Boekensector trekt met campagne aan de alarmbel: AI-bedrijven gebruiken boeken zonder toestemming

De Vlaamse boekensector protesteert tegen techbedrijven die hun AI-modellen zonder toestemming trainen op boeken. Verschillende uitgeversorganisaties lanceren daarom de campagne 'Iedereen Auteur', die de steun krijgt van heel wat schrijvers, zoals Tom Lanoye, Kristien Hemmerechts, Bart Moeyaert en Lize Spit.

Het fenomeen is bekend: AI-bedrijven gebruiken boeken zomaar om hun taalmodellen te verbeteren, zonder dat auteurs of uitgevers daarvoor een vergoeding krijgen. En dat is de uitgevers steeds meer een doorn in het oog.

"Grote AI-bedrijven schenden hiermee het auteursrecht en stelen dus eigenlijk de werken van de auteurs en de uitgeverijen", zegt Maarten Vanhoof van de Groep Algemene Uitgevers.  

"Hoe groot dat probleem is, is moeilijk in te schatten", zegt Vanhoof. "We weten alleen dat ze op verschillende manieren onze content stelen door websites te 'scrapen', boeken aan te kopen en illegaal in hun systemen verder te gebruiken."

"Echte kunst komt in de verdrukking"

Volgens Vanhoof worden die taalmodellen ook ingezet om nieuwe content te maken. "Met andere woorden: mensen beginnen boeken te schrijven met AI en brengen die op de markt. Op die manier komen ze in concurrentie met boeken die door 'echte' auteurs geschreven zijn."

Vanhoof vreest dat ze daardoor de 'echte' kunst in de verdrukking zullen duwen door heel goedkoop heel veel boeken van lage kwaliteit te produceren. "Er zal dus een minderwaardig aanbod op de markt komen, met boeken waarin onwaarheden zullen staan."

De sector eist nu dat AI-bedrijven toestemming vragen als ze boeken willen gebruiken en dat ze transparant zijn over welke werken ze hebben gebruikt om hun AI te trainen. De uitgevers en auteurs vragen ook een eerlijke vergoeding voor wie zijn werk wel al in een dataset zag verdwijnen.

Een campagneboek met lege pagina's

"We gaan een sensibiliseringscampagne voeren en de mensen tonen dat we ermee bezig zijn en bewust maken dat dit een probleem is waar auteurs nu mee kampen. Aan het beleid vragen we om regels op te stellen die ons beter beschermen tegen zulke praktijken."

Ten slotte is er ook nog het campagneboek 'Namaak'. Dat maakt zichtbaar wat er gebeurt als makers geen bescherming krijgen. Wie het openslaat, vindt enkel lege  pagina’s.

Volgens de initiatiefnemers droogt de bron op als de keten van vakmensen achter een  boek - van auteur en redacteur tot uitgever en vertaler - verdwijnt: minder auteurs, minder nieuwe  stemmen en minder boeken die iets zeggen wat nog niet gezegd was.