Ebola grijpt verder om zich heen in Congo: ruim 10.000 mensen besmet

In de Democratische Republiek Congo zijn nu meer dan 10.000 gevallen van ebola vastgesteld, zo blijkt uit officiële cijfers van de Congolese gezondheidsautoriteiten. Bijna 4900 mensen zijn aan de infectieziekte overleden.

De Afrikaanse volksgezondheidorganisatie Afrika CDC spreekt van de snelst groeiende ebola-uitbraak ooit. Het aantal besmettingen stond afgelopen vrijdag nog op 9964. Zo'n 48 procent van de mensen die zijn besmet met de zeer besmettelijke Bundibugyo-variant van het virus, overlijdt eraan.

Het werkelijke aantal besmette personen is waarschijnlijk nog hoger, omdat niet iedereen met klachten meteen medische hulp zoekt of wordt getest.

Levensbedreigend

Tot nu toe was de zwaarste ebola-uitbraak die van 2014 tot 2016 in West-Afrika.(opent in nieuw venster) Die eiste meer dan 11.000 levens, vooral in Sierra Leone, Liberia en Guinee. De huidige uitbraak in Congo groeit een stuk sneller.

Ebola is een levensbedreigende ziekte. Het virus wordt overgedragen door lichamelijk contact en contact met lichaamsvloeistoffen, zoals braaksel, bloed of sperma. De ziekte veroorzaakt een zeer besmettelijke vorm van koorts, vaak gepaard met diarree en bloedingen.

In Congo grijpt sinds mei de Bundibugyo-variant om zich heen. De uitbraak leidt tot veel onrust en wantrouwen. Zo vielen gewapende jongeren eind vorige week met machetes gezondheidswerkers aan in het oosten van Congo. Zij beschuldigden de hulpverleners ervan de ziekte te verspreiden door water te besmetten.

Inmiddels is ebola ook verspreid naar andere Afrikaanse landen zoals naar Kenia. Daar zijn tot nu toe negen besmettingen vastgesteld en twee sterfgevallen. De besmettingen werden ontdekt nadat een patiënt vanuit Congo via Oeganda naar de hoofdstad Nairobi was gereisd.

Ook in in het West-Afrikaanse Nigeria is ebola opgedoken. De patiënt in Nigeria, de echtgenote van een Zwitserse diplomaat, werd ziek na een reis naar Oeganda. Volgens de gezondheidsautoriteiten wordt nog onderzocht waar zij precies besmet raakte met het ebolavirus. De vrouw is voor behandeling overgebracht naar Zwitserland.

Moedersterfte

De huidige uitbraak is moeilijk onder controle te krijgen, omdat er voor de Bundibugyo-variant van het ebolavirus nog geen specifiek vaccin of effectieve behandeling beschikbaar is. Wel lopen er onderzoeken naar nieuwe vaccins en behandelmethoden.

Daarnaast kunnen de eerste symptomen van een besmetting makkelijk worden verward met andere ziekten, zoals malaria. Daardoor worden patiënten soms te laat geïsoleerd of behandeld, waardoor het virus om zich heen blijft grijpen.

Veel zwangere vrouwen in Congo mijden bovendien ziekenhuizen uit angst voor besmetting. Daardoor verdubbelde de moedersterfte in sommige provincies kort na het uitroepen van de uitbraak in mei.

Ook is de reguliere gezondheidszorg in Congo door de uitbraak ontregeld geraakt. Zo zijn vaccinatieprogramma's voor kinderen verstoord en is het onderwijs voor veel kinderen onderbroken. Dat is vooral problematisch in gebieden waar al miljoenen kinderen niet naar school gaan. Daarnaast heeft de uitbraak geleid tot stigmatisering van getroffen families, waardoor zij sociaal geïsoleerd raken.

Twee vaccins

Sinds juli lopen er klinische onderzoeken naar twee mogelijke behandelmethodes voor de Bundibugyo-variant. Daarnaast worden diverse vaccins getest. Daarbij wordt ook onderzocht of het ebolavaccin Ervebo bescherming biedt tegen deze variant.

Tot nu toe is Ervebo alleen goedgekeurd voor gebruik tegen de ebolaziekte die wordt veroorzaakt door het Zaïre-ebolavirus. Volgens een vertegenwoordiger van de WHO in Congo zouden over enkele weken aanvullende onderzoeken kunnen starten naar twee vaccins die specifiek zijn ontwikkeld voor de Bundibugyo-variant.

Er zijn ook lichtpuntjes. Inmiddels zijn meer dan 2600 patiënten hersteld van de ziekte. Deze week ging een video viraal waarop zorgmedewerkers in beschermende kleding dansen nadat de laatste twee patiënten een behandelcentrum in Mongbwalu hadden verlaten.

Volgens WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus laat dit zien dat elke patiënt die ebola overleeft, een reden is voor optimisme.