De relatie tussen VS en Rusland was nog nooit zo goed: "Midterms spelen cruciale rol"

Vladimir Poetin en Donald Trump vinden elkaar in het radicaal-rechtse autoritaire leiderschap. Dat zegt Amerika-kenner Björn Soenens over de opvallend positieve relatie tussen de VS en Rusland. Na een lange geschiedenis tussen de 2 grootmachten lijkt de band nooit zo sterk te zijn geweest. Al zit daar een logische reden achter. "Door deals met Rusland te sluiten die goed zijn voor het Amerikaanse volk, wil Trump de midterms winnen."

Sinds wanneer zit die relatie zo goed? Rusland en de Verenigde Staten kennen nochtans een lange, vijandige geschiedenis. Dat weet ook Amerika-kenner Björn Soenens.

"Er is een lange geschiedenis van vijandschap die begon bij de Bolsjewistische revolutie in 1917", vertelt hij in VRT NWS De Ochtend op Radio 1. 

"Toen was er een enorme angst in de VS. Dat jonge land dat bang was voor het rode gevaar en alle anarchisten en communisten massaal terugstuurde."

De opkomst van het fascisme en Nazi-Duitsland en de daaropvolgende Tweede Wereldoorlog verbeterden de diplomatieke relatie tussen de toenmalige en de Verenigde Staten.

Al was dat maar van korte duur. Na de oorlog wakkerde de rivaliteit weer aan, wat tot de leidde. Die spanningen zouden duren tot 1989. "De Sovjet-Unie en bijhorende landen moesten zich bekeren tot het westerse kapitalisme. Het zou allemaal goedkomen, maar dat gebeurde niet."

"Onder president Vladimir Poetin werd er in Rusland een nieuw systeem van autoritair leiderschap ingevoerd. Het Westen probeerde de oude vijand in het kamp te krijgen door gas- en oliedeals te sluiten. Maar hij had grotere ambities."

Al sinds die Tweede Wereldoorlog leken er dus altijd 2 kampen te zijn: de Verenigde Staten en Rusland. Het kapitalisme en het communisme.

"We maken 1 grote denkfout", vindt Soenens. "We denken nog altijd dat de Russen de communisten zijn en wij de kapitalisten. Maar de Russen zoeken nu eerder naar radicaal-rechts autoritair leiderschap."

Daar zit volgens Soenens de link met de VS en de Amerikaanse president Donald Trump. "Ze hebben gezamenlijke doelstellingen. Zowel Poetin als Trump willen bijvoorbeeld een verdeeld Europa."

Ze vinden elkaar in het zaaien van verdeeldheid in Europa

Björn Soenens

"Trump vindt dat grote bedrijven zich niet moeten onderwerpen aan de strenge regels van de EU. En Poetin wil niet dat de EU of Europa 1 vuist maakt, want het is een sterk blok van 500 miljoen consumenten."

"Ze vinden elkaar in het zaaien van verdeeldheid in Europa. Dat is een totaal ander belang dan er destijds was in de Koude Oorlog, waar een IJzeren Gordijn voor de scheiding zorgde."

Trump en Poetin delen dus dezelfde ideologieën. Maar hoe kijkt de rest van de Verenigde Staten naar "de oude vijand" Rusland? 

"Dat gevoel van die oude vijand zit er zeker nog in", aldus Soenens. Al is er ook rond deze kwestie een grote verdeeldheid tussen de Amerikaanse burgers.

"Je hebt nog altijd mensen die zeggen dat Rusland de vijand is. Het zijn net die mensen die de houding tegenover Rusland nu verwerpelijk en landverraad noemen en zeggen dat dit capitulatie voor een dictator is."

Aan de andere kant zijn er ook burgers die de houding van Trump tegenover Poetin steunen. "Zij zeggen dat dit een puur zakelijke overeenkomst is."

"Hebben we olie nodig? Dan sluiten we een deal. Willen we oorlog in Europa? Nee, dat kost ons te veel geld. Ze stoppen met wapens leveren aan Oekraïne, omdat het een vervelende kostenpost is. Ze denken puur in zakelijk en Amerikaans eigenbelang."

Volgens Soenens probeert Trump de Russische president te paaien, om die 2e groep Amerikanen aan zijn kant te krijgen. "Hij neemt voluit risico's, omdat die tussentijdse verkiezingen, de , er aankomen."

"Trump voelt zich in een hoek gedrumd, dus heeft hij de Russen nodig. Dat is ook de reden waarom Poetin hem nu cadeaus geeft. Trump wil overkomen als iemand die deals sluit die goed zijn voor het Amerikaanse volk." 

Ook Jaap de Hoop Schepper denkt dat de Amerikaanse president al met zijn hoofd bij de midterms zit. "Die spelen een cruciale rol", zegt de voormalige van de in VRT NWS De Ochtend. "Hij probeert een zo gunstig mogelijke uitgangspositie te krijgen."

De Hoop Schepper betreurt het dan ook dat de tactische keuzes van Trump ten nadele van het NAVO-bondgenootschap zijn. "Ik lig hier wel wakker van. We zijn allemaal opgegroeid in de trans-Atlantische relatie met een Amerikaanse regering die aan de kant van Europa staat en tegen agressor Poetin."

"Dat blijkt nu niet het geval te zijn. En dat legt een hele grote verantwoordelijkheid bij de Europeanen."