NOS Nieuwsvandaag, 21:41

Dick Drayercorrespondent Caribisch Gebied

Hij schreef het lied dat iedere Curaçaoënaar kent. Hij bezong de schoonheid van zijn eiland, maar ook de kleine ergernissen, de politiek en de mensen op straat. Rudy Plaate, de zingende groenteboer die uitgroeide tot een van de belangrijkste componisten van de Nederlandse Caribische eilanden, is op 89-jarige leeftijd overleden.

Vakgenoten herinneren zich een man die generaties muzikanten heeft gevormd. Zo ook zangeres Izaline Calister, die vroeger als meisje iedere zondag bij Plaate repeteerde. De laatste keer dat zij hem bezocht, wist hij niet meer wie zij was. Zijn eigen liedjes kende hij nog wel.

Daar reageerde hij heel erg goed op, vertelt Calister. "Muziek, dat blijft heel lang." Het bezoek maakte diepe indruk. "Je hoort wel dat iemand dement is. Maar als je het dan zelf ziet, is het heel schrijnend."

Onofficiële volkslied

Met het overlijden van Rudy Plaate verliest Curaçao een man wiens muziek al meer dan zestig jaar bij het dagelijks leven hoort. Zijn bekendste lied, Atardi, over de avond die over het eiland valt, geldt als het onofficiële volkslied. Curaçaoënaars zingen het overal ter wereld, vaak met heimwee naar huis.

Een opname van Atardi door Rudy Plaate:

Operazangeres Tania Kross zong het onlangs samen met Calister op haar verjaardag in Nederland. Calister trad op als verrassing. Kross wilde meezingen, maar dat lukte nauwelijks. "Ik moest alleen maar huilen."

De zingende groenteboer

Plaate werd op 5 februari 1937 geboren op Curaçao. Hij groeide op tussen de tambú-muzikanten, die gebeurtenissen uit het dagelijks leven, maatschappijkritiek en persoonlijke verhalen bezongen.

Als jongen verkocht hij kokosnoten in de straten van Willemstad. Later werd hij tenniskampioen, gaf hij tennisles en verbouwde hij groenten. Zijn bijnaam werd de zingende groenteboer.

Volgens filmmaker Selwyn de Wind, die Plaate vijf jaar volgde voor de documentaire Atardi, was hij vooral een muzikant die toevallig ook groente verkocht. "Hij had altijd zijn accordeon bij zich. Die lag gewoon in de achterbak van zijn auto. Hij maakte met iedereen muziek."

Wat Plaate op straat hoorde en zag, werd een lied. Een komische gebeurtenis, een bestuurder die zich belachelijk maakte of de schoonheid van de natuur. Niets was te klein om te bezingen.

Plaate schreef honderden liederen, vrijwel allemaal in het Papiaments. Naast romantische muziek maakte hij kinderliedjes, reclamejingles, religieuze composities en politieke satire.

Hij liet zich niet graag voorschrijven wat hij mocht zeggen. De Wind herinnert zich dat Plaate hem vertelde dat hij verschillende keren een politieke functie heeft geweigerd. Zijn vrijheid was hem te dierbaar. "Hij had het lef om te zingen wat hij wilde zingen."

De kinderen van Rudy

Voor zangeres Calister begon haar muzikale loopbaan in Plaates woonkamer. Ze zong in zijn kinderkoor Perlitas, dat op Curaçao bijzonder populair was. Iedere zondag werd gerepeteerd. Er waren televisieoptredens, studio-opnamen en kinderliedjes die de hitlijsten haalden.

"Hij was een vat vol humor. Hij moest altijd hard lachen, ook om zijn eigen grapjes. Mijn jeugd was daardoor zo zonnig en vrolijk." Toen Calister jaren later haar eerste eigen liedjes had geschreven, was Plaate de eerste aan wie ze haar demo liet horen.

Ook pianist en componist Randal Corsen groeide op met Plaates muziek. Later arrangeerde hij diens composities, onder meer voor uitvoeringen met het Metropole Orkest.

"Als je in Nederland als jazzmuzikant speelt, gebruikt iedereen Amerikaanse jazz-standards. Maar ik dacht altijd: wij hebben onze eigen standards. En dan kom je vanzelf bij Rudy terecht. Als je zijn muziek speelt, hoor je Curaçao."

Volgens Corsen schuilt Plaates kracht in zijn toegankelijke melodieën en humor. "Rudy stond heel dicht bij de Curaçaose maatschappij. Zelfs als iets problematisch is, proberen we het met humor draaglijk te maken."

Musicus Harry Moen, jarenlang verbonden aan zanggroep Serenada, wijst vooral op Plaates trouw aan zijn moedertaal. Alles in Papiamentu. Dat is zo belangrijk." Wel vindt hij dat Plaates muziek tegenwoordig te weinig op de radio klinkt.

De laatste jaren

Plaates laatste levensjaren werden overschaduwd door alzheimer. Selwyn de Wind legde zijn achteruitgang vast in de film Atardi, die in 2020 op het documentairefestival IDFA werd vertoond en later door de VPRO werd uitgezonden.

Het werd tijdens het maken van de film al moeilijk. "Je wilde met hem praten, maar dat ging steeds minder." Voor operazangeres Kross, die zelf een ouder aan alzheimer verloor, brengt zijn dood verdriet, maar ook berusting. "Het voelt alsof een deel van ons is weggegaan dat we nooit meer zullen zien."

Source: NOS · NOS Nieuws

At a glance

Topic
World
Country
🇳🇱 NL
Publisher language
NL
Added to Allnira