Minstens 30.000 dieren aangereden in 4 jaar tijd in Vlaanderen: dodelijkste weg ligt in Antwerpen

Een aangereden steenmarter ligt naast de weg.

Artikel luisteren

8min

Meer info

In 4 jaar tijd zijn in Vlaanderen minstens 30.767 dieren aangereden. Dat blijkt uit cijfers die Natuurpunt verzamelde. De gewone pad, de egel en de steenmarter zijn de meest gemelde slachtoffers. In de provincie Antwerpen werden de meeste dieren aangereden, in West-Vlaanderen het minst. "Voor het eerst tonen we ook waar de meeste dieren worden aangereden, zo kunnen gemeenten gericht actie ondernemen", zegt Sanne Ruyts van Natuurpunt.

Samenvatting:

• Natuurpunt telde in Vlaanderen minstens 30.767 aangereden dieren in 4 jaar tijd. De gewone pad is het meest gemelde slachtoffer, gevolgd door de egel en de steenmarter.

• Antwerpen telde de meeste aanrijdingen (31 procent), West-Vlaanderen de minste (11 procent). Dat komt vooral door het aantal vrijwilligers dat de aangereden dieren meldt.

• Natuurpunt vond 844 mogelijke nieuwe knelpunten en gaf de lijst aan de Vlaamse overheid, zodat gemeenten gericht kunnen ingrijpen. Het ergste knelpunt ligt in de Kalmthoutse Heide.

De gewone pad wordt het meest aangereden in Vlaanderen, zo blijkt uit het eindrapport van het burgerwetenschapsproject 'Dieren onder de wielen' van . "De cijfers tonen hoe verkeersslachtoffers samenhangen met wat er in de natuur gebeurt", vertelt Sanne Ruyts, zij is zoogdierkenner en lid van de studiedienst van Natuurpunt.

"In het voorjaar hebben padden een massale voorjaarstrek. Ze steken de weg over om naar hun voortplantingswater te trekken. Omdat dat op korte tijd in grote aantallen gebeurt, worden er heel vaak padden aangereden. Ze steken ook over als het donker is, ze bewegen heel traag en automobilisten zien ze moeilijk omdat ze klein zijn."

Hoe ging Natuurpunt te werk?

Natuurpunt verzamelde in totaal 26.797 waarnemingen tussen juni 2022 en eind 2025. Daarvoor voerden 3.223 vrijwilligers in totaal 393 diersoorten in als verkeersslachtoffer. Ze deden dat via de website waarnemingen.be en mobiele apps zoals Observation, zogenoemde 'losse meldingen'.

Naast toevallige losse meldingen ontving Natuurpunt ook gegevens van andere organisaties, zoals dierenopvangcentra en het Agentschap Wegen en Verkeer. En er werd ingezet op trajecttellingen. Hierbij hielden waarnemers via de apps tijdens het wandelen, fietsen of autorijden hun exacte route bij en werden hun waarnemingen van verkeersslachtoffers gekoppeld aan deze route.

Na de gewone pad is de egel het meest aangereden dier in Vlaanderen, met 3.224 meldingen. "Bij de egel daalt het aantal meldingen in vergelijking met vroeger", zegt Ruyts. "Dat klinkt goed, maar het is eigenlijk geen goed nieuws: er zijn minder egels in Vlaanderen dan 10 jaar geleden. We zien een zorgwekkende achteruitgang van de egelpopulatie in Vlaanderen."

De steenmarter volgt op de 3e plek met 2.105 slachtoffers. "In tegenstelling tot de egel zien we sommige soorten nu vaker terugkeren dan 10 jaar geleden, zoals de das. Die kwam 10 jaar geleden nog amper voor in Vlaanderen, maar maakte de voorbije jaren een comeback."

In Antwerpen werden 9.416 meldingen gemaakt van aangereden dieren. Dat is goed voor 31 procent van het aantal dierenverkeersslachtoffers tussen juni 2022 en eind 2025. Vlaams-Brabant volgt met 6.426 meldingen (21 procent).

"Dit komt door het zeer grote netwerk van actieve vrijwilligers in Antwerpen en Brabant, maar ook de vele drukke verkeersaders die natuurgebieden doorsnijden", zegt Ruyts. Oost-Vlaanderen telde 5.884 aanrijdingen (19 procent) en Limburg 5.641 meldingen (18 procent).

"In Limburg zien we een lager aantal actieve melders, ondanks de grote hoeveelheid natuur", zegt Ruyts. "We zien hier meer aangereden reeën en dassen, omdat er in Limburg grotere populaties van leven. Het verschil tussen de provincies is dus vooral het gevolg van een verschil in het aantal mensen dat aanrijdingen meldt."

"West-Vlaanderen sluit de rij met 3.400 waarnemingen, goed voor 11 procent", vertelt Ruyts. Dat betekent niet per se dat de wegen daar veiliger zijn, benadrukt Ruyts. "In West-Vlaanderen waren veel minder vrijwilligers actief, waardoor er 'witte vlekken' zijn op de kaart."

Opvallend is dat er in de waarnemingen in West-Vlaanderen wel meer aangereden vogels zijn geteld. Het gaat dan vooral om zilvermeeuwen en torenvalken.

"Een mogelijke verklaring is dat er in West-Vlaanderen minder bossen, bomen en struiken zijn naast autowegen. Waardoor vogels dus vaker op de grond neerstrijken, en dus meer kans hebben om aangereden te worden."

Voor het eerst keek Natuurpunt ook specifiek naar de plekken waar de dieren werden aangereden en identificeerde zo 844 mogelijke nieuwe knelpunten, bovenop de 206 gekende knelpunten. Knelpunten zijn plaatsen waar vaak dieren worden aangereden. 

In totaal identificeerde Natuurpunt 97 gevaarlijke knelpunten die nog niet bekend waren. Lees: dat zijn de 97 meest gevaarlijke wegen voor dieren om over te steken in Vlaanderen.

"De knelpunten zijn niet noodzakelijk autosnelwegen, maar wel wegen waar snel gereden mag worden en die natuurgebieden doorsnijden", zegt Ruyts. "Zo ligt het ergste knelpunt in de Kalmthoutse Heide, in de provincie Antwerpen."

Tussen 2015 en 2025 meldden waarnemers daar 588 aangereden dieren van 52 soorten. Onder hen zaten 77 dieren van 5 soorten uit de : 28 heikikkers, 27 rugstreeppadden, 17 gladde slangen, 3 poelkikkers en 2 gewone dwergvleermuizen.

"In Oost-Vlaanderen zien we bijvoorbeeld ook heel wat slachtoffers rond de Doelpolder, waar we ook een knelpunt met de hoogste prioriteit identificeerden", zegt Ruyts. "Daar snijden havenwegen door natuurgebied en zien we dat er vaak dieren worden aangereden."

En dat terwijl er rond de Waaslandhaven al inspanningen werden geleverd om dieren veilig te laten oversteken.

De lijst met knelpunten bezorgde Natuurpunt aan de Vlaamse overheid. "Met de bedoeling dat overheden daar iets aan kunnen doen", zegt Ruyts. "De lijst met knelpunten toont heel gericht welke straten en plaatsen een gemeente kan aanpakken."

Het ecoduct van Kikbeek over de E314 in Maasmechelen verbindt 2 delen van het Nationaal Park Hoge Venen.

"Bijvoorbeeld door veilige faunatunnels, amfibieënschermen of ecoducten te bouwen om aanrijdingen met wilde dieren te beperken", zegt Ruyts. "Maar het kan ook heel simpel: door tijdens de paddenoversteken een actie op te zetten voor vrijwilligers."

Na 4 rapporten besloot de Vlaamse regering de subsidies voor het project 'Dieren onder de wielen' van Natuurpunt stop te zetten. Het liep van 2008 tot 2025. "We zullen de waarnemingen in de toekomst gewoon blijven verzamelen via waarnemingen.be", zegt Ruyts.

"Dat is erg jammer", zegt Ruyts. "Het laatste eindrapport maakt duidelijk hoeveel de inzet van vrijwilligers oplevert: tienduizenden geregistreerde slachtoffers én concrete knelpunten waar we nieuwe slachtoffers kunnen voorkomen."

"Ik hoop dat dit laatste rapport met de knelpunten gemeenten wel nog aanzet om zoveel mogelijk oplossingen te plaatsen waar wilde dieren veilig de weg kunnen oversteken", zegt Ruyts.