Dấu hiệu nhận biết hội chứng chùm đuôi ngựa

Khó tiểu, tê vùng đáy chậu kèm đau lưng lan xuống chân có thể là dấu hiệu tổn thương các rễ thần kinh trong ống sống, còn gọi là hội chứng chùm đuôi ngựa.

Chùm đuôi ngựa là bó rễ thần kinh nằm trong ống sống, phía dưới điểm tận cùng của tủy sống. Các rễ thần kinh này chi phối vận động, cảm giác ở hai chân, đồng thời tham gia kiểm soát bàng quang, ruột và chức năng tình dục.

Hội chứng chùm đuôi ngựa xảy ra khi chức năng của các rễ thần kinh này bị tổn thương, thường do chèn ép. Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng này gồm thoát vị đĩa đệm thắt lưng, chấn thương, khối u, nhiễm trùng, trượt đốt sống...

ThS.BS Lê Hữu Tùng, Khoa Ngoại thần kinh - Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết đây là tình trạng cấp cứu vì có thể để lại di chứng yếu liệt chân, rối loạn tiểu tiện, rối loạn chức năng tình dục kéo dài. Hội chứng chùm đuôi ngựa có một số dấu hiệu mà người bệnh cần nhận biết để khám sớm.

Khó tiểu hoặc thay đổi cảm giác khi đi tiểu

Người bệnh có thể khó bắt đầu đi tiểu, phải rặn, dòng tiểu yếu, giảm cảm giác buồn tiểu hoặc không cảm nhận rõ dòng nước tiểu. Khi tổn thương nặng hơn, người bệnh có thể bí tiểu hoặc rỉ nước tiểu do bàng quang quá đầy.

Tê vùng đáy chậu, quanh hậu môn hoặc bộ phận sinh dục

Cảm giác tê, giảm cảm giác có thể xuất hiện ở vùng giữa hai chân, quanh hậu môn, bộ phận sinh dục hoặc phần trên mặt trong đùi. Khu vực này thường được gọi là "vùng yên ngựa", tương ứng với vùng tiếp xúc với yên khi ngồi.

Một biểu hiện dễ nhận biết là cảm giác khác thường hoặc không còn cảm nhận rõ khi dùng giấy vệ sinh lau sau đi tiểu, đại tiện. Vùng tê có thể chỉ khu trú một phần, không nhất thiết lan rộng toàn bộ.

Giảm hoặc mất kiểm soát đại tiện

Người bệnh có thể không nhận biết rõ trực tràng đang đầy, giảm cảm giác khi đi ngoài, són phân hoặc không giữ được phân như trước. Triệu chứng này khác với táo bón. Giảm cảm giác hoặc khả năng kiểm soát đại tiện thường đi kèm đau lưng, đau chân hay tê vùng đáy chậu.

Thay đổi chức năng tình dục

Tổn thương các rễ thần kinh gây ra các thay đổi như rối loạn cương dương, giảm khả năng xuất tinh hoặc giảm cảm giác khi quan hệ. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì tâm lý ngại chia sẻ, vậy nên người bệnh nên thông báo đầy đủ cho bác sĩ để được chẩn đoán kịp thời.

Đau lan xuống chân, yếu chân tăng dần

Người bệnh có thể đau thắt lưng lan qua mông xuống một hoặc cả hai chân, kèm tê bì. Yếu chân khiến đi lại khó khăn, khó nhấc bàn chân hoặc dễ vấp ngã.

Bác sĩ Tùng khuyến cáo người bệnh cần đến bệnh viện khám ngay khi có dấu hiệu cảnh báo mới xuất hiện như khó tiểu, giảm cảm giác khi tiểu, tê vùng đáy chậu hoặc mất kiểm soát đại tiện, nhất là trên nền đau lưng, đau lan xuống chân. Không nên trì hoãn để tự uống thuốc giảm đau, xoa bóp vì có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

Bác sĩ thường khai thác thời điểm xuất hiện triệu chứng, khám sức cơ, cảm giác và đánh giá chức năng bàng quang, ruột. Chụp cộng hưởng từ (MRI) khẩn cấp giúp xác định tình trạng chèn ép, kết quả cần được đối chiếu với biểu hiện lâm sàng để chẩn đoán.

Khi xác định hội chứng chùm đuôi ngựa do chèn ép, người bệnh cần được can thiệp, phẫu thuật giải ép thường được thực hiện khẩn cấp nhằm hạn chế tổn thương thêm và tạo cơ hội phục hồi thần kinh. Khả năng hồi phục sau phẫu thuật ở mỗi người bệnh khác nhau.

Thanh Long

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp