Na 145 jaar lonkt in doorgaans dieprood Mississippi een Democratische overwinning

NOS Nieuwsvandaag, 11:48

Sjoerd den Daascorrespondent in Hernando, Mississippi

Voor het eerst in 145 jaar lijkt de zuidelijke Amerikaanse staat Mississippi weer een zwarte Senator te krijgen. Gewonnen heeft Scott Colom nog niet, de laatste stemmen worden nog geteld. Maar een deel van de inwoners in de staat waar Donald Trump in 2024 zes van de tien stemmen binnenhaalde, slaakt al een zucht van verlichting. "Dit was een geweldige week", zegt Annette Hollowell.

Een week na de tussentijdse verkiezingen is in de staten Alaska en Mississippi nog steeds een nek-aan-nekrace gaande in de strijd om een Senaatszetel. Beide staten gingen de afgelopen keren overtuigend naar Trump. Maar wat dieprood Republikeins terrein was, lijkt nu Democratisch blauw te gaan kleuren.

Beslissende stemmen tellen

De deuren van het kantoor van de verkiezingscommissie in DeSoto County in Noord-Mississippi zitten op slot. Pottenkijkers zijn nog even niet welkom. De komende dag wordt hier geteld. "Tot die tijd gebeurt hier niets, raken we niets aan en geven we geen interviews", roept een van de medewerkers van het stembureau nog naar buiten.

Binnen staan dozen met poststemmen die nog moeten worden geteld. Ook liggen er stembiljetten waarvan de geldigheid nog moet worden vastgesteld. Het zijn stemmen die het verschil kunnen maken in een adembenemende strijd. Na het tellen van 98 procent van de stemmen ligt de Democraat Scott Colom nu 2990 stemmen(opent in nieuw venster) voor op de Republikeinse senator Cindy Hyde-Smith, een verschil van 0,3 procentpunt. Uiterlijk vrijdag moet er duidelijkheid zijn.

Check onze uitslagentool voor de laatste stand van zaken:

Hollowell neemt daarop al een voorschot. "Ik ben ontzettend blij dat hij onze volgende senator wordt", zegt ze. Hollowell was advocaat bij de burgerrechtenorganisatie waar ook Colom zijn eerste politieke stappen zette. "Hij is het soort leider dat Mississippi nodig heeft. Ik denk dat hij zich echt zal inzetten om mensen bij elkaar te brengen."

Hollowell runt de Foxfire Ranch, een landgoed dat haar familie ruim honderd jaar geleden aankocht. Een plek waar het Afro-Amerikaanse erfgoed, ook de hill country blues, wordt gevierd. De waarschijnlijke verkiezing van Colom komt niet uit de lucht komen vallen, stelt ze. "Deze strijd kent hier een hele lange geschiedenis."

Bijna 40 procent van de inwoners van Mississippi is zwart, het hoogste percentage van alle staten in de VS. Maar voor de Senaat werd stelselmatig gekozen voor witte politici: de laatste zwarte senator uit Mississippi verliet Washington in 1881.

Lange weg naar gelijke rechten

Discriminerende regels sloten zwarte kiezers lange tijd uit van toegang tot de stembus. De Freedom Summer van 1964 gaf de strijd voor stemrecht en het gevecht tegen discriminatie en onderdrukking van zwarte kiezers een nieuwe impuls. Jonge mensen, zwarte en witte Amerikanen uit het hele land, trokken naar Mississippi.

Samen streden ze voor stemrecht en burgerrechten, vochten ze tegen de intimidatie en terreur van de Ku Klux Klan. "Voor zaken waar uiteindelijk iedereen beter van wordt, niet slechts één bepaalde groep", zegt Hollowell. In 1965 volgde de Voting Rights Act, de wet die het stemrecht beter moest beschermen.

Daar stopte het niet. "Dit is het resultaat van jarenlang organiseren", zegt ze. "Heel veel mensen hebben zich ingezet om kiezers naar de stembus te krijgen, om gemeenschappen te mobiliseren en voor hun belangen op te komen."

Niet iedereen hier is blij met de Democratische opmars. "Ik walg ervan", zegt een oudere witte vrouw die zich voorstelt als Vicky. "Omdat ik niet onder islamitisch bewind wil leven. En ik wil geen communisme", zegt ze, gevraagd naar hoe het stadje Hernando wakker is geworden na de verkiezingen.

Ze verwijst naar Abdul El-Sayed, de pas verkozen senator uit Michigan die moslim is. Het is een sentiment dat meer te horen is in dit deel van Mississippi, de plek waar de politieke omslag het grootst is.

30 procentpunt verschil in twee jaar

Bij de afgelopen presidentsverkiezingen was het verschil tussen Trump en zijn Democratische tegenstrever Kamala Harris in Noord-Mississippi ruim 24 procentpunt. Bij de Senaatsverkiezingen heeft de Democraat Colom er nu een voorsprong van 6: een verschil van 30 procentpunt.

"Een schok, ze zijn slecht voor Amerika", zegt een bezoeker van een van de cowboykerken, waar het geloof naar de rodeo-arena wordt gebracht. Zelf zegt hij de Republikeinse partij wel trouw te zijn gebleven. "Maar met de hoge benzineprijzen is het moeilijk niet voor de andere kant te stemmen."

Terug bij de ranch van Hollowell, bakermat van de blues, klinken de tonen van Trenton Ayers luid door de heuvels. Zijn vader was bassist voor de bekende bluesmuzikant Junior Kimbrough. Hier wordt vandaag gedanst, de blue wave van de Democraten wordt gevierd. "Wij zitten midden in de blues wave", grapt Hollowell. "Maar er is nog veel werk aan de winkel, veel reparatiewerk te doen."