Brugse saxofoonbouwer wil 193 saxofoons maken van granaathulzen uit beide wereldoorlogen

Artikel luisteren

3min

Meer info

In het Museum aan de IJzer, in de IJzertoren in Diksmuide, is een bijzondere saxofoon opgenomen in de collectie. De Brugse saxofoonbouwer Karel Goetghebeur (47) maakte het instrument uit granaathulzen uit de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Het is niet de eerste saxofoon die hij zo bouwt: sinds 2019 maakte hij er al 65 voor zijn vredesproject Sax4pax.

Het idee om instrumenten te maken uit granaathulzen ontstond in 2014 toen Karel in New York was. Hij zag daar de Isaiah Wall, tegenover het gebouw van de Verenigde Naties, met een profetie uit het Oude Testament over een tijd van vrede. “Dan zullen ze hun zwaarden omsmeden tot ploegscharen, stond er”, zegt Karel. “Ik vond dat een intrigerend idee. Alleen maak ik saxofoons in plaats van ploegscharen. Het toeval wil wel dat die instrumenten van messing gemaakt zijn, dezelfde koperlegering als bom- en granaathulzen.”

Na een oproep in 2018 verzamelde Karel 989 kilo hulzen. “Ik had die hulzen ook kunnen opkopen bij schroothandelaars, maar ik wou dat meer mensen bij het project betrokken zouden zijn. Mensen kwamen naar me toe met hulzen, maar ik reisde ook rond om ze op te halen, door heel België, naar boerderijen en zelfs naar een klooster. In Nederland liet ik alles samensmelten tot nieuw plaatmateriaal.”

Naast messing van hulzen zit er in de instrumenten ook aarde verwerkt uit de Dodengang in Diksmuide. Goetghebeur mengde de aarde met hars om ze te laten uitharden en maakte er een toets mee op de hals van het instrument. In andere toetsen zit hout van geweerkolven uit de 2 wereldoorlogen. “Ik vond het belangrijk dat die aarde symbool staat voor die plek, doordrongen van het bloed van de soldaten die er omkwamen.”

Goetghebeur wil maximaal 193 saxofoons maken. Elk exemplaar kost 5.500 euro. “Er zit geen speciale betekenis achter die 193", zegt hij, "maar het roept wel meteen die vraag op. Dat is wat ik met dit project ook wil veroorzaken. De mensen moeten zich afvragen wat oorlog doet en welke lessen we eruit kunnen trekken.”

Wie een saxofoon koopt als verzamelobject of sierstuk moet trouwens ook één uurtje les volgen bij Goetghebeur. “Dit zijn professionele instrumenten”, zegt hij, “er zit echt heel veel werk in. En ik vind het jammer dat die sax dan onaangeroerd op de schoorsteen belandt of aan een haakje aan de muur. Die verplichte les is mijn manier om mensen aan te moedigen om er ook op te spelen. En het werkt. Al enkele klanten hebben extra stappen genomen om hun instrument te leren bespelen.”

Over een goed jaar verwacht Goetghebeur alle 193 saxofoons af te hebben. Met de resten van de hulzen wil hij nog een standbeeld maken om ergens in het openbaar te plaatsen.