Wereldgezondheidsorganisatie staat gebruik van twee nieuwe ebolavaccins toe

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft twee nieuwe ebolavaccins goedgekeurd, die nu kunnen worden gebruikt bij de grootschalige ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo. Er is groen licht gegeven om de vaccinaties te gaan testen binnen de besmettingshaarden in het land.

De twee vaccinaties zijn de eerste middelen die specifiek ontwikkeld zijn voor de dodelijke Bundibugyo-variant van het virus, die sinds mei om zich heen grijpt in het land.

Het eerste vaccin heet 'ChAdOx1' en is ontwikkeld door de Universiteit van Oxford en het Serum Institute of India. Het tweede vaccin genaamd 'mRNA-1469' werd ontwikkeld door de farmaceut Moderna.

Strenge protocollen

De vaccins hebben dierproeven en testfases op kleine groepen mensen goed doorstaan. Daarin werden voornamelijk de veiligheid en eventuele bijwerkingen getest; er is nog niet gebleken of de vaccins een epidemie kunnen stoppen.

Onafhankelijke experts hebben de eerste testresultaten bekeken en de WHO aangeraden(opent in nieuw venster) om de middelen te gaan testen in Congo. Zo moet duidelijk worden of de vaccins ook effectief zijn op grote schaal.

De vaccins hebben nog niet alle benodigde tests doorlopen om op de markt te mogen worden gebracht. De middelen mogen nu op basis van strenge internationale protocollen worden getest.

Vaccin voor andere variant

Om het ebolavirus in Congo te bestrijden wordt een ander vaccin al volop gebruikt. Het Ervebo-vaccin is volledig goedgekeurd, maar werd ontwikkeld voor een andere ebola-variant: het Zaïre-ebolavirus. Het is nog onzeker of Ervebo voldoende bescherming biedt tegen de nieuwe variant.

Toch mag Ervebo worden gebruikt omdat er sprake is van een noodsituatie. Er is sprake van de op één na grootste ebola-uitbraak ooit. Die heeft in Congo inmiddels aan 5000 mensen het leven gekost. Er raakten tot nu toe meer dan 10.000 mensen besmet.

De WHO heeft duizenden doses van de nieuwe vaccins toegewezen aan Congo. Zorgmedewerkers en directe contacten van patiënten worden gevaccineerd in de hoop de verspreiding af te remmen.

Ringvaccinatiestrategie

In het land wordt gebruik gemaakt van een zogenaamde ringvaccinatiestrategie, een methode om de verspreiding van een virus in te dammen zonder een hele bevolking te hoeven vaccineren.

Het idee is dat alle mensen in de sociale kring van een ebolapatiënt worden geïdentificeerd, evenals de contacten van deze mensen. Beide groepen (ringen) worden gevaccineerd. Als iemand uit de zogenaamde eerste ring besmet raakt, kan diegene het virus niet verder verspreiden omdat de mensen om hem heen, de zogenaamde tweede ring, al immuun zijn.

Naast vaccinaties worden er ook verschillende soorten behandelingen en medicijnen getest. Zo is het middel 'MBP134' effectief gebleken bij alle ebola-varianten en wordt er gekeken naar virusremmers die mogelijk de overlevingskans van patiënten verhogen.

Nog niet in beeld

Uit de besmettingscijfers blijkt dat slechts een kwart van de nieuwe gevallen in contact stond met andere patiënten. Dat betekent dat het overgrote deel van de nieuwe patiënten besmet raakte door mensen die nog niet in beeld waren bij hulpverleners.

Ondanks dat de zorgen groot zijn, neemt het aantal gevallen niet exponentieel toe. De afgelopen tijd werden er wekelijks zo'n 400 tot 500 nieuwe besmettingen geregistreerd.