Artikel luisteren
8min
Meer info
Ze trainen hun lichamen, bouwen internationale netwerken uit en verheerlijken geweld. De Active Clubs presenteren zich voor de schermen als gewone vechtclubs, maar hebben achter de schermen een uitgesproken neonazistische ideologie. Hoe groot is hun dreiging? Onderzoek van VRT NWS Pano en het Nederlandse Zembla (BNN VARA) legt bloot hoe ze jongeren proberen te radicaliseren. "Die rassenoorlog: dat is bloedserieus."
Samengevat:
VRT NWS Pano en Zembla (BNN Vara) doken in de wereld van neonazi-vechtclubs in Nederland en Vlaanderen.
Ze trainen, houden vechttoernooien waar het neonazisme overal aanwezig is.
Ze proberen jongeren te radicaliseren en geweld te normaliseren via propagandavideo's.
Experts en veiligheidsdiensten waarschuwen voor de snelle groei van de clubs en noemen hen potentieel gevaarlijk.
Van Wolvenrad, over Active Club Dietsland tot Active Club Vlaanderen: ook in België en Nederland duiken verschillende vechtclubs op met een neonazistische ideologie. Dat blijkt uit de onthullende documentaire van de onderzoeksprogramma's VRT NWS Pano en het Nederlandse Zembla (BNN VARA).
Hoewel elke club verschilt van de andere, noemen experts het fenomeen minstens potentieel gevaarlijk. Er zijn geregeld geheime vechttoernooien waar neonazistische symbolen te zien zijn en leden brengen vaak Hitlergroeten, die in bepaalde omstandigheden strafbaar zijn. Maar het is ook méér dan dat.
Ik moest blanke jongens spotten in de sportschool. Wanneer je contact hebt, kan je ze naar de club proberen te lokken om ze verder te laten radicaliseren
Infiltrant met wie Pano werkte
De gevechtstrainingen draaien bijvoorbeeld om meer dan enkel het streven naar een atletisch lichaam. De strategie is radicaliseren, vertelt de infiltrant met wie VRT NWS Pano samenwerkte.
"Ik heb zelf ook ooit de opdracht gekregen om jongens te gaan spotten in de sportschool. Bedoeling was om bijvoorbeeld eerst te helpen met een trainingsschema. Alleen blanke jongens. De strategie is dan om je voor te doen als extreemrechts, niet als nazi. Wanneer je contact hebt, kan je ze naar de club proberen te lokken om ze zo verder te radicaliseren. Dat is een strategie", klinkt het.
"Ze bereiden zich voor op wat zij als onvermijdelijk beschouwen: de ineenstorting, de rassenoorlog, de burgeroorlog. En vandaar die getrainde lichamen. Zij zijn het standby-leger dat wacht op activatie", aldus de infiltrant.
Er zijn al gewelddadige feiten gepleegd door leden van Active Clubs in Europa. Zo werden 4 leden van Active Club Zweden veroordeeld voor een haatmisdrijf, nadat ze 3 mannen met buitenlandse achtergrond in elkaar hadden geslagen in de zomer van 2025, op wat ze zelf een 'hunting event' noemen.
We weten ook dat de Active Clubs soms aanwezig zijn op demonstraties, ook in ons land. En dat er op die demonstraties soms gewelddadige incidenten waren. Zo werd er zowel bij een scholenprotest in Kortrijk als een demonstratie rond remigratie in Leuven iemand in elkaar geslagen. De politie kon de daders nooit identificeren.
Ze geloven niet in een politieke oplossing, een burgeroorlog is voor hen onvermijdelijk
Infiltrant met wie Pano werkte
Dat soort geweld wordt ook gevierd in de chatgroepen, zag de infiltrant.
"Want hoe meer geweld, hoe beter. Geweld moet genormaliseerd en aangemoedigd worden. Een voorbeeld, zoals in Leuven, dat was pure willekeur. Gebaseerd op haat omdat hij een andere huidskleur heeft", klinkt het.
"Dus die rassenoorlog: dat is bloedserieus. Ze praten er ook voortdurend over. Ze geloven niet in een politieke oplossing, een burgeroorlog is voor hen dus onvermijdelijk", aldus de infiltrant.
Op de Hitlerviering onderschepte VRT NWS Pano ook een alarmerende uitspraak rond geweld op politici. Zo is te horen: "Ik snap ook nog steeds niet dat er geen militie is die echt langer op die mensen gaat jagen. Ik kan toch op politici gaan jagen met mijn gun?" En ook: "Als ik er 3 te pakken heb, wat meen je dat die andere 10 wel niet gaan denken? Oh shit. Zo onaantastbaar zijn wij niet."
Dit zou zeker de aandacht van de ordediensten moeten krijgen
Alexander Ritzmann, specialist gewelddadig extremisme
"Ik denk dat politiediensten hiervan op de hoogte moeten zijn en onderzoeken wie dit zegt", zegt Alexander Ritzmann, specialist gewelddadig extremisme. "Iemand die zegt: 'Misschien moet ik 3 politici neerschieten om de anderen bang te maken' zou zeker de aandacht van de ordediensten moeten krijgen."
Ook de 'fight nights' lijken om méér te draaien dan enkel de gevechten zelf. Zo wordt alles uitgebreid gefilmd. Doel: propagandavideo's verspreiden op het internet. En die worden gezien. Een video van de gevechten in het Nederlandse Zuidwolde heeft bijna 150.000 views. "Ze willen de hoofden van jonge mensen beïnvloeden. Ze proberen de mainstream extremer en gewelddadiger te maken", kadert de infiltrant.
Op Telegram moedigen de Active Clubs uit heel Europa elkaar ook aan om hun ideologie te verspreiden. Ook die in België en Nederland. "Wij zijn de voorhoede. We moeten dingen doen waar de gemiddelde persoon het nog niet mee eens is", staat te lezen in een Telegrambericht.
"Eerst was 'stop omvolking' illegaal. Nu zitten we aan Hitlergroeten", gaat het verder in het bericht. "Zelfs mainstreammensen hebben het overwhite replacement. Wat is de volgende stap? Overheden gaan minder durven te vervolgen." En zo kadert het oprichten van vechtclubs in een veel breder en potentieel dus gevaarlijk verhaal.
Experts waarschuwen dan ook voor de opmars van de Active Clubs.
"Als het geweld uiteindelijk een politieke finaliteit heeft om ergens een bepaald ideologisch einddoel of utopisch maatschappijbeeld te gaan vervolledigen, wordt dat wel een probleem", zegt Christophe Busch, expert radicalisering bij het Hannah Arendt Instituut.
Ook de snelle opmars baart zorgen. "Het is, denk ik, ongezien dat zij in amper 2 of 3 jaar tijd 600 tot 700 mensen in Europa hebben", zegt ook Ritzmann. "En die zijn geselecteerd om gericht geweld te plegen tegen hun vijanden. Ze willen zo snel mogelijk een netwerk opbouwen. Het vormt een enorme bedreiging voor de veiligheid."
Christophe Busch, expert radicalisering, duidt het gevaar van zulke clubs.
De Active Clubs proberen zich ook doelbewust als gewone vechtclubs voor te stellen. "Ze gaan ver om te verbergen dat ze neonazi's zijn. Ze spreken in codewoorden. Als ze op straat demonstreren, dan dragen ze bivakmutsen", zegt de infiltrant daarover.
Ze zijn specifiek ontworpen om politie- en veiligheidsdiensten te misleiden
Alexander Ritzmann, specialist gewelddadig extremisme
"Ze zijn opgericht om een soort militieachtige structuur op te bouwen, wat betekent dat je mannen organiseert en traint voor doelgericht geweld", zegt Ritzmann. "Dus laten we doen alsof we gewoon met sport bezig zijn en onszelf een naam geven die niet klinkt als het 'Adolf Hitler Doodseskader', want dat zou misschien ook aandacht trekken. Je noemt ze dan Active Clubs. Want wat is daar mis mee?", zegt hij. "Het is specifiek ontworpen om politie- en veiligheidsdiensten te misleiden, zodat zij de andere kant op kijken."
Over heel Europa waarschuwen veiligheidsdiensten ook voor extreemrechtse dreigingen en voor dus Active Clubs. OCAD zag vorig jaar het aantal dreigingsmeldingen rond rechts-extremisme meer dan verdubbelen.
Er is ook een rapport van het Deense Centre for Documentation and Counter Extremism (CDE) dat specifiek de Active Clubs behandelt. Het rapport stelt dat de groepen bewust proberen over te komen als gewone sportclubs om minder op te vallen voor media en autoriteiten. 'Hide in plain sight', zoals het heet.
Het Deense rapport ziet 3 risico's: normaliseren van extreemrechtse ideeën door sport en lifestyle, radicalisering van jonge mannen via online propaganda en groepsvorming, en de opbouw van fysieke netwerken van getrainde activisten met internationale contacten.
Ook in een document van het Nederlandse Landelijk Steunpunt Extremisme wordt gewaarschuwd: het gedachtegoed van Active Clubs kan leiden tot een toenemende intolerantie tegen ideologische tegenstanders, minderheden en de overheid.
Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be . Jongeren kunnen terecht bij Awel op het telefoonnummer 102, of via chat op awel.be
Source: VRT NWS · Anne Vanrenterghem
At a glance
- Topic
- World
- Country
- 🇧🇪 BE
- Publisher language
- NL
- Added to Allnira