Làm thế nào giảm phù nề do bệnh thận?

Tôi mắc bệnh thận mạn giai đoạn 3a, gần đây phù chân và mặt vào buổi sáng. Làm sao giảm phù và có nên hạn chế uống nước? (Phụng, 62 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Phù chân, mặt có thể xảy ra khi thận giảm khả năng đào thải muối và nước, khiến dịch tích tụ. Ở người bệnh thận mạn giai đoạn 3a như bác cần lưu ý nguyên nhân khác như mất nhiều protein qua nước tiểu, hội chứng thận hư, bệnh tim, bệnh gan hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Phù mí mắt và mặt vào buổi sáng, phù chân hoặc nước tiểu có nhiều bọt kéo dài có thể do protein niệu. Do đó, bác nên đi khám chuyên khoa Nội thận, kiểm tra chức năng thận, albumin hoặc protein trong máu và nước tiểu để xác định nguyên nhân. Bác sĩ đánh giá tình trạng phù dựa trên chức năng thận, mức độ mất protein qua nước tiểu, huyết áp, lượng nước tiểu và các bệnh lý đi kèm. Từ đó, bác sĩ tư vấn chế độ ăn uống, lượng dịch phù hợp và điều chỉnh phương pháp điều trị theo tình trạng của bác.

Để giảm phù, bác không tự ý dùng thuốc lợi tiểu khi chưa được bác sĩ kê đơn, cần điều chỉnh chế độ ăn uống, theo dõi các dấu hiệu bất thường và các lưu ý dưới đây để bảo vệ thận.

Giảm muối trong bữa ăn

Ăn nhiều muối khiến cơ thể giữ nước dẫn đến phù nặng hơn và tăng huyết áp. Trong bữa ăn, bác nên hạn chế nước mắm, nước tương, dưa cà muối, mì ăn liền, thức ăn đóng hộp hoặc các món ăn chế biến sẵn. Chọn thực phẩm tươi, giảm gia vị khi nấu ăn và hạn chế chấm thêm nước mắm, nước tương trong bữa ăn.

Uống nước theo hướng dẫn của bác sĩ

Không phải người bệnh thận nào bị phù cũng cần hạn chế nước. Nếu lượng nước tiểu vẫn bình thường và không có tình trạng ứ dịch đáng kể, bác chưa cần tự kiêng nước uống. Nếu tiểu ít, phù nhiều hoặc mắc bệnh tim, bệnh gan đi kèm, bác sĩ sẽ hướng dẫn lượng dịch phù hợp, bác không nên cố uống thật nhiều nước hoặc nhịn uống nước để giảm phù.

Theo dõi cân nặng mỗi ngày

Bác nên cân vào buổi sáng, sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn. Cân nặng tăng nhanh trong thời gian ngắn có thể phản ánh tình trạng tích tụ dịch. Bác nên ghi lại cân nặng, mức độ phù và lượng nước tiểu để cung cấp thông tin cho bác sĩ khi tái khám. Nếu cân nặng tăng bất thường hoặc phù tăng nhanh, bác cần đến bệnh viện để được khám kịp thời.

Kê cao chân khi nghỉ ngơi

Nếu phù chủ yếu ở bàn chân và mắt cá chân, bác có thể kê chân cao khi nằm nghỉ, tránh ngồi hoặc đứng bất động quá lâu, thay đổi tư thế và vận động nhẹ nhàng tùy sức khỏe.

Không tự ý dùng thuốc lợi tiểu, lá cây không rõ nguồn gốc

Thuốc lợi tiểu chỉ nên sử dụng khi có chỉ định và được theo dõi bởi bác sĩ. Nếu người bệnh tự ý dùng thuốc hoặc tăng liều có thể gây mất nước, tụt huyết áp, rối loạn điện giải và tổn thương thận cấp. Người bệnh thận cũng tránh dùng các loại nước lá cây, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc để thải độc, tiêu phù khi chưa được bác sĩ đánh giá về độ an toàn.

Kiểm soát bệnh nền

Ở người bệnh thận mạn, phù không đơn thuần là tình trạng giữ nước mà còn có thể cảnh báo những thay đổi về chức năng thận hoặc bệnh lý đi kèm. Bác nên dùng thuốc đúng chỉ định để kiểm soát huyết áp, đường huyết và theo dõi định kỳ bởi bác sĩ chuyên khoa, không nên tự tìm cách giảm phù tại nhà.

BS.CKII Hồ Tấn Thông
Đơn vị Nội thận - Lọc máu
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thận tại đây để bác sĩ giải đáp