Een Oekraïense militair lanceert een drone richting Rusland (archiefbeeld ter illustratie).

Artikel luisteren

7min

Meer info

Werknemers van het Nederlandse defensiebedrijf Destinus hebben in Oekraïne zelf op Russische drones gejaagd en waren betrokken bij het testen van aanvalsdrones richting Rusland. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse krant NRC. Volgens experts is dergelijke aanwezigheid niet uitzonderlijk, maar Rusland gebruikt die aanwezigheid wel steeds vaker als bewijs van een vermeende westerse deelname aan de oorlog.

Volgens een onderzoek van de Nederlandse krant NRC trekken medewerkers van het Nederlandse defensiebedrijf Destinus in juni 2023 samen met Oekraïense militairen naar de omgeving van Charkiv, vlak bij het front. Daar testen ze een nieuwe aanvalsdrone. Het doelwit is een militair vliegveldje in de Russische regio Voronezj, op zo'n 180 kilometer van de Oekraïense grens.

De testdrone zou erin geslaagd zijn het Russische luchtruim te bereiken, maar wat er daarna precies gebeurt is onduidelijk. Wel staat vast dat op 9 juni een onbemand vliegtuigje inslaat op een flatgebouw in Voronezj, met 3 gewonden tot gevolg.

In het najaar van 2024 keert een team van Destinus terug naar Oekraïne om er een nieuwe interceptiedrone te testen. Dat is een drone die vijandelijke drones in de lucht onderschept en uitschakelt voordat ze hun doel bereiken.

Volgens Destinus werden bij de Oekraïense aanval op de Krimbrug maandagnacht 7 van zijn Ruta-raketten ingezet.

Het Nederlandse ministerie van Defensie en verschillende deskundigen stellen in de krant dat dergelijke activiteiten vragen oproepen over de grens tussen technische ondersteuning en "rechtstreekse deelname aan vijandelijkheden".

Ook de Russische ambassade in Nederland reageerde op het onderzoek. "Wie deelneemt aan oorlogshandelingen, wordt een legitiem doelwit", waarschuwde ze op X.

Destinus ontkent dat het militaire operaties uitvoerde en zegt dat het enkel technische ondersteuning verleende aan het Oekraïense leger.

Het is bovendien niet de eerste keer dat Destinus deze week in het nieuws komt vanwege zijn rol in de oorlog in Oekraïne. Eerder eiste het bedrijf ook een rol op bij de Oekraïense aanval op de Krimbrug. Volgens Destinus werden daarbij verschillende van zijn systemen ingezet, waaronder raketten die hielpen om Russische luchtverdediging uit te schakelen.

Volgens luitenant-kolonel Tom Simoens, militair historicus aan de Koninklijke Militaire School, is de aanwezigheid van Europese defensiebedrijven in Oekraïne niet uitzonderlijk. "Ik denk dat heel wat Europese wapenbedrijven daar op de grond aanwezig zijn, of toch minstens hun wapensystemen daar laten gebruiken", zegt Simoens.

Volgens Simoens biedt de oorlog een unieke kans om nieuwe technologieën in echte gevechtsomstandigheden te testen en verder te ontwikkelen.

"Je zou kunnen zeggen dat Oekraïne het laboratorium van de wapenindustrie is. Daar kunnen defensiebedrijven hun wapens 'battle proven' (gevechtsbeproefd, red.) maken en aanpassen aan de specifieke omstandigheden aan het front," zegt Simoens. "Die verschillen vaak sterk van de theoretische omstandigheden in een laboratorium of op een oefenterrein."

Oekraïne is het laboratorium van de wapenindustrie.

Luitenant-kolonel Tom Simoens, militair historicus aan de Koninklijke Militaire School

Voor bedrijven is die aanwezigheid bovendien waardevol omdat de ontwikkeling van nieuwe systemen dicht bij de gebruikers gebeurt. Ervaringen op het slagveld kunnen zo snel worden verwerkt in nieuwe versies van wapens en drones.

Toch houden de meeste defensiebedrijven hun activiteiten in Oekraïne liever buiten de schijnwerpers. "Dat Europese en Amerikaanse wapenbedrijven aanwezig zijn in Oekraïne is geen nieuws voor mij. Maar de meesten lopen daar niet mee te koop. Die locaties zijn natuurlijk potentiële doelwitten voor Rusland."

Bovendien grijpt Rusland de aanwezigheid van westerse bedrijven en militairen in Oekraïne steeds vaker aan om Europese landen te beschuldigen van een rechtstreekse deelname aan de oorlog.

Zo stelde de Russische ambassade openlijk vragen bij de Nederlandse betrokkenheid bij de oorlog in Oekraïne na de uitspraken van Destinus over de aanval op de Krimbrug.

Ook Frankrijk kreeg deze week gelijkaardige verwijten te horen. Verschillende Franse media berichtten dat Franse militairen al maanden in Oekraïne aanwezig zijn om opleidingen te geven en militair materieel te onderhouden.

Kort daarna verklaarde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov dat dit neerkomt op een rechtstreekse deelname aan het conflict.

Volgens verschillende Franse media zijn Franse militairen in Oekraïne aanwezig om Oekraïense soldaten op te leiden (archiefbeeld ter illustratie).

Maar het leveren van militair materieel of opleidingen staat niet gelijk aan een rechtstreekse deelname aan de oorlog, benadrukt Simoens. "Vrijwel alle EU-lidstaten hebben sinds het begin van de oorlog militaire steun aan Oekraïne geleverd."

Volgens Simoens moeten Russische beschuldigingen over een vermeende "rechtstreekse militaire betrokkenheid" dan ook vooral worden gezien als onderdeel van een bredere strategie. "Dat past binnen wat Rusland 'reflexive control' noemt. Daarbij probeert Rusland ons ervan te overtuigen dat wij eigenlijk schuld dragen omdat we Oekraïne ondersteunen."

"Rusland heeft verschillende manieren waarop het de oorlog probeert te winnen. De grondoorlog levert vandaag weinig resultaat op," zegt Simoens. "Daarnaast zijn er de strategische luchtaanvallen op Oekraïense steden en infrastructuur. Maar er is ook nog een derde spoor: het afkalven van de westerse steun aan Oekraïne."

Oekraïne blijft financieel en militair sterk afhankelijk van steun uit Europa. "Als die steun om welke reden dan ook afneemt, dan is het slechts een kwestie van tijd voordat Oekraïne de oorlog moet staken," zegt Simoens.

Voor Rusland is de snelste manier om de oorlog te winnen mensen in Europa bang te maken voor mogelijke Russische aanvallen. Zo hoopt het ervoor te zorgen dat de westerse steun aan Oekraïne afneemt.

Luitenant-kolonel Tom Simoens, militair historicus aan de Koninklijke Militaire School

Volgens Simoens verklaart dat waarom Rusland zo fel reageert op berichten over Europese bedrijven en militairen in Oekraïne. Niet omdat die aanwezigheid nieuw is, maar omdat Moskou er een kans in ziet om twijfel te zaaien over verdere steun aan Kiev.

"Voor Rusland is de snelste manier om de oorlog te winnen mensen in Europa bang maken voor mogelijke Russische aanvallen", zegt Simoens. "Zo hoopt het ervoor te zorgen dat de westerse steun aan Oekraïne afneemt."

Elke twijfel over die steun kan Rusland helpen in zijn belangrijkste strategische doel: Oekraïne isoleren van zijn bondgenoten.

Source: VRT NWS · Uma Claessens

At a glance

Topic
World
Country
🇧🇪 BE
Publisher language
NL
Added to Allnira