Quan chức tình báo cấp cao Ukraine mất chức vì nghi án tham nhũng

Quan chức tình báo cấp cao Ukraine mất chức vì nghi án tham nhũng

Cơ quan An ninh Ukraine công bố quyết định sa thải hai quan chức liên quan đến cuộc điều tra chống tham nhũng về các trung tâm lừa đảo.

"Giám đốc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) Oleksandr Poklad đã cách chức hai quan chức cấp cao liên quan tới cuộc điều tra của Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine", SBU thông báo hôm 4/11.

Theo SBU, ông Poklad kỳ vọng Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) sẽ điều tra "minh bạch, khách quan và công bằng", trong bối cảnh hai cơ quan này lâu nay vốn bất đồng.

NABU trước đó nói rằng một quan chức cấp cao SBU đã "đe dọa dùng súng" và ngăn điều tra viên tiến vào khu vực khám xét. Cơ quan này cáo buộc các quan chức cấp cao SBU, Văn phòng Tổng công tố và cảnh sát đã trả tiền cho lực lượng hành pháp để làm ngơ trước hoạt động của những trung tâm lừa đảo qua điện thoại.

Các trung tâm này nhắm vào cả công dân Ukraine và người nước ngoài, kết hợp hoạt động buôn bán ma túy, sản xuất thuốc lá giả và ngoại tệ giả. NABU cho biết nhóm tội phạm có ít nhất 12 thành viên và đã tổ chức "các cuộc tấn công, bắt cóc và hành hung có kế hoạch".

Ukrainska Pravda dẫn các nguồn tin tiết lộ "quan chức cấp cao SBU đe dọa dùng súng" mà NABU đề cập là tướng Serhii Duka, phó lãnh đạo Cục Bảo vệ Chủ quyền Quốc gia, và ông đã bị NABU bắt. Hai quan chức cấp cao khác của SBU cũng bị NABU khám nhà trong ngày 4/11, theo Ukrainska Pravda.

Đây là những diễn biến mới nhất trong khuôn khổ cuộc điều tra mạng lưới bảo vệ các trung tâm lừa đảo qua điện thoại. NABU hồi tháng 9 phanh phui một đường dây được cho là có liên quan đến các quan chức cấp cao thuộc Văn phòng Tổng công tố Ukraine, khiến tổng công tố khi đó là Ruslan Kravchenko mất chức và chạy ra nước ngoài.

Tổ chức Sáng kiến Toàn cầu Chống Tội phạm Có tổ chức Xuyên quốc gia (GI-TOC), trụ sở tại Thụy Sĩ, cho biết có gần 60.000 người làm việc tại các trung tâm lừa đảo qua điện thoại ở Ukraine, tương đương 2/3 nhân lực trong lĩnh vực ngân hàng. Các trung tâm này có thể thu về hơn một tỷ USD mỗi tháng.

SBU được thành lập sau khi Ukraine tuyên bố độc lập năm 1991, kế thừa phần lớn nhân sự, cơ sở vật chất và hạ tầng của chi nhánh Ủy ban An ninh Quốc gia Liên Xô (KGB) tại nước này. Đây là cơ quan an ninh và tình báo nội địa chủ chốt của Ukraine, phụ trách hoạt động phản gián và chống khủng bố, nhận chỉ đạo trực tiếp từ Tổng thống và được coi là lực lượng quân sự chính quy.

Mâu thuẫn kéo dài giữa các cơ quan chống tham nhũng và SBU được xem là một phần trong cuộc đối đầu giữa NABU và Văn phòng Tổng thống Ukraine. Chính phủ của Tổng thống Volodymyr Zelensky giữa năm ngoái tìm cách tước bỏ tính độc lập của các cơ quan chống tham nhũng, làm bùng phát làn sóng biểu tình trên cả nước.

Các cơ quan này sau đó điều tra nhiều quan chức cấp cao và đồng minh của Tổng thống Zelensky, cho biết đang tiếp tục hứng chịu sức ép từ SBU. Trong năm 2025, SBU đã bắt một số nhân viên NABU bị cáo buộc có liên hệ với Nga, mô tả chiến dịch này là nỗ lực nhằm chống lại ảnh hưởng của Moskva tại cơ quan chống tham nhũng.

Phạm Giang (Theo AFP, Kyiv Independent, Ukrainska Pravda)