"Lastig parket, maar vooral insinuaties": hoe positie Annelies Verlinden (voorlopig) niet in gevaar komt in i-Police-debacle

Krijgt Annelies Verlinden veel over zich heen omdat ze vrouw is? Of slepen er nog andere factoren? En hoe zwaar weegt dat allemaal?

Artikel luisteren

5min

Meer info

Nu blijkt dat het geflopte digitaliseringsproject i-Police 139,4 miljoen euro belastinggeld in plaats van 76 miljoen heeft gekost, komt minister Annelies Verlinden (CD&V) weer in het vizier. Zij was als minister van Binnenlandse Zaken politiek verantwoordelijk, maar in hoeverre is haar positie in de regering nu beschadigd? En wat zegt dit alles over hoe België wordt bestuurd?

Samenvatting:

• Het mislukte digitaliseringsproject i-Police kostte 139,4 miljoen euro belastinggeld in plaats van 76 miljoen. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) was daar politiek verantwoordelijk voor en staat onder druk, onder meer door vragen over mogelijke belangenvermenging met firma Sopra Steria, waarvoor ze als advocate werkte.

• Volgens politicoloog Nicolas Bouteca (Universiteit Gent) zit ze in een lastig parket, maar is haar positie niet bezegeld. Politicoloog Dave Sinardet (VUB en UCL) wijst erop dat haar partij haar nog steunt, onder meer omdat ze populair is in de kieskring Antwerpen.

• Sinardet vindt dat het project laat zien hoe "roekeloos de overheid omspringt met het geld van de belastingbetaler". Het Rekenhof stelde vast dat de federale overheid tussen 2020 en 2022 2,5 miljard euro uitgaf aan consultancy, voor ongeveer 80 procent aan IT-diensten.

Heeft Annelies Verlinden (CD&V) zich schuldig gemaakt aan belangenvermenging toen ze als minister van Binnenlandse Zaken het i-Police-project toewees aan de Franse firma , waarvoor ze nog als zakenadvocate had gewerkt?

Die vraag is al eerder gesteld, en dan zijn er nog de kosten van het geflopte project of het feit dat een woordvoerder van minister Verlinden in verdenking is gesteld voor schending van het beroepsgeheim.

Zo lang er geen hard bewijs op tafel ligt over mogelijke belangenvermenging, moeten we haar geloven op haar woord

Politicoloog Nicolas Bouteca (Universiteit Gent)

"Ze zit in een lastig parket, denk ik", zegt politicoloog Nicolas Bouteca (Universiteit Gent). Al denkt hij niet dat haar politieke lot bezegeld is. "Zo lang geen hard bewijs op tafel ligt over mogelijke belangenvermenging, moeten we haar geloven op haar woord."

"Er zijn veel insinuaties over die belangenvermenging: je kan er hoogstens een verhaal mee maken, maar er zit niets hards in."

"Er zijn 2 manieren waarop een minister opstapt", legt Wetstraatjournalist Bart Verhulst uit in het VRT NWS Journaal. "Ten eerste omdat hij/zij het niet meer ziet zitten omdat hij/zij zich politiek verantwoordelijk voelt, of ten tweede omdat je partijvoorzitter het welletjes vindt."  

Ze is een populaire politica en een troef voor haar partij in de kieskring Antwerpen, waar veel zetels te verdienen zijn

Politicoloog Nicolas Bouteca (Universiteit Gent)

"Er is inderdaad al eerder commotie rond haar figuur geweest", zegt Bouteca. "Maar ze is een populaire politica en een troef voor haar partij in de kieskring Antwerpen, waar veel zetels te verdienen zijn."

Een ander niet onbelangrijk detail is dat Antwerpen ook de kieskring is van N-VA-kopstukken Bart De Wever en Jan Jambon. 

"De druk stijgt", stelt Verhulst vast. "De oppositie vraagt een onderzoekscommissie, maar willen CD&V en de N-VA dat wel?" Verhulst denkt dat de N-VA Verlinden maar al te graag nog wat laat spartelen, net omdat dit haar positie verzwakt. Zelf had ze het al over een georkestreerde beschadigingsoperatie. 

"Ze wordt nog door haar partij gesteund", stelt politicoloog Dave Sinardet (VUB en UCL) vast. "Uiteindelijk is het de partijvoorzitter die beslist wie minister is en blijft." Ook hij wijst op de populariteit van Verlinden en het belang daarvan voor haar partij.

Ook het feit dat Verlinden een vrouw is, kan een rol spelen. "We hebben een regering met bijzonder weinig vrouwen, tegen een achtergrond van algemene verruwing en vermannelijking van de politiek", duidt politicologe Karen Celis (VUB).

"Verlinden is een van de weinige vrouwen onder de topministers, en dit niet bepaald op een 'vrouwelijke' portefeuille. Als ze dan zo hard wordt aangepakt, roept dit vragen op. Echte antwoorden zie ik niet, maar ik sluit het ook niet uit."

"Dit geeft in elk geval geen fraai beeld van hoe overheidsmiddelen worden besteed", zegt Bouteca. "Al wil ik daar geen grote conclusies uit trekken."

Dat komt bijzonder slecht over in een tijd waarin politici bezig zijn met besparingen

Politicoloog Dave Sinardet (VUB en UCL)

Sinardet klinkt minder mild. "Veel fundamenteler geeft dit een beeld van hoe roekeloos de overheid omspringt met het geld van de belastingbetaler. Dat komt bijzonder slecht over in een tijd waarin politici bezig zijn met besparingen."

Hij wijst op de vele middelen van de overheid voor consultancy. "Ook het Rekenhof is daar heel kritisch over", zegt hij. Met een vragenlijst voor 137 overheidsdiensten en -organisaties kwam het Rekenhof erachter dat de federale overheid alleen al tussen 2020 en 2022 2,5 miljard euro aan consultancy spendeerde. Zo'n 80 procent daarvan ging naar IT-diensten. 

"Wellicht is het politiek toezicht onvoldoende, en dat is een probleem", aldus Sinardet. "Je kan als overheid besparen op ambtenaren - zoiets klinkt goed - maar als je dan geen expertise meer in eigen huis hebt en consultancy moet inhuren, zit je met een probleem."