Experiment met zonnepanelen boven frambozenplantage loopt positief: "Minder water nodig en beter fruit"

De agrivoltaics lijken de frambozenplanten niet al te veel te hinderen.

De eerste resultaten van een experiment met zonnepanelen boven een fruitplantage zien er goed uit. Het Proefcentrum Fruitteelt (pcfruit) in Sint-Truiden zoekt de komende jaren uit of zonnepanelen boven plantages geplaatst kunnen worden om energie op te wekken zonder al te veel productieverlies van fruit.

Het is ondertussen al een jaar geleden dat er zonnepanelen, ook wel agrivoltaics genoemd, boven een frambozenplantage van het Proefcentrum Fruitteelt zijn geïnstalleerd. De onderzoekers zijn tevreden met de eerste resultaten. 

"Het was een erg bijzonder jaar met die hete en droge zomer", zegt algemeen directeur Dany Bylemans van pcfruit. "Zeker voor kleinfruit zoals frambozen waren dat lastige omstandigheden. Als het te warm is, kan het fruit verkleuren en kan de plant zelfs stoppen met groeien. We hebben gemerkt dat dit in de plantage met de zonnepanelen niet gebeurd is."

"De planten zijn blijven groeien en hadden veel minder water nodig dan planten zonder zonnepanelen boven zich", gaat hij verder. "Door het verminderde zonlicht, verdampt er minder water in de potten."

"Ook een groot verschil is dat het fruit dat onder de panelen groeit vaak beter van kwaliteit en uiterlijk is dan het fruit van planten in andere plantages. Qua ziektes en plagen is er nog geen verschil met regenkappen opgemerkt", zegt Bylemans.

Ondanks deze positieve resultaten lijkt er een limiet voor schaduwminnende planten zoals frambozen te zijn. "Nog minder licht doorlaten zou de groei aantasten", zegt Bylemans. "Maar daarom doen we onderzoek, om de grenzen op te zoeken, zodat we fruittelers goed kunnen informeren."

Anne Cortleven en Dany Bylemans inspecteren de frambozen onder de zonnepanelen.

De onderzoekers zetten hun onderzoek nu verder en zullen ook andere soorten panelen uittesten. "We zullen panelen testen met verschillende dekkingsgraden", zegt Anne Cortleven, afdelingshoofd onderzoek kleinfruit. "Die graad bepaalt hoeveel licht er nog tot bij de frambozenplanten kan geraken. Vanaf volgend jaar zullen we een completer beeld hebben van de impact van de agrivoltaics op de frambozen."

Volgens de onderzoekers kunnen agrivoltaics een belangrijke rol spelen bij extreme weersomstandigheden. Bij heet weer beschermen ze de planten tegen de felle zon en de warmte. Bij hagel of felle neerslag worden de planten grotendeels afgeschermd.

"De eerste resultaten tonen alvast aan dat agrivoltaics perspectief biedt voor een duurzame fruitteelt met minder waterverbruik, meer kwaliteitsfruit, een koeler teeltklimaat en mogelijk zelfs een langere beschikbaarheid van Belgische frambozen", zegt gedeputeerde Inge Moors (CD&V).

"Het zal alleen een uitdaging worden om de zonnepanelen ook te kunnen installeren boven afgelegen plantages. Je moet met die energie natuurlijk ergens naartoe kunnen", zegt Bylemans.

De zonnepanelen zullen binnenkort ook boven perenplantages geïnstalleerd worden.

"Voor plantages in de buurt van koelcellen of andere landbouwinstallaties kan het zeker. Wie weet kunnen er bij plantages langs grote wegen zelfs laadstations geïnstalleerd worden. Dat zou een mooie aanvulling voor het inkomen van de fruitteler zijn", aldus Bylemans.

In het najaar zullen er ook zonnepanelen boven perenplantages geïnstalleerd worden. Peren hebben doorgaans meer zon nodig, dus de onderzoekers zijn benieuwd of de resultaten door ook zo positief zullen zijn als bij de frambozen.