Zdrowie mężczyzn w listopadzie. Jakie badania warto wykonać?

Kluczowe fakty:

• Listopad jest miesiącem zwiększania świadomości na temat zdrowia mężczyzn.
• Objawy nowotworów męskich mogą nie być oczywiste. Jakie badania warto wykonać?
• Coraz więcej mężczyzn świadomie dba o swoje zdrowie. W jaki sposób?

Listopad jest miesiącem świadomości męskich nowotworów. Prowadzona w tym czasie kampania Movember zachęca mężczyzn do regularnych badań, prowadzenia zdrowego stylu życia oraz otwartego rozmawiania o problemach zdrowotnych. Jej symbolem są zapuszczane w listopadzie wąsy. Nazwa akcji powstała natomiast z połączenia angielskich słów "moustache", czyli wąsy, oraz "november", czyli listopad.

Kampania koncentruje się przede wszystkim na raku prostaty oraz raku jąder. Przypomina jednak również, że dbanie o męskie zdrowie nie powinno ograniczać się do profilaktyki nowotworowej. Znaczenie mają także kondycja psychiczna, gospodarka hormonalna i codzienne nawyki.

Rak prostaty. Których objawów nie należy lekceważyć?

Rak gruczołu krokowego, nazywanego również prostatą lub sterczem, jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych u mężczyzn. Najczęściej chorują na niego mężczyźni po 50. roku życia.

Objawy choroby mogą przypominać dolegliwości związane z łagodnym przerostem prostaty. Według lekarzy zaniepokojenie powinny wzbudzić m.in. osłabienie strumienia moczu, częstomocz, wydłużenie czasu oddawania moczu oraz wrażenie, że pęcherz nie został całkowicie opróżniony. Do niepokojących sygnałów należą również krwiomocz, nietrzymanie moczu, zaburzenia erekcji, zmiana rytmu wypróżnień, a także ból w okolicy lędźwiowej, pleców, klatki piersiowej lub nóg.

W profilaktyce ważne są regularne wizyty u lekarza oraz wykonywanie zalecanych badań. Jednym z nich jest oznaczenie stężenia PSA, czyli swoistego antygenu sterczowego, produkowanego przez gruczoł krokowy. Badanie wykonuje się na podstawie próbki krwi.

W diagnostyce stosowane jest również badanie per rectum, podczas którego lekarz ocenia prostatę przez odbytnicę. Pozwala ono wykryć nieprawidłowości, które mogą wymagać dalszej diagnostyki.

Rak jądra dotyka przede wszystkim młodych mężczyzn

O ile ryzyko zachorowania na raka prostaty zwiększa się wraz z wiekiem, o tyle rak jądra jest nowotworem występującym przede wszystkim u młodych mężczyzn. Najwięcej przypadków rozpoznaje się między 15. a 40. rokiem życia.

Jednym z najczęstszych objawów jest, jak wskazują eksperci, wyczuwalny, twardy guzek w jądrze. Zmiana nie zawsze boli, dlatego może zostać początkowo zlekceważona. Niepokój powinny wzbudzić także zmiana wielkości lub konsystencji jądra, obrzęk, nagromadzenie płynu w mosznie i towarzyszące mu uczucie ciężaru lub rozpierania. Objawami mogą być również ból podbrzusza, dyskomfort w mosznie albo zmiana wyglądu skóry.

Wczesne rozpoznanie znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Mężczyznom zaleca się więc regularne samobadanie jąder, najlepiej raz w miesiącu. W przypadku zauważenia guzka, obrzęku, powiększenia jądra lub innej niepokojącej zmiany należy zgłosić się do lekarza.

Mężczyźni zaczynają dbać o siebie

Movember może być również okazją do szerszego przyjrzenia się kondycji mężczyzn. Jak zauważa ekspertka medycyny męskiej, w ostatnich latach zmieniło się ich podejście do profilaktyki. - Mężczyźni zaczęli poznawać siebie i zaczynają dbać o siebie - mówi dr Ewa Kempisty-Jeznach w podcaście "Wywiad Medyczny" Joanny Kryńskiej w TVN24+.

Zdaniem ekspertki wielu mężczyzn troszczy się już nie tylko o wygląd zewnętrzny i sprawność fizyczną. Coraz większą uwagę zwracają również na stan organizmu. - Mężczyźni zaczynają chodzić na badania. Dla mnie to jest najbardziej ciekawe - ocenia.

Część pacjentów nadal zgłasza się do lekarza dopiero za namową żony lub partnerki. Dr Kempisty-Jeznach zauważa jednak, że coraz więcej mężczyzn podejmuje tę decyzję samodzielnie albo pod wpływem rozmów z innymi mężczyznami oraz informacji pojawiających się w mediach. Rosnąca świadomość ma znaczenie także dlatego, że niepokojące sygnały nie zawsze są oczywiste. Mogą nimi być m.in. przewlekłe zmęczenie czy pogorszenie nastroju.

Zmęczenie i pogorszenie nastroju to sygnały ostrzegawcze

Jednym z ważnych elementów męskiego zdrowia jest gospodarka hormonalna. Testosteron, co zaznacza dr Ewa Kempisty-Jeznach, nie odpowiada wyłącznie za wygląd sylwetki i sprawność fizyczną. Jego poziom może mieć związek m.in. z energią, samopoczuciem, snem i zdolnością organizmu do regeneracji.

Sygnałem, że warto skonsultować się z lekarzem, może być długotrwałe zmęczenie, pogorszenie jakości snu, wolniejsza regeneracja po wysiłku, rozdrażnienie, obniżony nastrój oraz wycofywanie się z kontaktów towarzyskich.

Takie objawy nie przesądzają jednak o niedoborze testosteronu. Mogą mieć wiele przyczyn, dlatego wymagają konsultacji lekarskiej i odpowiednio dobranej diagnostyki. Sama ocena całkowitego poziomu testosteronu może nie wystarczyć. Lekarz może zdecydować o rozszerzeniu badań m.in. o testosteron wolny oraz inne parametry związane z gospodarką hormonalną.

Sen, sport, dieta i ograniczenie stresu

Jednym z największych obciążeń dla współczesnych mężczyzn pozostaje przewlekły stres. Może się on wiązać zarówno z pracą i obowiązkami zawodowymi, jak i z odpowiedzialnością za rodzinę oraz presją społeczną.

- Długotrwałe napięcie może prowadzić do problemów ze snem, rozdrażnienia, przemęczenia i obniżenia nastroju. Mężczyźni nie zawsze mówią wprost o trudnościach psychicznych. Zdarza się, że zamykają się w sobie, unikają kontaktu z ludźmi albo reagują nerwowo - wyjaśnia dr Ewa Kempisty-Jeznach.

Jeżeli wyniki badań hormonalnych są prawidłowe, a gorsze samopoczucie, brak energii lub obniżony nastrój utrzymują się, potrzebna może być konsultacja z psychologiem albo psychiatrą. Pomoc dotycząca kondycji fizycznej i psychicznej nie wyklucza się i może być prowadzona równolegle.

Dr Kempisty-Jeznach podkreśla także znaczenie kontaktów społecznych. - Spotkania ze znajomymi, odpoczynek oraz możliwość rozmowy o problemach pomagają zmniejszyć napięcie i mogą poprawiać jakość życia - podkreśla.

Mężczyźni coraz częściej rezygnują z używek

Ekspertka dostrzega również zmianę w podejściu mężczyzn do alkoholu, papierosów i innych używek. Jak mówiła, część pacjentów świadomie z nich rezygnuje, ponieważ chce lepiej się czuć, zachować sprawność i mieć więcej energii. - Najpiękniejsze w tym wszystkim jest to, że ludzie, którzy zaczynają dbać o siebie, to robi się ich taka religia. I naprawdę zaczynają to robić i im to sprawia przyjemność - mówi.

Pacjenci są dumni z tego, że przestali palić, ograniczyli alkohol, zrezygnowali ze słodyczy lub zaczęli regularnie ćwiczyć. Zdaniem ekspertki pokazuje to, że zdrowe nawyki nie muszą być przykrą koniecznością. Z czasem mogą stać się źródłem satysfakcji i motywować do kolejnych zmian.

Movember może być początkiem trwałej zmiany

Profilaktyka męskich nowotworów pozostaje najważniejszym przesłaniem Movember. Listopadowa kampania może jednak stać się impulsem do bardziej kompleksowego zadbania o męskie zdrowie.

Samobadanie jąder, kontrolowanie prostaty i wykonywanie badań zaleconych przez lekarza warto połączyć z regularną aktywnością, odpowiednią dietą, snem, ograniczeniem używek i reagowaniem na długotrwałe pogorszenie samopoczucia.

- Dbanie o siebie nie jest oznaką słabości. Przeciwnie, świadczy o odpowiedzialności za siebie i swoich bliskich - podsumuje dr Ewa Kempisty-Jeznach.

Źródło: tvn24.pl

ZOBACZ TAKŻE:

Link skopiowany do schowka.