'Kabinet toont weinig interesse in beheer van de Nederlandse goudvoorraad'

De minister van Financiën heeft weinig zicht op de Nederlandse goudvoorraad. Dat schrijft de Algemene Rekenkamer in een rapport. Hij mag informatie inwinnen bij De Nederlandsche Bank (DNB), maar maakt nauwelijks gebruik van die mogelijkheid.

DNB beheert ruim 600 ton goud ter waarde van ruim 72 miljard euro. Dat ligt in New York, Ottowa, Londen en Zeist. Het is een soort "spaarpot voor noodgevallen" en DNB is als enige verantwoordelijk voor hoe ermee wordt omgegaan.

"Tegelijkertijd is de vraag of de minister niet op hoofdlijnen wil weten hoe DNB de goudvoorraad beheert", stelt de Algemene Rekenkamer. Het onafhankelijke orgaan dat toeziet op de uitgaven van de overheid noemt dit beheer een van de "vitale belangen van de staat". "Dan verwacht je ook dat hij wil weten hoe deze vitale belangen van de staat geborgd zijn en welke risico's er zijn."

Maar er zijn bijvoorbeeld geen afspraken gemaakt tussen DNB en de minister van Financiën over wat er met het goud gebeurt in tijden van crisis. DNB geeft aan dat het goud van de centrale bank is en blijft, ook in tijden van een financiële crisis of oorlog.

Verplaatsing deze zomer

De minister van Financiën heeft wel een externe accountant benoemd om de jaarrekening van DNB te controleren, maar uit het rapport blijkt dat die niet meegaat op fysieke controle in buitenlandse kluizen. De minister is niet op de hoogte van hoe de controles door DNB en de externe accountant werken.

Zo verplaatste DNB in 2014 een deel van de goudvoorraad van New York naar Nederland. De operatie werd in het geheim voorbereid en uitgevoerd. Het is niet zeker of de minister van Financiën destijds vooraf is geïnformeerd.

In de zomer van 2026, toen een grote hoeveelheid goud vanuit New York en Ottawa naar Londen ging, werd huidig minister Heinen daar kort van tevoren wel over geïnformeerd door DNB.

Minister Heinen zegt in een reactie ervan overtuigd te zijn dat het beheer van de goudvoorraad door de DNB "bijdraagt aan de weerbaarheid van de Nederlandse economie, zeker in tijden van geopolitieke spanningen".

'Geen reden tot zorg'

Hij maakt zich geen zorgen over de informatie-uitwisseling. "In normale tijden is daar weinig aanleiding toe", reageert hij op het rapport. Ook laat de minister weten dat Financiën en DNB interne richtlijnen hebben opgesteld, die inhouden dat "de goudvoorraad passief wordt beheerd". Verder zegt hij altijd de jaarvergadering van DNB bij te wonen en ontvangt hij (on)gevraagd informatie.

Het rapport over het beheer van de goudvoorraad gaat over de functie van de minister van Financiën in het algemeen en niet over Heinen persoonlijk. De Algemene Rekenkamer schrijft dat het zicht op het beheer van de Nederlandse goudvoorraad onder zijn voorgangers ook niet groot was.