Thịt gà công nghiệp, đồ chiên rán có gây dậy thì sớm?

Con gái tôi 8 tuổi, cao 138 cm, tăng 8 cm trong một năm. Bé thường ăn đồ chiên rán, thịt gà công nghiệp. Những món ăn này có gây dậy thì sớm? (Dung, TP HCM)

Trả lời:

Bé gái 8 tuổi, cao 138 cm thuộc nhóm trẻ có chiều cao vượt trội so với bạn bè cùng tuổi. Theo biểu đồ tăng trưởng của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, bé thuộc nhóm 5% trẻ gái cao nhất ở độ tuổi này.

Mức tăng chiều cao hằng năm của bé gái 7 tuổi, chưa dậy thì thường khoảng 4-6 cm. Vào giai đoạn dậy thì, chiều cao có thể tăng nhanh đến 8-12 cm mỗi năm. Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ đánh giá lại tốc độ phát triển và tầm soát những bệnh lý có thể gây tăng cao nhanh nếu có.

Dậy thì sớm khi các dấu hiệu dậy thì xuất hiện ở trẻ gái dưới 8 tuổi, ở trẻ trai dưới 9 tuổi. Tình trạng này có thể làm tăng nhanh chiều cao trong giai đoạn đầu ở trẻ, tuy nhiên cũng làm đóng các đầu xương sớm hơn, khiến trẻ thường thấp hơn các bạn cùng trang lứa ở tuổi trưởng thành.

Dậy thì sớm ở bé gái thường biểu hiện qua ngực phát triển nhanh, mọc lông nách, lông mu, nổi mụn và có kinh nguyệt. Ở bé trai, các dấu hiệu gồm tinh hoàn to, bìu sậm màu, tăng chiều cao nhanh, vỡ giọng, mọc lông nách và lông mu, nổi mụn, có thể xuất hiện cương dương.

Nhiều cha mẹ lo lắng sữa bò, thịt công nghiệp có thể chứa các hormone tăng trưởng, khi trẻ ăn các thực phẩm này thì hormone đi vào cơ thể gây dậy thì sớm. Thực tế, hormone tăng trưởng ở động vật hoặc trong sữa (nếu có) đi qua dạ dày của người sẽ nhanh chóng bị tiêu hủy thành các chất dinh dưỡng đơn thuần, không thể tác động đến hormone tăng trưởng của con người.

Tuy nhiên, bé cũng không nên ăn quá nhiều thực phẩm chiên rán, uống quá nhiều sữa bởi chúng thường nhiều năng lượng, chất béo làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì. Trong khi, béo phì là yếu tố nguy cơ, được xem như nguyên nhân gián tiếp gây dậy thì sớm.

Chế độ ăn cho trẻ nên đa dạng, đáp ứng đầy đủ năng lượng và các nhóm chất. Để tăng chiều cao, trẻ cần được cung cấp đủ protein, canxi và vitamin D giúp phát triển cơ xương. Nguồn protein có thể đến từ thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu. Canxi có trong sữa, bơ, phô mai, cá, hải sản và một số loại rau. Vitamin D được cơ thể tự tổng hợp khi hoạt động dưới ánh nắng mặt trời hoặc qua các loại thuốc bổ sung.

Trẻ cần duy trì hoạt động thể lực ít nhất ba ngày mỗi tuần, tốt nhất là mỗi ngày, mỗi buổi khoảng 40-60 phút với cường độ đủ để đổ mồ hôi. Các hoạt động phù hợp bao gồm chạy, nhảy, bơi, đạp xe, chơi bóng. Vận động thường xuyên giúp phát triển cơ xương, duy trì cân nặng khỏe mạnh và tạo điều kiện cho quá trình tăng trưởng.

Trẻ nên đi ngủ sớm trước 22h mỗi ngày bởi đây là thời điểm hormone tăng trưởng GH tiết ra nhiều giúp cơ thể cao lớn. Ba mẹ nên duy trì cho bé giờ ngủ và thức cố định mỗi ngày, hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ và tạo môi trường ngủ yên tĩnh, thoải mái.

Ba mẹ không nên tự ý sử dụng các sản phẩm hỗ trợ tăng chiều cao cho trẻ mà chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ. Ngược lại, nếu bé tăng chiều cao quá nhanh so với lứa tuổi hoặc kèm các dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý, trẻ nên được bác sĩ khám để xác định nguyên nhân, can thiệp phù hợp.

BS.CKII Phan Thị Tường Vân
Đơn vị Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp