Làm việc ban đêm có ảnh hưởng chất lượng tinh trùng?

Tôi xét nghiệm tinh dịch đồ phát hiện tinh trùng ít, di động kém. Có phải thức khuya nên ảnh hưởng chất lượng tinh trùng? (Nguyên, 30 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Nhịp sinh học có vai trò điều hòa hoạt động nội tiết. Các hormone ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng như hormone testosterone được sản xuất nhiều nhất khi ngủ sâu. Một số nghiên cứu ghi nhận rối loạn giấc ngủ, làm việc ca đêm có liên quan đến sự thay đổi về mật độ, khả năng di động và hình thái tinh trùng. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng ở mỗi người khác nhau, không thể khẳng định làm việc ban đêm là nguyên nhân trực tiếp khiến tinh trùng ít, di động kém.

Bạn nên điều chỉnh lịch sinh hoạt, đảm bảo ngủ đủ 7-9 giờ mỗi ngày và duy trì nhịp sinh học ổn định, tạo không gian ngủ yên tĩnh, tối và thoáng mát để nâng cao chất lượng giấc ngủ. Đồng thời, chế độ ăn cần đa dạng, tăng cường rau xanh, trái cây, cá, trứng, các loại hạt và thực phẩm giàu kẽm, selen, vitamin C, E, folate.

Bạn nên duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục vừa sức khoảng 30 phút mỗi ngày, hạn chế rượu bia, thuốc lá, tránh để vùng bìu tiếp xúc với nhiệt độ cao kéo dài. Không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng quảng cáo tăng chất lượng tinh trùng. Đặc biệt không tự bổ sung testosterone vì hormone này có thể ức chế quá trình sinh tinh, làm giảm nghiêm trọng lượng tinh trùng.

Về kết quả tinh dịch đồ, khả năng di động kém chưa đủ để dẫn đến vô sinh. Khả năng thụ thai còn phụ thuộc vào tỷ lệ di động tiến tới, hình thái, tổng số tinh trùng di động cũng như chất lượng trứng, tình trạng vòi trứng và sức khỏe sinh sản của người vợ.

Tinh dịch đồ có thể thay đổi giữa các lần xét nghiệm do ảnh hưởng sức khỏe, chế độ sinh hoạt, thời gian kiêng xuất tinh và một số yếu tố khác. Bạn nên đến Đơn vị Nam học để bác sĩ khám, tìm nguyên nhân, cân nhắc xét nghiệm nội tiết hoặc siêu âm bìu khi cần thiết. Tinh dịch đồ bất thường thường cần được kiểm tra lại sau khoảng 2-3 tháng để đánh giá sự thay đổi sau khi điều chỉnh lối sống hoặc điều trị.

Vợ chồng cũng nên đến khám hiếm muộn cùng nhau để được đánh giá toàn diện, giúp phát hiện nguyên nhân từ một hoặc cả hai phía, tránh bỏ sót yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.

Bác sĩ Nguyễn Công Danh
Đơn vị Nam học, Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp