Miljoenen gebruikers zonder Outlook, Teams en Copilot: zijn we te afhankelijk geworden van één grote cloudleverancier?

Artikel luisteren

6min

Meer info

De problemen met Microsoft tonen pijnlijk hoe erg we afhankelijk zijn geworden van de cloud. Zeker als je je eieren in de mand van één grote cloudleverancier legt. Dat zegt cybersecurity-expert Eddy Willems. Hoewel hij vreest dat deze problemen moeilijk te voorkomen zijn, heeft hij één advies. “Wat je wél kan doen, is testen wat er zou gebeuren als er een aantal diensten van de cloud uitvallen.”

Wie de afgelopen uren mail probeerde te checken via Outlook, wilde vergaderen via Teams of AI-hulp wil inwinnen van Copilot heeft vast ook al vruchteloos geprobeerd om deze online diensten aan de praat te krijgen. Boosdoener is een wereldwijd probleem bij de Amerikaanse technologiereus Microsoft. 

De problemen zijn gisteren, in de vooravond, begonnen. “Dan zag je dat er al wat problemen waren, die waren nog niet zo erg, maar in de loop van de nacht zijn ze toegenomen.” Aan het woord is Eddy Willems, doorgewinterd expert in computerbeveiliging en schrijver van boeken zoals ‘Het cybergevaar’. In VRT NWS De Ochtend op Radio 1 maakte hij al een voorlopige balans op van de problemen.

Er zijn niet alleen problemen met Outlook en Teams, maar ook met de rest van het ganse 365-pakket, met daarin Word, Excel, SharePoint en OneDrive. Diensten die wereldwijd door miljoenen mensen worden gebruikt, in 74 landen, volgens Microsoft. Zowel thuisgebruikers als professionele klanten ondervinden er hinder door.

“Het hangt allemaal aan elkaar vast en dat is wat we nu zien”, stelt Willems vast. “Als één schakel in de ketting het begeeft, heeft dat wereldwijd gevolgen.”

Wat de precieze oorzaak is, is nog niet geweten. Rond 19 uur gisteravond bevestigde Microsoft op sociale media dat er inderdaad problemen waren met hun 365-diensten en dat ze al het mogelijke deden “om de impact te verminderen" en "de getroffen servers te herstarten”.

“Ze hebben die problemen vrij snel zelf kunnen identificeren, maar zoals dat wel vaker het geval is bij complexe IT-infrastructuur kunnen problemen langer aanslepen omdat ze allemaal met elkaar verbonden zijn”, zegt Pieterjan Van Leemputten, woordvoerder bij DNS Belgium en in een vorig leven technologiejournalist. “Als de ene server uitvalt, wordt de andere overbelast. Het is een kettingreactie.”

“Het blijkt een soort proces te zijn voor beveiligde verbindingen dat overbelast is geraakt”, weet Eddy Willems. “Daardoor krijg je een heleboel servers die het moeten overnemen.” Daarnaast lijkt er iets fout te zijn gelopen nadat netwerkinstellingen werden aangepast. “Dat alles bij elkaar heeft een wereldwijde storing veroorzaakt op de servers van Microsoft”, legt Willems uit.

Microsoft laat weten dat de problemen niet veroorzaakt werden door een cyberaanval. Eddy Willems en Pieterjan Van Leemputten zijn geneigd het bedrijf hierin te geloven. “Microsoft zou dat vrij snel erkennen, mocht dit het geval zijn”, stelt Van Leemputten. 

“Ik vermoed dat men voldoende indicaties heeft om te zeggen dat het niet om een cyberaanval gaat”, vult Willems aan. “Onderzoek zal dit later volledig moeten uitwijzen. Maar ik vertrouw erop dat dit niet het geval zal zijn. Ik vermoed dat men hier al voldoende bewijzen voor heeft.”

Kwatongen beweren dat de problemen veroorzaakt worden door incompetentie bij Microsoft. Eddy Willems wil niet zover gaan. “Ik denk dat Microsoft er alles aan doet om alles zeer goed draaiende te houden.” Hij herinnert eraan dat er in het verleden wel vaker problemen zijn geweest, maar dat die op relatief korte tijd opgelost werden. 

Pieterjan Van Leemputten beaamt dit. “Dergelijke storingen zijn ook eerder zeldzaam. Maar dat het nu zo lang duurt, is wel uitzonderlijk. Meestal zijn dergelijke storingen wel binnen een aantal uren opgelost. Het probleem hier is dat Microsoft wereldwijd heel veel gebruikers heeft die er problemen door ondervinden.” En dat brengt ons bij een laatste vraag...

Het probleem is inderdaad dat we heel erg afhankelijk zijn geworden van de cloud, stelt Eddy Willems vast. “Dit zijn problemen die we meer en meer beginnen te zien doordat we afhankelijk beginnen te worden van één grote cloudleverancier bijvoorbeeld.” En ze kunnen ontzettend groot worden, waarschuwt hij. 

Willems herinnert eraan dat hij 15 jaar geleden al de bui zag hangen. “Op CNN waarschuwde ik al voor de problemen die we zouden kunnen krijgen als we alles in de cloud zouden gooien. En kijk waar we nu staan.”

Zijn profetische woorden klonken toen zo. “De cloud zal ons leven ongetwijfeld een stuk makkelijker maken, denk ik. Maar het probleem is het model waarin je vertrouwen moet hebben. En dat is een van de meest problematische aspecten ervan: je moet vertrouwen op de bedrijven die in de cloud actief zijn. En dat is misschien wel een van de belangrijkste punten.”

Willems denkt dat dergelijke problemen ook moeilijk te voorkomen zijn. “Daarvoor zou je al een aantal diensten uit de cloud moeten weghalen, wat bij sommige bedrijven gebeurt. Dat noemt men ‘on premis’, op locatie. Maar ook dan ben je nog altijd niet volledig zeker, omdat er sommige dingen toch nog gekoppeld zijn aan de cloud.”