Miljoen Fransen eisen ingrijpen tegen invloedrijke nieuwszender CNews

NOS Nieuwsvandaag, 07:50

Jacobien van der Kleijredacteur Online

Een petitie om een van de best bekeken nieuwszender(opent in nieuw venster) van Frankrijk van de buis te halen, heeft ruim 1 miljoen handtekeningen opgehaald. CNews is volgens de ondertekenaars een spreekbuis voor radicaal- en extreemrechtse politici. En opiniemakers hebben zich daar geregeld racistisch uitgelaten.

CNews is "geen nieuwszender, maar een propagandamachine", zo staat in de petitie. "Wij hebben in de VS gezien wat er kan gebeuren als een invloedrijke nieuwszender jarenlang een duidelijke politieke agenda uitdraagt", een verwijzing naar het Amerikaanse Fox News en de opkomst van president Trump.

Islamofoob

Vanmiddag om 13.00 uur buigt de bevoegde commissie van het Franse parlement zich over de kwestie. Die beslist of de petitie(opent in nieuw venster) aanleiding geeft tot een debat in het parlement.

Hoewel de petitie al begin juni in het leven werd geroepen, kwam die eind oktober in een stroomversnelling terecht. Aanleiding volgens Franse media was de terreurdaad in Trappes, waarbij een Frans-Congolese man werd gedood. De dader had racistische en islamofobe motieven.

Ook als de petitie uiteindelijk niet op de politieke agenda belandt, geldt die hoe dan ook als een belangrijk signaal.

Volgens critici volgt CNews steeds nadrukkelijker de ideologische koers van radicaal-rechtse partijen zoals Reconquête van Éric Zemmour en Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen. Mede daardoor wordt de zender gezien omschreven als de Franse equivalent van Fox News.

De commerciële 24-uurszender zou er baat bij hebben als Le Pen de Franse presidentsverkiezingen volgend voorjaar zou winnen en haar belofte nakomt om de publieke omroep verder te privatiseren. Dat is een maatregel waar CNews zich al langer positief over uitlaat.

Vroom katholiek

Maar er speelt ook een ideologisch motief. Achter het succesvolle CNews staat de Bretonse miljardair en mediamagnaat Vincent Bolloré. De rechts-conservatieve en vroom katholieke ondernemer behoort tot de tien rijkste Fransen en onderhoudt nauwe contacten met radicaal-rechtse politici zoals Le Pen en Zemmour.

Via zijn mediaconglomeraat heeft Bolloré zijn invloed op het Franse medialandschap de afgelopen jaren verder uitgebreid. Zo is hij eigenaar van het invloedrijke weekblad Le Journal du Dimanche en StudioCanal, een van de grootste filmproductiebedrijven van Europa.

Ook is hij via verschillende concerns grootaandeelhouder van bedrijven en uitgeverijen en heeft Bolloré bijvoorbeeld belangen bij de Franse commerciële radiozender Europe1.

CNews werd in 2017 nieuw leven in geblazen en is sindsdien meermaals op het matje geroepen door de Franse mediawaakhond Arcom. Sinds begin dit jaar legde Arcom de zender in totaal 300.000 euro aan boetes op. Volgens de initiatiefnemers van de petitie is de zender sinds 2019 bijna 30 keer op de vingers getikt.

De meest recente boete(opent in nieuw venster) werd opgelegd na uitspraken van journalist Erik Tegnér. Hij is oprichter van het radicaal-rechtse medium Frontières en wordt geregeld uitgenodigd door CNews. Na de rellen rond de Champions League-finale in Parijs vorig jaar omschreef hij het geweld als een "beschavingsprobleem" en schreef hij het toe aan immigratie.

Het is een voorbeeld van de vele uitspraken die volgens tegenstanders haat zaaien. CNews verwerpt die beschuldigingen en zegt juist de vrijheid van meningsuiting te verdedigen.

Begin dit jaar werd Bally Bagayoko, de nieuwe burgemeester van Seine-Saint-Denis namens de extreemlinkse partij La France Insoumise (LFI), tijdens een live-uitzending op CNews door een gast met een mensaap vergeleken. Het Franse OM is daarop een onderzoek gestart. CNews zegt dat de uitspraak uit verband is getrokken.

Uitzettingsbevel

Een andere controverse rond CNews ging over de Russische mediapersoonlijkheid Xenia Fedorova. Voordat zij in 2025 geregeld bij CNews aanschoof, was zij directeur van de Franse tak van de Russische staats- en propagandazender Russia Today (RT). Die zender werd na de Russische invasie van Oekraïne in de EU werd verboden.

Bij CNews groeide zij als vaste gast uit tot een uitgesproken verdediger van de standpunten van het Kremlin en leverde zij regelmatig kritiek op de westerse steun aan Oekraïne.

Afgelopen juli heeft de Franse ministerie van Binnenlandse Zaken een uitzettingsbevel tegen haar uitgevaardigd wegens het verspreiden van Kremlin-propaganda en desinformatie. Volgens de autoriteiten vormt zij een bedreiging voor de openbare orde en de Franse belangen. Ze staat onder huisarrest.

Canal+, de mediagroep waar CNews onderdeel van is en Bolloré grootaandeelhouder is, noemde haar uitzetting een aanval op de vrijheid van meningsuiting.

In Frankrijk klinken ook stemmen om CNews te behouden. Meerdere parlementaire petities stellen dat de zender een bijdrage levert aan de pluriformiteit van het Franse medialandschap.

"De zender wordt door miljoenen kijkers bekeken en biedt debatten en analyses die het aanbod aan beschikbare nieuwsverslaggeving verrijken", zo staat in een van de petities.