Charles danst mee maar biedt geen excuses aan: waarom zijn Caraïbische rondreis zo gevoelig ligt

Artikel luisteren

4min

Meer info

De Britse koning Charles is momenteel bezig aan een beladen rondreis in de Caraïben. De roep om excuses én herstelbetalingen voor de historische slavenhandel klinkt er steeds luider. "Er is in het Verenigd Koninkrijk nog altijd heel weinig reflectie over dat verleden."

Samenvatting:

• Koning Charles reist door de Caraïben, met stops op de Bahama's, in Guyana en in Antigua en Barbuda. Aan het einde van zijn reis overlegt hij met de leiders van die landen.

• Veel inwoners van de Bahama's eisen echte excuses en herstelbetalingen voor het koloniale verleden en de slavernij. Charles zei in Nassau: "De vraag om het grote leed en de grote onrechtvaardigheid uit het verleden te erkennen, is terecht."

• Volgens recente peilingen is iets meer dan de helft van de bevolking op de Bahama's voorstander van een republiek. Professor Lieven Buysse (KU Leuven) zegt dat Charles daarmee vooral twijfelaars kan overtuigen, geen republikeinen.

Bij zijn bezoek aan de Bahama's heeft Charles meteen zijn beste beentje voorgezet: hij danste mee tijdens een traditionele parade. Maar lang niet iedereen op de eilandstaat is zo opgetogen over zijn komst.

Heel wat bewoners willen meer dan mooie woorden en houterige danspasjes. En dat lijkt het Britse koningshuis ook te beseffen. Het heeft zijn les geleerd na de rondreis van kroonprins William en prinses Kate in de Caraïben.

Een foto van dat bezoek, waarop het paar door een hek in Jamaica handen schudt met kinderen, ging de wereld rond. Het beeld werd gezien als een symbool van vastgeroeste koloniale verhoudingen.

Charles slaat daarom een andere toon aan. "De vraag om het grote leed en de grote onrechtvaardigheid uit het verleden te erkennen, is terecht", zei de Britse vorst tegen een groep jongeren in Nassau, de hoofdstad van de Bahama's.

Maar die woorden alleen volstaan voor velen niet. Zij eisen echte excuses en herstelbetalingen voor het koloniale verleden en de slavernij.

De Bahama's maken deel uit van de Commonwealth Realms, een steeds kleiner wordende groep landen waarvan koning Charles het staatshoofd is. "Ze hebben hun eigen parlement, maar delen hetzelfde staatshoofd", legt Lieven Buysse, professor Engelse taal- en cultuurkunde (KU Leuven), uit in Het Kwartier.

Volgens recente peilingen zou iets meer dan de helft van de bevolking op de Bahama's voorstander zijn van een republiek

Lieven Buysse, professor Engelse taal- en cultuurkunde, KU Leuven

Die landen zijn voormalige Britse kolonies en delen een beladen geschiedenis. Op het hoogtepunt leefde een kwart van de wereldbevolking binnen het Britse Rijk. "Het Verenigd Koninkrijk is groot geworden door kolonisatie en verovering", zegt Buysse. "En er is nog altijd weinig reflectie over dat verleden."

In verschillende van die landen wint een republikeinse beweging zienderogen terrein. "Volgens recente peilingen zou iets meer dan de helft van de bevolking op de Bahama's voorstander zijn van een republiek", zegt hij. "In die zin is het belangrijk dat Charles zich laat zien. Hij zal daarmee wellicht geen republikeinen overtuigen, maar misschien wel de twijfelaars."

Koning Charles reist later ook nog naar Guyana en vervolgens naar Antigua en Barbuda. Aan het einde van zijn reis overlegt hij met de leiders van die landen. Ook daar zal de gedeelde geschiedenis ter sprake komen.

De Caraïben waren cruciaal voor de transatlantische slavenhandel. Tussen 1624 en 1807 werden miljoenen tot slaaf gemaakte Afrikanen naar Britse kolonies in de regio gebracht. "Als de Britten hun excuses aanbieden aan één land of herstelbetalingen doen, dan moeten ze dat volgens die redenering ook doen bij al hun voormalige kolonies", zegt Buysse.

Als de Britten hun excuses aanbieden aan één land of herstelbetalingen doen, dan moeten ze dat volgens die redenering ook doen bij al hun voormalige kolonies

Lieven Buysse, professor Engelse taal- en cultuurkunde, KU Leuven

Bovendien wijzen de Britten er soms op dat zij de slavenhandel in hun kolonies hebben afgeschaft en die afschaffing later wereldwijd hebben afgedwongen met hun maritieme macht. "Dat klopt", zegt Buysse. "Maar ze hebben er eerst wel lange tijd volop aan meegewerkt."

Tegelijk werden niet de tot slaaf gemaakten, maar wel de Britse slavenhouders ruim gecompenseerd. "Zo ruim zelfs dat de Britse belastingbetaler mee betaalde aan de aflossing van die schuld tot 2015", besluit Buysse.