Czym różnią się zawody psychologa i psychoterapeuty?

Źródło wideo: "Fakty" TVN

Źródło zdj. gł.: Adobe Stock

Po ponad roku wznowiono prace nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty. Sejmowa podkomisja stała do spraw zdrowia psychicznego przyjęła poselski projekt z poprawkami. Jej zapisy pozostają jednak przedmiotem sporu w środowisku psychoterapeutów. Ci zrzeszeni w związku zawodowym sprzeciwiają się dalszemu procedowaniu projektu.

Kluczowe fakty:

  • Projekt przewiduje uznanie psychoterapeuty za zawód zaufania publicznego. Co jeszcze?
  • Zapisy procedowanej ustawy budzą wiele kontrowersji. Czego dotyczą?
  • Niektóre organizacje zawodowe i samorządy opowiedziały się za odrzuceniem ustawy w obecnym kształcie. Dlaczego?
  • Więcej artykułów o podobnej tematyce znajdziesz tutaj. Warto też posłuchać "Wywiadu medycznego" Joanny Kryńskiej w TVN24+.

Projekt m.in. przyznaje psychoterapeutom status zawodu zaufania publicznego. Podczas posiedzenia podkomisji posłowie przyjęli poprawki zmieniające brzmienie pierwszych 11 rozdziałów projektu, a następnie cały projekt, wraz z poprawkami. Zmiany były wynikiem prac zespołu ds. opracowania propozycji rozwiązań dotyczących regulacji zawodu psychoterapeuty. Zespół został powołany w grudniu 2025 r. Zakończył prace z końcem września tego roku.

Psychoterapeuta: zawód medyczny po państwowym egzaminie

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że wypracowane przez zespół propozycje dotyczą m.in. uznania zawodu psychoterapeuty za samodzielny zawód medyczny. "Propozycja zakłada jednolity system kształcenia, który obejmuje kurs przygotowawczy z zakresu podstaw psychologii i medycyny, egzamin po tym kursie, co najmniej czteroletnie szkolenie psychoterapeutyczne w wymiarze co najmniej 1,2 tys. godzin oraz państwowy egzamin psychoterapeutyczny, organizowany przez Centrum Egzaminów Medycznych" - napisało biuro komunikacji resortu.

Marcelina Zawisza z partii Razem stwierdziła, że zgodnie z przygotowywaną regulacją kształcenie psychoterapeutów w dużej mierze odbywa się bez odpowiedzialności państwa, spoczywa na szkołach psychoterapeutycznych, co stanowi wyłom, jeśli chodzi o zawody medyczne.

Kształcenie po studiach i nadzór nad szkoleniami

Konsultant krajowy ds. psychoterapii, Łukasz Mueldner-Nieckowski, zaznaczył, że zespół pracujący przy resorcie zdrowia przygotował rozwiązania, które w zasadniczy sposób zmieniły projekt. - Dzięki temu mamy gwarancje państwowe, jeżeli chodzi o nadzór nad szkoleniami i egzaminowaniem, a nawet nad egzaminami, które będą dopuszczały do szkolenia, zanim ktoś zacznie zdobywać zawód psychoterapeuty - tłumaczył. Przewodnicząca podkomisji Marta Golbik (KO) powiedziała, że "jest bardzo wiele osób bądź podmiotów, którym bardzo zależy na tym, żeby ta ustawa nie weszła w życie". Wskazała, że od trzech dekad "ktoś może pójść na jakiś kurs i zostać psychoterapeutą" i jest wiele grup interesów, którym zależy, by tak pozostało. - Zmieniamy to, że w końcu będzie nadzór Ministerstwa Zdrowia, że będzie nadzór samorządu, a osoby działające niezgodnie z wiedzą medyczną czy z etyką będą pozbawione prawa wykonywania zawodu. Proces dojścia do otrzymania tytułu psychoterapeuty również będzie złożony. I nad tym procesem będzie czuwało Ministerstwo Zdrowia w postaci Centrum Egzaminów Medycznych i Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) - powiedziała Golbik. Mariusz Klencki, dyrekto Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych w Ministerstwie Zdrowia, wyjaśnił, że CMKP zajmuje się kształceniem podyplomowym wszystkich zawodów medycznych. Jest organem akredytującym i weryfikującym, czy dany podmiot spełnia kryteria niezbędne do kształcenia kadr. Wskazał ponadto, że Centrum Egzaminów Medycznych sprawuje kontrolę nad egzaminami zawodowymi.

50 min

Zaznaczył, że dojście do zawodu psychoterapeuty będzie nietypowe, bo do każdego innego zawodu medycznego droga prowadzi poprzez studia. W przypadku psychoterapeuty kształcenie zaczyna się po studiach. - Miałem wątpliwości, wydawało mi się to dziwne, ale po rozmowach z psychoterapeutami doszedłem do wniosku, że to jedyne sensowne rozwiązanie, które ma merytoryczne uzasadnienie. Trzeba uznać, że taka jest natura tego zawodu - wskazał dyrektor.

Zastrzeżenia psychoterapeutów

Marcelina Zawisza zauważyła, że szkołom psychoterapii zależy na tym, żeby dostęp do zawodu był możliwie szeroki, bo każde zawężenie oznacza "zakręcenie kurka z pieniędzmi". - Co jest w interesie pacjentów, a co jest w interesie szkół, które mają szkolić każdą osobę z wykształceniem magisterskim? - pytała posłanka. Artur Wiśniewski, psychiatra i psychoterapeuta w nurcie poznawczo-behawioralnym, powiedział, że był członkiem zespołu powołanego przez resort zdrowia. Zaznaczył, że razem z Magdaleną Skotnicką-Chaberek złożyli zdania odrębne, bo nie zgadzali się na przyjęte ustalenia. Uważa, że kontrola państwa nad szkoleniami będzie pozorna. - Program szkolenia będzie pisany przez stowarzyszenie danego nurtu. Egzamin państwowy będą oceniać superwizorzy z tego samego nurtu. Podobnie kwestie bezpieczeństwa pacjenta. Skargi będą wnoszone do rzecznika też z danego nurtu, który jest przedstawicielem obwinionego psychoterapeuty. Miarą tego, czy był winny, czy nie, będzie standard tego nurtu - wymieniał. Wskazał, że o uznaniu nowych nurtów nie będzie decydował niezależny organ na podstawie wyników badań naukowych, lecz głosowanie podczas zjazdu psychoterapeutów. - Merytoryczności tutaj brakuje od początku - zauważył.

Ile kosztuje szkolenie na psychoterapeutę?

Joanna Gutral z Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej i Psychoterapii Evidence-Based dopytywała, z jakiego powodu prace nad specjalizacją z psychoterapii zostały przerwane i dlaczego musi ona czekać na ustawę o zawodzie psychoterapeuty. - Żeby zostać psychoterapeutą, każdy będzie musiał ponieść koszt w wysokości od 60 do 100 tys. zł, bo szkolenie psychoterapeutyczne jest realizowane bez specjalizacji, wyłącznie w podmiotach komercyjnych - wskazała.

Powiedziała, że rozwiązania zaproponowane w projekcie są nie do przyjęcia, bo nie będzie jednego programu szkolenia. - Będzie to jedyny zawód zaufania publicznego, który nie ma ani wykształcenia bazowego, ani jednolitego egzaminu państwowego, bo każdy będzie zdawał egzamin na innych zasadach po ukończeniu programu na innym kursie - zauważyła Gutral. Marta Golbik powiedziała, że chciałaby, aby w przyszłości kształcenie psychoterapeutów, tak jak szkolenie lekarzy, było prowadzone przez państwo. - Ale to nie oznacza, że musimy teraz odkładać na bok bezpieczeństwo pacjentów - wskazała przewodnicząca.

Kto za, kto przeciw?

Poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty wpłynął do Sejmu w lutym 2025 r. Przedstawiło go wspólnie 120 posłów KO, Lewicy, PSL-TD i Polski 2050-TD. Nad treścią projektu pracowali przedstawiciele społeczności psychoterapeutów w Polsce. W konsultacjach społecznych wzięło udział ponad 7,5 tys. uczestników. Zgłoszono do niego ponad 30 tys. uwag. Za odrzuceniem projektu opowiedziały się m.in.: Porozumienie Rezydentów OZZL, Ogólnopolski Związek Zawodowy Psychoterapeutów (OZZP), Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych oraz Naczelna Izba Lekarska. Zdaniem samorządu lekarskiego nie gwarantuje on standardów bezpieczeństwa i jakości dla pacjentów.

"Zarząd Krajowy OZZP ponownie stanowczo sprzeciwia się dalszemu procedowaniu projektu w obecnym kształcie. Wady projektu dotyczą jego fundamentalnych założeń: wymagań kwalifikacyjnych, kształcenia i nadzoru" - napisali związkowcy w komunikacie na portalu społecznościowym.

Zaznaczyli, że ten sprzeciw nie oznacza, że nie dążą do regulacji psychoterapii. "Popieramy ustawę, która zapewni wysokie standardy zawodowe i bezpieczeństwo pacjentów oraz będzie spójna z systemem ochrony zdrowia"- podkreślili.

OZZP sprzeciwia się m.in. powoływaniu odrębnego samorządu zawodowego psychoterapeutów, domaga się "ustawowego zagwarantowania możliwości uzyskiwania specjalizacji z psychoterapii (w tym osób dorosłych) pod nadzorem państwa jako równoprawnej drogi do zawodu, bez konieczności odbywania kosztownych szkoleń komercyjnych i zdawania dodatkowych egzaminów".

Związkowcom chodzi też o to, by szkolenie psychoterapeutyczne mogli odbywać absolwenci kierunków wskazanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, czyli m.in. medycyny, pielęgniarstwa, psychologii, pedagogiki, resocjalizacji, socjologii.

Najpierw ustawa, potem państwowe szkolenie

Poparcie dla projektu wycofali również niektórzy posłowie, m.in. Katarzyna Ueberhan z Lewicy. W sierpniu tego roku CMKP poinformowało, że szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie psychoterapii nie zostało uruchomione z powodu wstrzymania prac i niezatwierdzenia programu specjalizacji. Prace wstrzymało Ministerstwo Zdrowia, czekając na ustawę o zawodzie psychoterapeuty. Jednocześnie są prowadzone szkolenia specjalizacyjne w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii uzależnień.

Źródło: PAP, tvn24.pl

ZOBACZ TAKŻE:

Link skopiowany do schowka.

Source: TVN24 · Agnieszka Pióro

At a glance

Topic
World
Country
🇵🇱 PL
Publisher language
PL
Added to Allnira