Phát hiện bàn nghiền đá chạm hình chim thần Champa

Phát hiện bàn nghiền đá chạm hình chim thần Champa

Gia LaiBàn nghiền bằng sa thạch nặng 21,5 kg, chạm hình chim thần và rắn thần Champa, được phát hiện khi san gạt đường phục vụ thi công cao tốc.

Hiện vật được ông Ngô Văn Hiệu, 47 tuổi, ở xã Bình Phú, phát hiện hôm 10/11, khi san gạt đất đá mở đường vào bãi cát phục vụ thi công cao tốc Quy Nhơn - Pleiku. Vị trí tại thôn Phú Lạc, xã Bình An, ven sông Kôn, cách đập Vân Phong khoảng 700 m về phía hạ lưu.

Khối đá dài 40 cm, cao 20 cm, rộng 15 cm, bị mẻ nhẹ phần trên trong quá trình san ủi, song hoa văn bên dưới còn nguyên. Cho rằng đây là hiện vật cổ, ông Hiệu đưa về nhà bảo quản và trình báo cơ quan chuyên môn.

Qua khảo sát ban đầu, các chuyên gia khảo cổ nhận định đây là bàn nghiền đá thuộc văn hóa Champa, chưa xác định niên đại. Hiện vật có hoa văn chạm khắc ở cả bốn mặt, nổi bật là hình chim thần Garuda ở trung tâm, hai bên là rắn thần Naga.

Theo đại diện ngành văn hóa Gia Lai, Garuda và Naga là những hình tượng quen thuộc trong nghệ thuật Ấn Độ giáo và Champa. Bàn nghiền loại này thường xuất hiện tại các đền tháp Chăm, được dùng cùng chày để nghiền bột hoặc nguyên liệu phục vụ nghi lễ, hoạt động tín ngưỡng. Hiện vật được đánh giá là một trong những bàn nghiền đẹp nhất mà nhóm nghiên cứu từng tiếp cận.

Cách nơi phát hiện hơn một km về phía tây nam có phế tích tháp Hòa Sơn. Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn chưa có cơ sở xác định bàn nghiền có nguồn gốc từ di tích này. Ngành văn hóa tỉnh đang xem xét tiếp nhận hiện vật, đưa về bảo tàng bảo quản và nghiên cứu.

Trần Hóa