Kule z muszkietów, przejście do getta, fragmenty kaplicy. Na budowie odkryli relikty z kilku epok

Przy ulicy Świętojerskiej 9 powstaną wkrótce budynek Sejmiku Województwa Mazowieckiego i siedziba Sądu Apelacyjnego. To teren mocno dotknięty przez historię, dlatego najpierw na teren weszli archeolodzy. Ich prace zaczęły się przed wakacjami.

Dawniej Świętojerska była granicą Starej i Nowej Warszawy. Z kolei ulica Długa stanowiła jedną z ważniejszych ulic prowadzących ze Starej Warszawy na przedmieścia w kierunku zachodnim. W pobliżu znajdował się Pałac Krasińskich, a w XVIII wieku działał tu także pierwszy Teatr Narodowy, powołany przez króla Stanisława Augusta.

Jeszcze w XVIII wieku część badanego terenu zajmowały ogrody, stajnie, budynki gospodarcze i pojedyncza zabudowa mieszkalna. Obraz zaczął radykalnie zmieniać się w XIX wieku. Powstawały kamienice, dobudowywano oficyny, a wolne przestrzenie między budynkami kurczyły się do niewielkich podwórek.

Kule muszkietowe z czasów insurekcji kościuszkowskiej

O tym, co udało się znaleźć na terenie budowy opowiedziała archeolożka Marzena Kasprzycka, prezeska Stowarzyszenia Starożytników. Jej zespół przez ostatnich kilka miesięcy odkrywał i zabezpieczał cenne znaleziska.

Jak przyznała badaczka, wiele rzeczy wydobywanych z ziemi zadziwiało archeologów, początkowo nie mieli pewności, z czym mają do czynienia. - Ponieważ są to przedmioty, które często dawno temu wyszły już z użycia i nie wszyscy o nich pamiętają - przyznała Kasprzycka.

Udało się odkryć pozostałości z insurekcji kościuszkowskiej z 1794 roku. - Właśnie na tym terenie, przy Placu Krasińskich i Świętojerskiej, była dosyć spora bitwa mieszkańców Warszawy z Rosjanami, którzy bardzo chcieli wyjść w stronę Cytadeli na Zakroczymską, a mieszkańcy ich blokowali - opowiadała Marzena Kasprzycka. - Ślady tego znaleźliśmy w postaci kul muszkietowych, których jest dość sporo - dodała.

Odkrycia w rejonie Nowego Miasta

Z kolei mury to pozostałości kamienic, jak i oficyn, które rozciągały się między Świętojerską, Długą i Nowiniarską. W tej okolicy znaleziono przede wszystkim przedmioty codziennego użytku. - Czyli: szkło, porcelana, ceramika, narzędzia - wymieniła. Były też pozostałości z funkcjonującej w XVII wieku kuźni - przepalone cegły i konstrukcję pieca.

W XVIII wieku znajdowały się tu głównie budynki gospodarcze, domy były nieliczne, ale w XIX wieku krajobraz się zmienił radykalnie. - Wszędzie powstawały kamienice. Było tu mnóstwo warsztatów, sklepików i przedsiębiorstw, o czym świadczą takie znaleziska jak matryce drukarskie - podkreśliła archeolożka.

Przejście do getta i ślady dawnej kaplicy

Kolejne odkrycia to już XX wiek. - Od strony ulicy Świętojerskiej, przy ostatniej kamienicy znaleźliśmy też przejście w murze (....) getta - powiedziała badaczka.

Co było największą niespodzianką? - Stiuki wapienne. One najprawdopodobniej pochodzą z kościoła, a właściwie kaplicy teatynów. Teatyni mieli swój konwikt dla bogatszej młodzieży, w którym uczył się między innymi król Stanisław August Poniatowski czy Kazimierz Pułaski. Budynek stał przy Długiej, a działka ciągnęła się do Świętojerskiej. Kaplica i konwikt zostały zlikwidowane i rozebrane w XVIII wieku, w związku z tym te pozostałości muszą być znacznie starsze - przyznała archeolożka.

Stiuki były zakopane w jamie, stąd wiadomo, że pochodziły ze zburzonej kaplicy. - Tego żeśmy się nie spodziewali. To spora ciekawostka, tym bardziej, że niewiele o tym kościele wiadomo - podkreśliła.

Odkrycia archeologów przy ul. Świętojerskiej 9

Dotychczasowe odkrycia to dopiero początek. Teraz znaleziskami zajmują się specjaliści od konkretnych kategorii zabytków. Sprawdzają każdą rzecz, mierzą ją i opisują. - Szukają do tego analogii, nie tylko w Polsce, ale też w Europie i starają się dociec, skąd to może pochodzić, kiedy było wyprodukowane, czy było użytkowane szeroko, czy jest to rzadkie - wyjaśniła badaczka.

Jak zauważyła, w muzeach są zazwyczaj przedmioty "bardziej luksusowe". - A tutaj mamy fragmenty z tego wszystkiego, (z czego - red.) korzystali zwykli ludzie, o których się właściwie nie pisze, więc w jakiś sposób utrwalamy pamięć o nich - podsumowała.

Utrudnienia dla kierowców i pieszych

Kierownik budowy z firmy Balzola Przemysław Pokora przekazał, że zakończenie prac archeologicznych oznacza przyspieszenie robót budowlanych.

- Budowa wchodzi w kolejny etap realizacji, polegający na robotach ziemnych i zabezpieczeniu wykopu. Przewidujemy wzmożony ruch samochodów ciężarowych, czasowe zajęcie fragmentu pasa drogowego i lokalne utrudnienia w ruchu pieszym. Przejścia i przejazd przez ulicą Świętojerską, Telakowską i Freta będą drożne - wskazał.

Inwestycja ma zakończyć się w drugiej połowie 2029 roku.

Źródło: tvnwarszawa.pl

ZOBACZ TAKŻE:

Link skopiowany do schowka.