Πάμε πλατεία; Η δύναμη του να βρισκόμαστε ανάμεσα σε άλλους

Το παρκάκι της γειτονιάς σημαίνει πολλά για μένα. Εκεί ξεκουραζόμουν για λίγο όταν πήγαιναν τα παιδιά στα αγγλικά. Εκεί εκπαιδεύαμε το πρώτο σκυλί της οικογένειας. Για την ιστορία, η Κιάρα δεν έμαθε ποτέ να τα κάνει εκτός σπιτιού.

Στο παγκάκι άκουγα τα κουτσομπολιά της γειτονιάς. Για το ζαχαροπλαστείο της πλατείας που κάνει τις καλύτερες σοκολατένιες μαργαρίτες,  για τον φούρνο που έκλεισε —πήρε σύνταξη ο φούρναρης—, για τη σχολή μπαλέτου της κυρίας Ρούλας, για τον χορευτικό όμιλο ελληνικών χορών που είναι μακράν ο καλύτερος σε όλη την Αττική. Πού έχει καλή πίτσα, γιατί έκλεισε η καντίνα με τις κρέπες; Ένας ολόκληρος κόσμος, εκεί που κάποτε ήταν το ταβερνάκι του κυρ-Τσαχπίνη.

Τα χρόνια πέρασαν, τα παιδιά μεγάλωσαν και το παρκάκι σαν να μαράζωσε. Η  οικονομική κρίση, η πανδημία, τα χρόνια που πέρασαν το βάρυναν. Και οι άνθρωποι το ξέχασαν. Και τα παιδιά και οι γονείς. Περνούσα από εκεί βιαστικά, σαν να μην ήθελα να σκεφτώ την προηγούμενη ζωή του.

Ώσπου, στις αρχές του καλοκαιριού, η πλατεία ξαναπέκτησε ζωή. Καινούργια παγκάκια, πάγκοι, μονοπάτια με πέτρινα πατήματα στο γρασίδι. Και μια ολοκαίνουργια παιδική χαρά. Τώρα, από το μεσημέρι και μετά, η πλατεία είναι γεμάτη. Πολλά βράδια οι γονείς μοιράζονται φαγητό στους πάγκους, την ώρα που τα παιδάκια αλωνίζουν. Οι παππούδες κάνουν εκεί το περπάτημά τους. Η γειτονιά μας απέκτησε ένα στέκι για όλους.

Μπορεί να μην έχετε παρέα, αλλά να έχετε κόσμο γύρω σας

Τι σας προσφέρει μια τέτοια πλατεία, ακόμη κι εάν καθίσετε μόνοι σας; Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η απλή παρουσία άλλων ανθρώπων στον ίδιο χώρο συνδέεται με περισσότερα θετικά συναισθήματα. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να κουβεντιάζετε μαζί τους ή να τους γνωρίζετε.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 352 μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες στο Σικάγο και δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Socius: Sociological Research for a Dynamic World.

Οι συμμετέχοντες είχαν μαζί τους ένα κινητό για τρεις περιόδους διάρκειας μίας εβδομάδας, με απόσταση περίπου πέντε έως έξι μηνών μεταξύ τους. Πέντε φορές την ημέρα απαντούσαν σε ερωτήσεις για το τι έκαναν, με ποιους βρίσκονταν και πώς αισθάνονταν. Δήλωναν εάν ένιωθαν χαρά, ικανοποίηση και ενέργεια.

Οι περισσότερες από 12.000 καταγραφές επέτρεψαν στις ερευνήτριες να συγκρίνουν τέσσερις καταστάσεις:

• Να είναι κάποιος εντελώς μόνος.
• Να βρίσκεται με φίλους ή συγγενείς, χωρίς άλλους γύρω του.
• Να βρίσκεται ανάμεσα σε αγνώστους, χωρίς δική του παρέα.
• Να είναι με φίλους ή συγγενείς και ταυτόχρονα με άλλους ανθρώπους γύρω του.

Η παρουσία μετράει

Όπως θα περιμένατε, οι συμμετέχοντες ανέφεραν περισσότερα θετικά συναισθήματα όταν βρίσκονταν με φίλους ή συγγενείς, σε σύγκριση με τις στιγμές που ήταν εντελώς μόνοι.

Το ενδιαφέρον ήταν ότι το ίδιο παρατηρήθηκε και όταν βρίσκονταν ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν γνώριζαν. Στους μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες που συμμετείχαν στη μελέτη, η παρουσία άλλων ανθρώπων συνδεόταν με καλύτερη διάθεση, ακόμη κι όταν δεν ήταν η παρέα τους. Εάν έχετε καθίσει σε ένα παγκάκι παρακολουθώντας τα παιδιά να παίζουν ή έχετε διαβάσει μόνοι σε μια βιβλιοθήκη, ίσως το έχετε νιώσει.

Ένας τόπος πέρα από το σπίτι και τη δουλειά

Επιστήμονες περιγράφουν τη σημασία των «τρίτων τόπων». Είναι οι χώροι έξω από το σπίτι και την εργασία ή το σχολείο, όπου μπορείτε να καθίσετε, να συναντήσετε γνωστούς ή απλώς να βρίσκεστε ανάμεσα σε κόσμο.

Η πλατεία, το καφενείο, η βιβλιοθήκη, το πάρκο όπου πηγαίνετε τον σκύλο σας, μπορούν να λειτουργήσουν έτσι. Ακόμη και οι χαλαρές γνωριμίες έχουν σημασία. Ο άνθρωπος που σας ετοιμάζει τον καφέ, ο γείτονας που συναντάτε τακτικά, τα πρόσωπα που αρχίζετε να αναγνωρίζετε μπορούν να ενισχύουν την αίσθηση ότι ανήκετε κάπου.

Στις μεσογειακές πόλεις και στα χωριά, η πλατεία είναι συχνά μέρος της καθημερινής ζωής. Εκεί παίζουν τα παιδιά, συναντιούνται οι γονείς, κάθονται οι μεγαλύτεροι και βγαίνουν οι γείτονες για βόλτα. Δεν χρειάζεται να έχετε κανονίσει συνάντηση. Μπορεί να πείτε μια καλησπέρα, να πιάσετε κουβέντα ή απλώς να καθίσετε χαζεύοντας την κίνηση. Αυτή η συνήθεια φέρνει τους ανθρώπους κοντά, χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία και χωρίς να χρειάζεται κάθε έξοδος να γίνει ολόκληρο σχέδιο.

Έχουμε ανάγκη από  μέρη όπου μπορούμε να καθίσουμε χωρίς να πληρώσουμε εισιτήριο ή να παραγγείλουμε κάτι. Ένα παγκάκι στην πλατεία, ένα πάρκο, μια δημόσια βιβλιοθήκη. Για να μη χρειάζεται να βάλουμε το χέρι στην τσέπη κάθε φορά που θέλουμε να βγούμε από το σπίτι και να βρεθούμε ανάμεσα σε ανθρώπους.

Ένα παγκάκι μπορεί να αλλάξει πολλά

Ο Ιταλός αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, Κάρλο Ράτι (Carlo Ratti) περιγράφει πώς έχει αλλάξει ο τρόπος που κινούμαστε και συναντιόμαστε στους δημόσιους χώρους. Μαζί με την ομάδα του συνέκρινε βίντεο από τη δεκαετία του 1970 με νεότερες καταγραφές από τα ίδια σημεία στη Νέα Υόρκη, τη Βοστώνη και τη Φιλαδέλφεια. Στα σημεία που μελέτησαν, η ταχύτητα βάδισης είχε αυξηθεί κατά 15% μεταξύ των καταγραφών του 1970 και του 2010, σταματάμε λιγότερο και συναντιόμαστε πιο σπάνια για να περπατήσουμε μαζί. Οι χώροι εξακολουθούν να έχουν κόσμο, αλλά όλο και περισσότερο λειτουργούν ως περάσματα. Ο Ράτι συνδέει αυτή την αλλαγή με τους γρηγορότερους ρυθμούς εργασίας, την πίεση του χρόνου. Παράλληλα, η προσοχή μας στρέφεται στις οθόνες και απομακρύνεται από όσα συμβαίνουν γύρω μας. Έτσι περιορίζονται οι ευκαιρίες να συναντήσουμε τυχαία κάποιον ή να ανταλλάξουμε δυο κουβέντες.

Στον δημόσιο χώρο συναντάμε και ανθρώπους που δεν θα επιλέγαμε απαραίτητα για παρέα. Ένας οπαδός της αντίπαλης ομάδας μάς κρατάει την πόρτα στο καφενείο. Τα παιδιά μας παίζουν με παιδιά που μιλούν άλλη γλώσσα. Μέσα από αυτές τις καθημερινές στιγμές μαθαίνουμε να συνυπάρχουμε με ανθρώπους διαφορετικούς από εμάς.

Όπως εξηγεί ο Ράτι, το πώς είναι σχεδιασμένος ένας δημόσιος χώρος επηρεάζει τον τρόπο που τον χρησιμοποιούμε. Ένα παγκάκι στη σκιά, μια βρύση μια ζεστή ημέρα ή ένα μονοπάτι που μας προσκαλεί να περπατήσουμε πιο αργά μπορούν να αλλάξουν την εμπειρία μας.

Εάν η πλατεία είναι εκτεθειμένη στον ήλιο και δεν βρίσκουμε πού να σταθούμε, μάλλον θα την προσπεράσουμε. Ιδιαίτερα στις πόλεις της νότιας Ευρώπης, το πράσινο, η σκιά και το νερό γίνονται όλο και πιο απαραίτητα.

Κάποιο γνώριμο πρόσωπο θα υπάρχει. Κι εάν δεν υπάρχει… θα έχει κόσμο.

---

Mε πληροφορίες από: Psychology Today, The Guardian, npr Illinois

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος