Herstel van de Dendervallei krijgt Europees geld: "We moeten water opnieuw genoeg ruimte geven"

De Dendervallei is al decennia lang heel gevoelig voor wateroverlast.

Artikel luisteren

4min

Meer info

Vlaanderen gaat de waterhuishouding in de Dendervallei de komende jaren herstellen om de streek beter te wapenen tegen droogte en overstromingen. Het totale budget daarvoor is bijna 26 miljoen euro, en Europa betaalt daarvan een kleine 9 miljoen. Het project is nu officieel van start gegaan, en loopt tot de zomer van 2032.

De Dender stroomt door een heuvelachtig landschap. Daardoor kan hevige regen wateroverlast veroorzaken, terwijl er in droge periodes te weinig grond- en oppervlaktewater is. Het Vlaamse project Reshape-D wil de bodems opnieuw als een natuurlijke spons laten werken: ze nemen water op in natte periodes en houden het langer vast tijdens droogte.

Door water opnieuw ruimte te geven, maken we de streek beter bestand tegen wateroverlast en droogte

Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V)

Met Reshape-D wil Vlaanderen de natuur meer kansen geven. "We moeten water opnieuw de ruimte geven waar dat kan", zegt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V). "Door de Dendervallei te herstellen en water langer vast te houden, maken we de streek beter bestand tegen zowel droogte als wateroverlast. Tegelijk geven we de natuur opnieuw meer kansen."

Met enkele partners wil Vlaanderen zowat 800 hectare natte natuur en overstromingsgebied realiseren, door valleibodems te herstellen. Dat gebeurt door te Ontharden en af te graven. Zo kunnen grachten het water beter vasthouden. Ze gaan ook beken opnieuw laten kronkelen en onderbroken water- en natuurverbindingen herstellen. Daardoor krijgen planten en dieren ook meer ruimte. 

In 2 pilootgebieden werken de partners de maatregelen op grotere schaal uit. Het gaat om de vallei van de Molenbeek en de Rijt tussen Zandbergen (Geraardsbergen) en Appelterre (Ninove), en om de Bellebeekvallei op de grens van Liedekerke en Affligem.

In Zandbergen in Geraardsbergen wordt de Rijt 5 kilometer langer

De Molenbeek in Zandbergen krijgt een aansluiting op de Rijt. Die wordt daardoor 5 kilometer langer en stroomt parallel met de Dender door de Meersen.

Onder de spoorweg komt een nieuwe natuurvriendelijke koker, waardoor er meer water is in de vallei, en het risico op wateroverlast voor woningen kleiner is. Het opborrelende grondwater blijft langer in de Meersen, door grachten ondieper te maken of te dempen, en met stuwen.

De vallei van de Bellebeek in Vlaams Brabant

Ook in de vallei van de Bellebeek komen dikwijls overstromingen voor. Daar komt een nieuwe koker onder de Driesstraat, met een doorgang voor kleine dieren. Aan de monding voorziet gezuiverd rioolwater een moerasgebied het hele jaar van water. De beek krijgt ook opnieuw enkele meanders.

Zo wil Vlaanderen overstromingsschade in Liedekerke, Affligem, Ternat en Dilbeek zoveel mogelijk inperken.

Door beken opnieuw te laten kronkelen, krijgen planten en dieren ook meer ruimte.

Voor het project Reshape-D werken Vlaamse overheden en organisaties samen met lokale besturen, landbouwers, natuurorganisaties, bedrijven en inwoners. Er komen infosessies, workshops, terreinbezoeken en participatietrajecten. De ervaringen uit de pilootgebieden moeten ook kennis opleveren voor andere valleien in Vlaanderen en Europa.

Het totale budget bedraagt 25,8 miljoen euro. Daarvan komt 8,45 miljoen euro uit het Europese LIFE-programma. Enkele projecten krijgen ook geld van de Blue Deal, het beleid van de Vlaamse Regering tegen droogte, overstromingen en problemen met waterkwaliteit.