Tổng thống Brazil 'lội ngược dòng', đánh bại đồng minh của ông Trump

Tổng thống Brazil 'lội ngược dòng', đánh bại đồng minh của ông Trump

Ông Lula da Silva giành chiến thắng trong bầu cử tổng thống Brazil, đánh bại thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro, người được ông Trump ủng hộ.

Tòa án Bầu cử Brazil ngày 25/10 xác nhận Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva đã đánh bại đối thủ Flavio Bolsonaro trong vòng hai cuộc bầu cử ở nước này để tái đắc cử nhiệm kỳ thứ tư, đồng thời chặn đứng làn sóng trỗi dậy của chính trị cánh hữu ở Mỹ Latin.

Kết quả này gây sốc vì trái ngược với nhiều cuộc thăm dò trước bầu cử. Ông Lula, 80 tuổi, trở thành ứng viên đầu tiên kể từ khi Brazil khôi phục nền dân chủ trong thập niên 1980 lội ngược dòng thành công và giành chiến thắng chung cuộc sau khi để thua đối thủ ở vòng bỏ phiếu đầu tiên.

Thượng nghị sĩ Bolsonaro, người dẫn đầu vòng đầu tiên, tuyên bố không chấp nhận thất bại và sẽ yêu cầu hủy kết quả bầu cử. Ông viện dẫn phán quyết của một thẩm phán Tòa án Tối cao hôm 25/10 cho phép kéo dài thời gian bỏ phiếu thêm hai giờ.

Tuy nhiên, ông Bolsonaro thất bại với cách biệt hơn 4 triệu phiếu, lớn hơn gấp đôi khoảng cách khi bố ông, cựu tổng thống Jair Bolsonaro, thua trước ông Lula năm 2022.

Các nhà phân tích cho rằng mức chênh lệch đáng kể này làm giảm khả năng hủy kết quả. Mario Braga, chuyên gia Mỹ Latin tại công ty tư vấn rủi ro RANE, nhận định phe cánh hữu có thể tổ chức biểu tình trong những ngày tới, nhưng khả năng đảo ngược kết quả là rất thấp.

Trong chiến dịch tranh cử, ông Lula nhấn mạnh thành tích giảm tỷ lệ nghèo và bất bình đẳng, tỷ lệ thất nghiệp, mù chữ và nạn phá rừng xuống mức thấp kỷ lục trong nhiệm kỳ thứ ba. Ông cho rằng thượng nghị sĩ Bolsonaro nếu đắc cử sẽ cắt giảm phúc lợi, làm suy yếu các thành tựu xã hội và khiến Brazil phụ thuộc vào Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tổng thống Trump từng công khai ủng hộ Bolsonaro và tạo thuận lợi cho chiến dịch tranh cử của thượng nghị sĩ này khi tiếp ông tại Phòng Bầu dục hồi tháng 5.

Sau cuộc gặp, ông Bolsonaro nói đã đề nghị Washington liệt hai băng đảng tội phạm lớn nhất Brazil là Primeiro Comando da Capital và Comando Vermelho vào danh sách tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, ông phủ nhận việc đề nghị ông Trump ủng hộ chiến dịch tranh cử.

Chiến thắng của ông Lula khiến ông Trump mất cơ hội có thêm một đồng minh cánh hữu tại Mỹ Latin, nơi ngày càng nhiều chính phủ ủng hộ chương trình nghị sự của Washington về chống tội phạm ma túy và siết kiểm soát di cư.

Thủ tướng Canada Mark Carney cùng nhiều lãnh đạo khu vực đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng ông Lula, trong khi ông Trump và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa lên tiếng.

Dù chiến thắng, nhiệm kỳ thứ tư của ông Lula được dự báo gặp nhiều thách thức. Phe bảo thủ đã tăng đáng kể số ghế tại quốc hội Brazil khóa mới, khi đảng Tự do của Bolsonaro cùng các đồng minh có thể nắm thế đa số ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện.

Thanh Danh (Theo Reuters, El Pais)