu tồn tại lâu dài tương tự đối tác Nhật Bản.

Nhìn chung, ông Thọ cho rằng đây có thể là một bước tiến quan trọng trong chiến lược toàn cầu hóa mà Thiên Long đã kiên trì theo đuổi trong thời gian qua. Thương vụ cũng là điều kiện để TLG học hỏi các mô hình quản trị, đẩy mạnh cải tiến sản phẩm và mở rộng thị trường ra khu vực ASEAN cùng các quốc gia khác, qua đó đưa sản phẩm "Made in Vietnam" đến với nhiều người tiêu dùng trên thế giới.

Thực tế, Kokuyo từng thực hiện một số thương vụ mua lại tại thị trường nước ngoài với cách tiếp cận đúng như những gì ông Thọ đề cập.

Năm 2011, Kokuyo thông qua công ty con Kokuyo S&T đã dành khoảng 4,56 tỷ Rupee (tương đương 60 triệu USD tại thời điểm đó) để mua lại 50,3% cổ phần chi phối của Camlin Limited, nhà sản xuất văn phòng phẩm thành lập năm 1931 tại Ấn Độ, từ gia đình sáng lập Dandekar. Sau giao dịch, doanh nghiệp đổi tên thành Kokuyo Camlin Limited, nhưng các thương hiệu sản phẩm lâu đời như Camlin và Camel vẫn được sử dụng.

Trước khi về tay Kokuyo, Camlin đã có hơn 80 năm hoạt động, với hai thương hiệu chủ lực là Camlin và Camel, gắn với các sản phẩm văn phòng phẩm, màu vẽ và dụng cụ mỹ thuật. Doanh nghiệp sở hữu danh mục hơn 2.100 sản phẩm, mạng lưới phân phối tiếp cận hơn 55 triệu hộ gia đình và 5 nhà máy sản xuất trên khắp Ấn Độ. Tập đoàn Nhật Bản định hướng kết hợp những lợi thế này với các sản phẩm văn phòng phẩm, năng lực nghiên cứu phát triển và kinh nghiệm quản trị của họ.

Trong 2 năm đầu sau thương vụ, Kokuyo tập trung hiện đại hóa quản lý và củng cố các dòng sản phẩm hiện hữu tại Kokuyo Camlin. Đến năm 2017, tập đoàn đưa vào hoạt động nhà máy Kokuyo Camlin Patalganga tại Ấn Độ, tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất tại thị trường này.

Cũng tại Ấn Độ, năm 2013, Kokuyo đạt thỏa thuận mua lại Riddhi Enterprises với giá trị công bố 8 triệu USD. Khác với Camlin, doanh nghiệp này chủ yếu sản xuất tập vở theo đơn đặt hàng của các đối tác nước ngoài, không sở hữu thương hiệu riêng và xuất khẩu toàn bộ sản phẩm sang Mỹ, Trung Đông và châu Phi.

Sau khi đổi tên doanh nghiệp này thành Kokuyo Riddhi Paper Products, tập đoàn tái cấu trúc bằng cách chuyển giao tài sản, nhà xưởng, thiết bị, hệ thống bán hàng, giấy phép và nhân sự của Riddhi sang một công ty con mới tại Ấn Độ. Dưới sự rót vốn và chuẩn hóa quản trị từ Kokuyo, nhà máy được nâng cấp công nghệ tự động hóa, chuyển từ các xưởng thuê mướn nhỏ lẻ sang sở hữu cụm nhà máy quy mô lớn. Doanh nghiệp này giờ đây vươn lên thành đơn vị sản xuất và xuất khẩu văn phòng phẩm giấy lớn thứ 2 tại Ấn Độ.

Ngoài mảng văn phòng phẩm, Kokuyo cũng từng dành 75 triệu USD mua lại doanh nghiệp nội thất tại Hong Kong (Trung Quốc). Tháng 7/2022, tập đoàn Nhật Bản thâu tóm toàn bộ cổ phần HNI Hong Kong, đơn vị sở hữu thương hiệu nội thất Lamex thành lập năm 1977. Sau giao dịch, doanh nghiệp đổi tên thành Kokuyo Hong Kong, trong khi thương hiệu Lamex tiếp tục được duy trì. Kokuyo đưa năng lực sản xuất của đơn vị này vào chiến lược phát triển nội thất tại Trung Quốc và các thị trường châu Á, tập trung danh mục sản phẩm và tăng cường bán chéo.

Năm 2025, tập đoàn tiếp tục mua cổ phần chi phối HNI Office India, sau đó đổi tên thành Kokuyo Workplace India. Ở cả hai thương vụ, họ đều tiếp cận theo hướng duy trì thương hiệu và bộ máy tại địa phương, đồng thời chuẩn hóa công nghệ hoặc quản trị để nâng cao hiệu quả doanh nghiệp.

Kokuyo hiện có quy mô tài chính đáng kể. Theo báo cáo kết quả kinh doanh quý III, doanh thu hợp nhất trong 9 tháng đầu năm nay đạt 290,2 tỷ yen (khoảng 1,83 tỷ USD), tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận hoạt động của công ty đạt 23,4 tỷ yen (148 triệu USD), tăng gần 9%, còn lợi nhuận ròng thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 18,1 tỷ yen (114 triệu USD), tăng 8%.

Tại ngày 30/9, tổng tài sản của Kokuyo đạt hơn 326 tỷ yen (khoảng 2,06 tỷ USD), vốn chủ sở hữu khoảng 247 tỷ yen (1,56 tỷ USD). Tiền và các khoản tương đương tiền giảm gần 29 tỷ yen (183 triệu USD) so với cuối năm 2025, còn 81,62 tỷ yen (516 triệu USD). Tập đoàn cho biết đang thực hiện chiến lược phân bổ vốn cho đầu tư tăng trưởng, đồng thời giảm lượng tiền mặt dư thừa và duy trì các phương án huy động vốn linh hoạt.

Riêng thương vụ Thiên Long, Kokuyo ước tính tổng giá trị đầu tư khoảng 27,6 tỷ yen, tương đương hơn 180 triệu USD theo tỷ giá tại thời điểm công bố kế hoạch. Tập đoàn dự kiến sử dụng nguồn vốn tự có để thực hiện giao dịch. Trong báo cáo quý III, Kokuyo cho biết kế hoạch đưa Thiên Long trở thành công ty con đang được triển khai theo tiến độ.

Tất Đạt