"De situatie was onhoudbaar geworden": waarom zoveel kiezers zich tegen de Republikeinen keerden

Heel wat Amerikanen zijn teleurgesteld in hun president

Artikel luisteren

6min

Meer info

Het is van 1973 geleden dat een Amerikaanse politieke partij bij de tussentijdse verkiezingen zo'n zware nederlaag leed. Zelfs staten die al decennialang Republikeins stemmen, kleuren nu blauw. Wat heeft zoveel kiezers ertoe gebracht om zich tegen hun eigen partij en president te keren? We gingen luisteren naar de reacties van Amerikaanse kiezers.

"Door de hoge benzineprijzen, door de hoge inflatie en door de negatieve nieuwsberichtgeving. Mensen zijn gewoon ontevreden." Zo verklaart de Texaan Brian Bodine het verlies van de Republikeinse partij, waar hij overigens zelf geregistreerd kiezer is, bij persagentschap AP.

Texas is een van de grootste verrassingen van deze verkiezingen. De Democraten hebben er een historische overwinning geboekt en maken komaf met tientallen jaren Republikeinse dominantie. De campagne van de toekomstige Democratische senator James Talarico en gouverneur Gina Hinojosa draaide rond de hoge levensduurte en de invloed van grote bedrijven.

Een boodschap die veel Texanen aanspreekt, zo blijkt.

Michael Little is een doorgewinterde Republikein. Ook tijdens deze verkiezingen stemde hij op de Republikeinse kandidaten, maar Little begrijpt waarom zoveel mensen dat niet deden. 

"Ik denk dat de president niet goed aanvoelt wat er leeft bij de mensen", zegt hij tegen het lokale mediabedrijf PLTVP. "Hij moet dringend wakker worden. Hij zegt dat de economie het goed doet, maar de boeren merken dat de prijs van het zaad, de meststoffen en diesel omhooggaat. Daardoor verliezen we nu in Kansas, in Iowa."

Trump voelt niet wat er leeft bij de mensen. Hij moet dringend wakker worden.

Michael Little is een doorgewinterde Republikein, maar is teleurgesteld in zijn partij

De voornaamste oorzaak daarvoor is de oorlog in Iran, vertelt hij. "De president heeft niet goed uitgelegd waarom hij ten oorlog is getrokken. Hij zwijgt ook over de gevolgen voor (handels)tarieven op onze boeren en ranchers. President Trump heeft echt de boot gemist."

Braulio Castro is een student van 26. Hij klust bij als medewerker in een fastfoodketen. Voor hem speelt er deze verkiezing een heel ander thema: ICE, de Amerikaanse immigratiedienst die aan de lopende band 'ongedocumenteerde aliens', migranten die illegaal in het land zijn dus, oppakt en deporteert. Ook de vader van Castro zou door ICE gearresteerd zijn. 

Mijn vader werkte zich elke dag in het zweet, maar werd gedeporteerd naar Mexico

Braulio Castro wil ICE weg uit Texas

"We moeten iedereen eraan herinneren dat immigranten een belangrijk deel uitmaken van de cultuur hier in Texas", vertelt hij aan persagentschap Reuters. "Daardoor hebben we hier een fantastische keuken en fantastische muziek. Over het algemeen wil ik gewoon geen ICE-agenten in onze straten."

"Mijn vader was een eerlijke man. 52 jaar oud. Hij werkte zich elke dag in het zweet. Hoe Republikeinen ons doen uitschijnen, ons in een negatief daglicht stellen. Ik hoop dat dit (de uitslag) het begin is van iets nieuws. Er is veel waaraan gewerkt kan worden, vooral rond immigratie en openbaar vervoer. Ik ben blij dat veel mensen - vooral van mijn generatie - hiervoor kiezen."

Ook in Kansas behaalden de Democratische kandidaten een ongeziene overwinning. Het is zelfs 94 jaar geleden dat een Democraat een zetel in de Amerikaanse Senaat won. 

Tom Holmquist is een landbouwer en Republikein. Zijn boerderij is al 158 jaar in handen van zijn familie, maar op deze manier kan het niet langer verder, zegt hij tegen persagentschap Reuters.

"De afgelopen 158 jaar hebben we meerdere oorlogen, droogtes, overstromingen en windhozen overleefd, maar misschien overleven we Donald Trump niet", zegt hij. "We hebben deze zomer extreme droogte en hitte meegemaakt, dus de gewassen staan erg klein. Combineer dat met de hoge prijzen van meststoffen, diesel en onderdelen voor herstellingen, ... Deze situatie is niet langer vol te houden."

We hebben oorlogen en rampen overleefd, maar misschien overleven we Donald Trump niet

Tom Holmquist neemt Trump de hoge prijzen kwalijk

Holmquist hoopt dat democratisch bestuur daar verandering in kan brengen. "Misschien dat we, aan het einde van dit decennium, de situatie hoopvoller tegemoet gaan, zeker als de Democraten succesvol zijn. Hopelijk trappen ze niet in dezelfde val en realiseren ze zaken die echt een impact hebben op ons."

Megan Hawkes is 38 en combineert 2 jobs: in een consultancybedrijf en als barvrouw in een lokaal café. Zo hoopt ze om ooit een huis te kunnen betalen. 

Tussen 2021 en 2025 stegen de mediane huizenprijzen met 36,9 procent. Die stijging is te verklaren door een groot tekort aan woningen. Dat komt deels door een grote daling in het aantal woningen dat te koop staat en een grote toestroom van nieuwe inwoners. Kopen en bouwen is daardoor voor veel mensen onbetaalbaar geworden.

"De huisprijzen zijn buiten alle proportie", vertelt ze aan lokale media. "Ik heb recent een huis gekocht, maar heb daarvoor 84 biedingen moeten uitbrengen, duizenden dollars uitgegeven aan verplaatsingskosten. Maar ik werd voortdurend overboden. Ik ben 4 jaar op zoek geweest en heb 10 jaar 2 jobs moeten combineren om voldoende te sparen."

Ik heb 10 jaar 2 jobs moeten combineren, heb 4 jaar gezocht en 84 biedingen uitgebracht. Dit is buiten alle proportie

Megan Hawkes over de moeilijke zoektocht naar een huis

Volgens Mark Brewer, professor aan het departement politieke wetenschappen, veroorzaakt de huizencrisis in Maine heel wat ontevredenheid. "Jonge mensen kijken naar wat hun ouders vroeger deden. In de eerste 10 jaar nadat ze waren afgestudeerd, kochten ze een huis en konden ze een familie starten. Nu kan je niet anders dan erkennen dat dat simpelweg geen optie is.