Wereld reageert op verlies Republikeinen: optimisme in Europa, Moskou haalt schouders op

Veel buitenlandse leiders hebben positief gereageerd op de overwinning van de Democraten bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, waarbij de partij de controle kreeg over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Rusland en China reageerden terughoudend.

De Spaanse sociaaldemocratische premier Pedro Sánchez stelde op X(opent in nieuw venster) dat de Amerikaanse kiezer zich heeft uitgesproken "tegen beleid dat mensen alleen maar armer maakt". Ook noemde hij de uitslag een afwijzing van haat, machogedrag, klimaatontkenning en privileges voor de elite.

Volgens Sánchez past de uitslag in een bredere internationale ontwikkeling. "Dat zagen we eerder al in Brazilië. Nu is het ook in de Verenigde Staten gebeurd. En binnenkort zal hetzelfde in Spanje gebeuren", schreef hij, wijzend naar (radicaal-)rechtse politici die campagne voeren voor de komende Spaanse parlementsverkiezingen.

Iran reageert positief

De Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa zei in de verkiezingsuitslag "een nieuw tijdperk in de internationale betrekkingen" te zien. Volgens hem hebben de Amerikanen zich duidelijk uitgesproken door de macht in het Congres aan de Democraten te geven.

De Duitse minister van Defensie Pistorius sprak van een "historische overwinning" voor de Democraten. Tegelijkertijd benadrukte hij(opent in nieuw venster) dat Duitsland de samenwerking met Washington voort zal zetten en contact zal blijven onderhouden met zowel Democraten als Republikeinen.

In Iran werd de uitslag eveneens met instemming ontvangen. Parlementsvoorzitter Ghalibaf stelde op X(opent in nieuw venster) dat de Amerikaanse kiezer "nee heeft gezegd tegen oorlog". Overigens heeft ook president Trump tegen Amerikaanse media gezegd dat hij dacht dat de oorlog met Iran mogelijk heeft bijgedragen aan de zware nederlaag van zijn Republikeinse partij.

Musk en Texas

Ook techmiljardair Elon Musk, die honderden miljoenen dollars uitgaf aan de campagne van de Republikeinse Senaatskandidaat Ken Paxton in Texas, reageerde op de uitslag. Op zijn platform X schreef hij(opent in nieuw venster) sarcastisch, met een schouderophalende emoji: "Blijkbaar hebben mijn verkiezingsbeïnvloedende ruimtelasers deze keer niet gewerkt."

De Senaatszetel ging naar de Democraat James Talarico. Die kwam in zijn overwinningsspeech ook terug op de financiële steun van Musk aan zijn politieke tegenstander. "We hebben een boodschap gestuurd aan megadonor-miljardairs: in deze staat en in dit land is de macht aan het volk."

De speech van Talarico:

In Frankrijk grepen verschillende politici de uitslag aan om parallellen te trekken met de binnenlandse politiek. Partijleider Marine Tondelier van de Groenen noemde de nederlaag(opent in nieuw venster) van Trump een afrekening met onder meer racisme, vrouwenhaat en klimaatontkenning. De sociaaldemocraat Raphaël Glucksmann sprak van(opent in nieuw venster) "een overwinning voor de democratie en het fatsoen".

De Franse minister van Economie Lescure sloeg een meer genuanceerde toon aan. Hij erkende in gesprek met de Franse nieuwszender BFMTV dat Trump door de uitslag op binnenlands terrein was verzwakt. Maar op internationaal vlak blijft hij "de touwtjes in handen houden", zei Lescure(opent in nieuw venster), die ook het "onvoorspelbare karakter" van Trump benoemde.

Oekraïne en Rusland

De vicevoorzitter van het Europees Parlement Christel Schaldemose zei op X voorzichtig optimistisch te zijn over de verkiezingsuitslag. "Niet omdat nu ineens alles ten goede zal veranderen, maar omdat dit de steun aan Oekraïne, de groene transitie en de betrekkingen met de rest van de wereld ten goede zou kunnen komen."

"Maar de Europese Unie moet doorgaan op de ingeslagen weg om sterker te worden en op eigen benen te staan. Daar valt niet over te onderhandelen", schreef(opent in nieuw venster) ze.

Vanuit Rusland klonk een ander geluid. Viceminister Rjabkov van Buitenlandse Zaken zei, geciteerd door het staatspersbureau RIA, dat de houding van de leiding van de Democratische Partij tegenover Rusland "uitgesproken negatief" is. "Daar is niets nieuws aan." Verder zei Rjabkov dat de "koers" ten opzichte van buitenlands beleid niet afhing van "de schommelingen van de politieke barometer in andere landen."

China

China reageerde terughoudend op de uitslag. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de verkiezingen "een Amerikaanse binnenlandse aangelegenheid" en zei(opent in nieuw venster) dat Peking bereid blijft samen te werken met Washington, de communicatie te versterken en meningsverschillen te beheersen.