De mannenfabriek van Mar-a-Lago: Trump en de manosfeer

Trump stimuleert de manosfeer in zijn strijd tegen woke in de Amerikaanse samenleving

De afgelopen jaren voelt een pak jonge mannen zich aangetrokken tot de manosfeer en radicaal-rechts. De manosfeer trekt heftig van leer tegen alles wat woke is, en gelooft dat mannen genetisch superieur zijn. Volgens Björn Soenens is de opgeblazen - en volgens velen - toxische mannelijkheid 1 van de belangrijkste kenmerken van het Trumpisme in de VS. 

Er hangt een geur van deodorant en testosteron over de Amerikaanse rechterflank, en die geur waait recht uit het Witte Huis. Wie 10 jaar geleden bij de opkomst van Trump nog dacht dat de manosfeer een obscuur hoekje van het internet was - bebaarde jongens die elkaar op allerhande platformen vertelden hoe je een vrouw direct benadert, in hun jargon: ‘cold approach’ - heeft niet goed opgelet.

10 jaar later zit dié wereld aan de knoppen. Ze heeft een president helpen verkiezen, ze praat mee over vaccins en immigratiepolitiek, en haar meest omstreden zonen, Andrew en Tristan Tate, zaten deze zomer geboeid en in oranje overall voor een Amerikaanse rechter.

Het verhaal van hoe we hier zijn geraakt, is het verhaal van een politieke partij die woede tegen vrouwen en frustraties over het eigen bestaan in de VS heeft ingeruild voor stemmen.

Feminisme, diversiteit, progressieve waarden en politieke correctheid worden niet gezien als maatschappelijke ontwikkelingen, maar als vijanden

Björn Soenens

De MAGA-beweging van Donald Trump verkoopt een Amerika waarin mannen nog vanzelfsprekend de leiding hebben, waarin hiërarchieën helder zijn en waarin twijfel als zwakte geldt.

In Trump-Amerika is er flink veel toxische mannelijkheid: dat blijkt uit de massaal uitgelekte Epstein-files, dat bleek bij de omstreden benoeming van de hoge rechter Brett Kavanaugh in 2018, nadat hij door een vrouwelijke prof was beschuldigd van verkrachting in haar en zijn studententijd.

Die toxische mannelijkheid bleek ook uit de misbruikcultuur van veel mannelijke bazen toen de #MeToo-schandalen - denk aan filmbaas Harvey Weinstein -  losbarstten. En het bleek onlangs nog, toen er weer een schokkende groepsverkrachting aan het licht kwam op de prestigieuze Cornell University in New York State.

In heel de VS zijn elk jaar minstens 300.000 unieke personen het slachtoffer van seksueel geweld, bijna 90 procent zijn vrouwen. 

De manosfeer in de VS groeide uit van een verzameling internetfora tot een invloedrijke culturele kracht. Een plek waar jonge, een beetje stuurloze mannen, online een thuis vinden, omgeven door steeds extremere, vrouwonvriendelijke content.

De manosfeer is geen partij, geen vereniging en zelfs geen samenhangende ideologie. Ze is eerder een digitaal ecosysteem van podcasts, influencers, YouTube-kanalen en sociale media waar mannelijkheid wordt voorgesteld als iets dat onder belegering ligt.

Ze voelen gekrenkte trots, in een wereld vol nieuwe concurrenten. Hun status - de man als de roerganger en kostwinner in de samenleving - is ineengekrompen: dàt gevoel. 

Feminisme, diversiteit, progressieve waarden en politieke correctheid worden er niet gezien als maatschappelijke ontwikkelingen, maar als vijanden. De rode draad is eenvoudig: de moderne man is beroofd van zijn natuurlijke plaats en moet die terug veroveren.

Het gaat om jongere mannen die zich op vele vlakken in de steek gelaten voelen, veronachtzaamd en voorbijgestoken door andere groepen die hun rechten opeisen in de samenleving. Ze ervaren verlies.

Niet toevallig werd Donald Trump voor veel jonge mannen online minder een president dan een rolmodel, de opperman onder de mannen.

Donald Trump hoefde dat verhaal nooit letterlijk te vertellen. Hij belichaamde het. Zijn publieke imago paste perfect in het wereldbeeld van de manosfeer: de succesvolle zakenman die zich niets aantrekt van kritiek, die conflicten opzoekt, die emoties als wapens gebruikt en die compromis als zwakte beschouwt. 

Donald Trump belichaamt de manosfeer: iemand die compromis als zwakte beschouwt

Dat bondgenootschap ontstond niet via officiële partijprogramma's, maar via algoritmen. Podcasts groeiden uit tot politieke arena's, YouTube-video's werden ideologische klaslokalen en TikTok en X verspreidden korte boodschappen waarin kracht belangrijker was dan nuance en zelfvertrouwen waardevoller dan expertise.

De MAGA-beweging begreep sneller dan veel tegenstanders dat cultuur vaak belangrijker is dan beleid. Wie de aandacht beheerst, beheerst uiteindelijk ook het politieke gesprek.

In dat digitale universum kregen figuren als Andrew en Tristan Tate een uitzonderlijke status. Zij presenteerden rijkdom, fysieke kracht en seksuele dominantie als de ultieme maatstaf voor mannelijk succes.

Hun video's waren zorgvuldig verpakte marketingcampagnes waarin luxeauto's, privéjets en harde uitspraken samen een fantasiewereld vormden. Kritiek gold als bewijs dat ze gevaarlijk dicht bij de waarheid zaten. Elke schorsing op een platform werd verkocht als censuur. Elke controverse als reclame.

Voor veel jonge mannen functioneerde dat verhaal als een eenvoudig verklaringsmodel voor complexe problemen. Wie moeite had met relaties, werk of identiteit kreeg niet te horen dat de samenleving ingewikkeld was. Hij kreeg een vijand aangeboden. Feministen. Linkse elites. Universiteiten. De media. Immigranten. Iedereen behalve hijzelf.

De beruchte broers Tate, uithangborden van de manosfeer

Trump sprak een opvallend vergelijkbare taal. Ook hij reduceerde ingewikkelde maatschappelijke veranderingen tot een strijd tussen winnaars en verliezers.

Zijn politieke stijl draaide minder om beleid dan om identiteit. Niet: "Hoe lossen we dit probleem op?" Maar: "Wie heeft dit van ons afgepakt?"

Zo ontstond een wederzijdse versterking. De manosfeer leverde een publiek dat ontvankelijk was voor Trumps boodschap. Trump gaf de manosfeer op zijn beurt politieke legitimiteit.

Wat vroeger marginaal leek, kreeg plots een plaats in het nationale debat. Het werd ook de terugkeer van vrouwen die mooi moeten zijn en zwijgen: 'trad wives', vrouwen die meer kindjes krijgen en thuisblijven.

Donald Trump gaf de manosfeer politieke legitimiteit

Björn Soenens

Zo ontstond een wederzijdse versterking. De manosfeer leverde een publiek dat ontvankelijk was voor Trumps boodschap. Trump gaf de manosfeer op zijn beurt politieke legitimiteit. Wat vroeger marginaal leek, kreeg plots weer een prominente plaats in het nationale debat.

Daarbij speelde ook de Republikeinse mediasfeer een belangrijke rol. Conservatieve podcasts en online influencers vervaagden steeds vaker de grens tussen entertainment en politiek. 

Jongeren die aanvankelijk kwamen voor fitnessadvies, ondernemerslessen of datingtips, belandden ongemerkt in een wereld waarin verkiezingsfraude, cultuurstrijd en mannelijkheid één groot verhaal werden. Politieke radicalisering verliep niet via partijvergaderingen, maar via Spotify-afspeellijsten.

De publieke steun of sympathie vanuit delen van de MAGA-wereld voor de Tate-broers paste in dat patroon. Niet noodzakelijk omdat iedereen hun uitspraken onderschreef, maar omdat zij werden voorgesteld als slachtoffers van een progressief establishment.

In dat verhaal werden gerechtelijke onderzoeken minder gezien als juridische procedures dan als politieke aanvallen. De inhoud van de beschuldigingen raakte op de achtergrond. De symboliek werd belangrijker dan de feiten.

Trump zelf is geen podcaster, geen ‘alfacoach’ met een Bugatti. Maar hij is wel de man die begreep dat de kwetsbaarheid van jonge, werkloze, onzekere mannen een politiek product kon worden.

In de aanloop naar 2024 trok zijn campagne - op aanraden van zijn jongste zoon Barron - niet naar de traditionele tv-studio's, maar naar de studio's van Joe Rogan of Adin Ross: de bro-podcasts waar miljoenen jonge mannen elke avond naar luisteren, terwijl ze weten dat niemand hen ooit nog een vaste job, een huis of een huwelijk belooft.

Trump gaf hen wat ze nergens anders kregen: erkenning. Hij liet zich fotograferen bij UFC-gevechten, at bij McDonald's, greep naar de taal van de sportschoolcoach die weet hoe de wereld 'echt' in elkaar zit.

J.D. Vance, zijn vicepresident, is zelf een product van diezelfde echokamer, met zijn verwijzingen naar ‘kattenvrouwtjes zonder kinderen’ en zijn flirt met de meest reactionaire hoeken van de mannenrechtenbeweging.

De presidentsjaren onder de oude, moeizaam sprekende en soms traag sloffende Joe Biden - de jaren ook waarin woke  en strijd tegen sociaal en raciaal onrecht in opmars was - gaven extra brandstof aan de manosfeer en de heftige anti-wokerevolutie.

Joe Rogan, populair podcaster in het grensgebied van de manosfeer: een 'bro-caster'.

En dan waren er de Tates. Toen Andrew Tate in 2022 in Roemenië werd opgepakt op verdenking van mensenhandel en verkrachting, was het conservatieve Amerika niet unaniem verontwaardigd. Integendeel. Tucker Carlson noemde hem zelfs een slachtoffer van de ‘deep state’.

Elon Musk, ondertussen boezemvriend van het Witte Huis, herstelde Tates account op X nadat hij er wegens haatspraak van was verwijderd. En toen de broers begin 2025, middenin hun Roemeense strafzaak, plots naar Florida mochten reizen - nadat het reisverbod werd opgeheven - fluisterden hun advocaten iets over politieke bemiddeling vanuit Washington.

Marco Rubio, toen minister van Buitenlandse Zaken, zou de kwestie hebben aangekaart bij de autoriteiten in Boekarest. Bewijs daarvoor blijft dun, maar het narratief zelf zegt genoeg: in de MAGA-wereld werd een man die beschuldigd wordt van vrouwenhandel niet weggeduwd en uitgestoten, maar binnengehaald als bondgenoot.

Elon Musk herstelde het account van Andrew Tate op zijn platform X

Dat is de kern van de zaak. De manosfeer onttrok zich aan de obscure marge of rafelrand, maar is verweven met de partij die het Witte Huis bezet. Steve Bannon noemde gamers en 'incels' – involuntary celibate, wrokkige, onvrijwillige vrijgezellenmannen - ooit "een geweldig reservoir" van potentiële stemmers. Die instinctieve herkenning - woede is brandstof - heeft de Republikeinse partij uitgebouwd tot een machine.

Jonge mannen die zich economisch kansloos voelen, toekomstloos en cultureel monddood gemaakt, kregen een verhaal aangereikt: niet het systeem laat jou in de steek, het zijn de vrouwen en 'woke' die je iets hebben afgenomen. Dat verhaal verkoopt.

De manosfeer speelt handig in op het isolement en de eenzaamheid, door een schijngemeenschap te creëren waarbij deze mannen zich wél gezien en erkend voelen. 

Celia Groothedde schreef een boek over de manosfeer: 'Wees een vent!' (2026)

De Brusselse politica Celia Groothedde schrijft in haar pas verschenen boek ‘Wees een man! Voorbij de manosphere’ (2026) dat de manosfeer een perverse online variant heeft gebouwd van de volkshuizen van vroeger. Jonge mannen worstelen met existentiële vragen over hoe ze in deze wereld een goede man, partner of vader moeten zijn. 

Bij de verkiezingen van 2024 in de VS stemden jonge mannen overigens fors conservatiever dan hun vrouwelijke leeftijdsgenoten, een kloof die historisch is. Wie zich sociaaleconomisch achtergelaten voelt, zoekt online, in een virtuele gemeenschap, naar antwoorden over zijn wankele toekomst.

In de ophefmakende Netflixserie ‘Adolescence’ wordt de 13-jarige Jamie opgepakt voor de gewelddadige moord op een klasgenootje. Gaandeweg ontdekken leraars en ouders dat hij online volledig was opgeslokt door de vrouwonvriendelijke ideeën uit de manosfeer, waardoor tieners en jonge mannen steeds negatiever staan tegenover gendergelijkheid. 

Doet de arrestatie van de beruchte Tatebroers de manosfeermachine haperen? Op 18 juli van dit jaar werden Andrew en Tristan opnieuw opgepakt, ditmaal in Miami, Florida.

Groot-Brittannië eist hun uitlevering voor verkrachting en mensenhandel, met uiteindelijk 59 aanklachten tegen beide broers samen. Voor het eerst zag je scheurtjes: zelfs bepaalde MAGA-stemmen bleven stil, uit angst zich te associëren met wat er in de aanklachten staat.

Maar wie denkt dat dit de manosfeer onthoofdt, onderschat het ecosysteem. De Tates zijn boegbeelden, geen fundament. Achter hen staat een leger van kleinere influencers – manfluencers, fitfluencers en cryptoboys - die hetzelfde businessmodel runnen,  maar dan zonder strafblad.

En de politieke infrastructuur die hen groot maakte, blijft overeind: dezelfde podcasts, dezelfde algoritmes, hetzelfde Witte Huis dat weet dat boze jonge mannen trouwe kiezers zijn.

Met de arrestatie van de Tate-broers is de manosfeer gehavend maar niet dood.

De arrestatie heeft de mythe van de onaantastbare alfa wel een deuk gegeven. Maar een deuk is geen instorting. Zolang de politieke beloning voor het bespelen van mannelijke onzekerheid overeind blijft, zal er altijd een nieuwe Tate opstaan om het gat te vullen, met of zonder Bugatti.

Maar: als de geprojecteerde wereld van absolute controle, rijkdom en macht steeds vaker botst met juridische problemen, interne conflicten en publieke afkeer, verliest het verhaal langzaam zijn glans.

Politieke bewegingen kunnen lang overleven op woede en provocatie. Maar uiteindelijk worden ook zij afgerekend op de vraag of hun belofte overeind blijft wanneer de schijnwerpers doven.

De manosfeer staat vandaag voor precies die belangrijke test. Mogelijk dringt bij velen eindelijk het besef en de werkelijkheid door dat het niet de mannen zijn, maar de vrouwen die worden achtergesteld.

Aan alle mannen intussen: veel zelfvertrouwen toegewenst, zodat al die toxische stoerdoenerij en al het grensoverschrijdend gedrag eens en voor altijd kunnen ophouden.