10 nhà khoa học trẻ đoạt Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026

10 nhà khoa học trẻ đoạt Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026

Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026 được trao cho 10 nhà khoa học trẻ với các nghiên cứu nổi bật trong như robot, bán dẫn, công nghệ sinh học và hàng không vũ trụ, AI.

Trong thông báo hôm 10/11, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đánh giá đây là các nhà khoa học có thành tích nghiên cứu tập trung vào các lĩnh vực khoa học công nghệ chiến lược, góp phần giải quyết các bài toán thực tiễn của đất nước, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Họ được lựa chọn từ 77 hồ sơ đăng ký của 51 cơ quan, đơn vị, trường học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, cùng một số tổ chức của người Việt Nam ở nước ngoài.

Năm nay, giải thưởng có sự thay đổi ở phạm vi xét chọn, tăng từ năm lên 10 lĩnh vực. Các lĩnh vực này được lựa chọn theo định hướng phát triển các công nghệ chiến lược quốc gia. Bốn lĩnh vực lần đầu được đưa vào gồm công nghệ chip bán dẫn; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

Trong số 10 nhà khoa học được vinh danh, hai người thuộc lĩnh vực công nghệ số, hai người nghiên cứu robot và tự động hóa, hai người thuộc công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng. Các lĩnh vực công nghệ môi trường và phát triển bền vững, năng lượng và vật liệu tiên tiến, chip bán dẫn, hàng không và vũ trụ mỗi lĩnh vực có một đại diện.

Theo ban tổ chức, nhiều nghiên cứu của các nhà khoa học trẻ hướng đến giải quyết những bài toán thực tiễn. Chẳng hạn trong lĩnh vực AI, một công trình phát triển công nghệ nhận dạng hành vi con người từ video đặt mục tiêu đạt độ chính xác từ 95%, hiện được triển khai trong các hệ thống camera giám sát an ninh tại một số địa phương, được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Mỹ và bằng sáng chế tại Việt Nam.

Ở lĩnh vực bán dẫn, nghiên cứu về vật liệu bán dẫn sắt điện siêu mỏng hướng tới phát triển bộ nhớ phi khả biến có tốc độ ghi, xóa 16,5 nanosecond, phục vụ cho ngành chip nhớ.

Trong lĩnh vực robot, hệ thống robot mềm tích hợp công nghệ in sinh học 3D, cho phép đưa vật liệu sinh học chứa tế bào sống đến vị trí tổn thương qua đường nội soi, hướng tới ứng dụng trong y học tái tạo và phẫu thuật ít xâm lấn. Trong khi đó, công nghệ điện hóa phục vụ xử lý nước, khử mặn và thu hồi tài nguyên đã có bốn dòng sản phẩm được kiểm chứng thực tế và thương mại hóa.

Theo ban tổ chức, quy trình xét chọn năm nay gồm nhiều vòng đánh giá. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Hội đồng giải thưởng lựa chọn 17 ứng viên tiêu biểu thuộc chín lĩnh vực để công bố công khai, tiếp nhận ý kiến phản hồi từ cộng đồng. Trên cơ sở thẩm định thành tích và xem xét các phản ánh, hội đồng tiếp tục bỏ phiếu chọn 10 cá nhân xuất sắc.

Mỗi cá nhân đoạt giải nhận bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, cúp Quả Cầu Vàng, giấy chứng nhận và tiền thưởng 20 triệu đồng. Lễ trao giải dự kiến tổ chức ngày 17/11 tại Hà Nội.

Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức từ năm 2003. Giải thưởng dành cho các tài năng trẻ Việt Nam không quá 35 tuổi đang học tập, nghiên cứu và làm việc trong hoặc ngoài nước, có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

10 nhà khoa học trẻ giải thưởng KHCN Quả Cầu Vàng năm 2026

Lưu Quý