Việt Nam có tiềm năng lưu trữ CO2 dưới đáy biển

• Kinh doanh
• Netzero
• Chính sách

Thứ ba, 27/10/2026, 15:30 (GMT+7)

Việt Nam có tiềm năng lưu trữ CO2 dưới đáy biển, tận dụng địa chất tại các bể trầm tích, nhưng theo các chuyên gia cần tính bài toán công nghệ, vốn khi nghiên cứu giải pháp này.

Tại hội thảo "Công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ CO2 (CCUS): Giải pháp thúc đẩy Net Zero tại Việt Nam" ngày 27/10, TS Nguyễn Hữu Lương, chuyên gia cao cấp tại Viện Dầu khí Việt Nam, cho biết Việt Nam có tiềm năng lưu trữ CO2 tại ba bể trầm tích chính gồm Cửu Long, Nam Côn Sơn và Sông Hồng.

Trong đó, 34 mỏ dầu khí ngoài khơi đã được Tập đoàn Công nghiệp quốc gia Việt Nam (PVN) đánh giá sơ bộ tiềm năng lưu trữ CO2. TS Lương cho biết Việt Nam đã có kinh nghiệm bơm ép CO2 tại mỏ Rạng Đông từ năm 2011, tạo cơ sở để tiếp tục nghiên cứu khả năng ứng dụng công nghệ này.

Ông ước tính tiềm năng lưu trữ này tại các bồn trầm tích ngoài khơi Việt Nam có thể lên tới hàng chục tỷ tấn. Tuy nhiên, đây mới là ước tính về tiềm năng địa chất. Dung lượng có thể sử dụng trong các dự án thương mại còn phụ thuộc vào kết quả khảo sát, khả năng bơm ép và mức độ an toàn của từng địa điểm.

Thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) là công nghệ thu CO2 từ các nguồn phát thải công nghiệp, sau đó vận chuyển và bơm xuống các tầng địa chất sâu để lưu giữ lâu dài. CCUS mở rộng chuỗi công nghệ này bằng cách bổ sung khâu sử dụng CO2 sau thu giữ.

TS Nguyễn Thanh Tùng, Phó viện trưởng Viện Dầu khí Việt Nam cho rằng Việt Nam có lợi thế nhờ kinh nghiệm kỹ thuật, hệ thống công trình ngoài khơi và cơ sở dữ liệu dầu khí hiện có. Nhiều công đoạn của CCUS có điểm tương đồng với hoạt động dầu khí truyền thống, giúp tận dụng một phần năng lực kỹ thuật và hạ tầng sẵn có.

Tuy nhiên, để chuyển từ đánh giá tiềm năng sang triển khai thực tế, các chuyên gia cho rằng nhà chức trách cần khảo sát chi tiết hơn. Trong đó, cơ quan quản lý có thể tiến hành đo đạc địa chất 3D tại các cấu trúc phù hợp nhằm xác định dung lượng lưu trữ, khả năng tiếp nhận CO2 và độ an toàn của các tầng chứa.

Chi phí cũng là một trong những rào cản lớn nếu nghiên cứu lưu trữ CO2. Ông Lê Văn Nghi, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc QIS Global, tính toán một dự án thu giữ carbon tại nhà máy nhiệt điện công suất khoảng 600 MW có thể cần vốn đầu tư lên tới 30 triệu USD.

Để giảm áp lực vốn ban đầu, ông đề xuất xem xét triển khai theo module, với công suất thu giữ khoảng 10.000-20.000 tấn CO2 mỗi năm, sau đó đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng. Theo ông, các ngành nhiệt điện, xi măng, thép, hóa chất và phân bón có thể nghiên cứu ứng dụng công nghệ này, nhưng cần lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc điểm từng doanh nghiệp.

Việc thu giữ CO2 tại nhà máy mới chỉ là một phần của chuỗi công nghệ. Khí sau thu giữ còn cần được vận chuyển đến nơi sử dụng hoặc lưu trữ, đòi hỏi đầu tư đồng bộ vào đường ống, thiết bị nén, giếng bơm ép và hệ thống giám sát. Hiệu quả kinh tế vì vậy phụ thuộc vào công nghệ thu giữ, khoảng cách vận chuyển, quy mô dự án và chi phí lưu trữ.

Ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ozone, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết CCUS là một trong những giải pháp có tiềm năng giảm phát thải tại các ngành công nghiệp khó cắt giảm hoàn toàn lượng khí nhà kính. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần hỗ trợ quốc tế về công nghệ, kỹ thuật và tài chính để từng bước thử nghiệm.

Về cơ chế, TS Nguyễn Hữu Lương kiến nghị sớm có hướng dẫn cụ thể về quyền lưu trữ CO2, trách nhiệm dài hạn sau khi đóng dự án, cùng quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định lượng carbon được lưu giữ. Đây là những điều kiện quan trọng để bảo đảm an toàn môi trường, xác định trách nhiệm của đơn vị vận hành và tạo cơ sở thu hút đầu tư.

Theo các chuyên gia, Việt Nam có thể ưu tiên khảo sát chi tiết các địa điểm tiềm năng, lựa chọn dự án thử nghiệm và đánh giá hiệu quả thực tế trước khi nhân rộng. Việc hình thành các trung tâm lưu trữ CO2 tập trung cũng được xem là hướng nghiên cứu nhằm kết nối nhiều nguồn phát thải với chung một hệ thống vận chuyển và lưu trữ để giảm chi phí đầu tư cho từng doanh nghiệp.

Gia Chính