Nữ sinh 12 tuổi mắc trầm cảm do bị bạn bè cô lập kéo dài

Nữ sinh 12 tuổi mắc trầm cảm do bị bạn bè cô lập kéo dài

Hà NộiBị bạn bè cô lập, nữ sinh luôn sợ hãi mỗi khi đến lớp, bi quan, mất ngủ, suy giảm khả năng học tập, được bác sĩ chẩn đoán trầm cảm.

Bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E, gần đây tiếp nhận khám và can thiệp cho nữ sinh mắc rối loạn trầm cảm bắt nguồn từ áp lực bị bạn học tẩy chay kéo dài.

Bệnh nhân nhập viện trong trạng thái khí sắc trầm buồn, mất động lực sống, rối loạn giấc ngủ, kiệt quệ thể chất và suy giảm nghiêm trọng khả năng ghi nhớ khiến việc học gián đoạn. Người nhà cho biết trẻ từng tham gia can thiệp tâm lý trước đó nhưng không ghi nhận chuyển biến tích cực.

Khai thác tiền sử lâm sàng ghi nhận trẻ liên tục chịu đựng sự cô lập, tẩy chay có chủ đích từ bạn cùng lớp. Tình trạng căng thẳng tâm lý mạn tính khiến trẻ sợ hãi không gian trường học, xuất hiện phản xạ ức chế tâm thần vận động, trì hoãn rời giường mỗi sáng và thu mình với gia đình.

Bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán bệnh nhân mắc rối loạn trầm cảm, chỉ định phác đồ điều trị kết hợp thuốc chống trầm cảm và can thiệp tâm lý hành vi. Qua hai tuần theo dõi điều trị, bệnh nhân đáp ứng lâm sàng bước đầu với sự thuyên giảm của các triệu chứng sinh học: chu kỳ ngủ dần phục hồi, vị giác cải thiện, biên độ tập trung gia tăng và trẻ bắt đầu tự giác chuẩn bị đến trường.

Quá trình điều trị trầm cảm thường ghi nhận sự hồi phục chức năng sinh hoạt và thể chất trước khi khí sắc chuyển đổi tích cực. Bác sĩ Chung nhấn mạnh việc trẻ phục hồi nhịp sinh học và tính tự chủ vào buổi sáng phản ánh sự cải thiện của các chức năng thích ứng nền tảng, tạo tiền đề để tái lập trạng thái cân bằng cảm xúc.

Hành vi tẩy chay và bắt nạt quan hệ xã hội tại trường học là tác nhân gây sang chấn mạn tính nguy hiểm đối với lứa tuổi vị thành niên. Giai đoạn 12 tuổi đánh dấu bước ngoặt hình thành nhân cách cá nhân, thời điểm trẻ định vị giá trị bản thân thông qua sự chấp nhận của nhóm bạn đồng đẳng. Áp lực bị đẩy ra ngoài rìa tập thể kéo dài trực tiếp bào mòn lòng tự trọng, kích hoạt các rối loạn lo âu và thúc đẩy khởi phát trầm cảm lâm sàng. Trẻ vị thành niên thường che giấu tổn thương do mặc cảm tự ti hoặc lo ngại phản ứng tiêu cực từ người lớn.

Phụ huynh cần cảnh giác trước các biến đổi chức năng đột ngột như thoái thác việc đến trường, suy giảm thành tích học tập, biến đổi khẩu vị, mất ngủ hoặc mất hứng thú với sở thích cũ. Việc quy chụp trẻ nhạy cảm thái quá hoặc thúc ép bằng mệnh lệnh hành chính có nguy cơ làm gia tăng mức độ khủng hoảng tâm lý.

Nhà trường cần nhận diện hành vi cô lập học đường là dạng bạo lực tâm lý gây tổn thương sức khỏe tâm thần thực thể để can thiệp kịp thời. Khi các rối loạn chức năng sinh hoạt và học tập kéo dài quá hai tuần, gia đình cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần để thăm khám, tránh nguy cơ bỏ lỡ giai đoạn can thiệp sớm.

Thúy Quỳnh