NOS Nieuwsvandaag, 18:41

Noor de Kortredacteur Online

Jason Bhugwandass is overleden op 28-jarige leeftijd. Hij werd bekend door zijn strijd tegen misstanden in de jeugdzorg.

Jason had al enige tijd ernstige gezondheidsklachten en overleed vandaag, staat op zijn Instagram-account(opent in nieuw venster). Afgelopen week maakte hij met Stichting Ambulance Wens nog foto's op het strand met zijn familie en vrienden.

"Ik kon in dit leven, met deze ervaringen en deze aandoeningen, mijn ambities niet realiseren", schrijft hij in een postuum bericht(opent in nieuw venster). Hij zegt "met opgeheven hoofd" te gaan.

Eigen ervaringen

Bhugwandass werd gedreven door zijn eigen ervaringen in de jeugdzorg. Als tiener kwam hij, depressief door problemen in zijn gezin, terecht in de gesloten jeugdzorg. Daar hield hij naar eigen zeggen een extra trauma aan over. "Waarom stop je zieke kinderen in een soort gevangenis?", zei hij in 2019 tegen Nieuwsuur. "Jongeren zoals ik zouden moeten worden behandeld in de geestelijke gezondheidszorg."

Hij trad naar buiten met zijn ervaringen, met als doel om de gesloten jeugdzorg af te schaffen. Met succes: mede dankzij zijn inzet besloot het kabinet in 2022 om de gesloten jeugdzorg af te bouwen.

Sla de carrousel over

  • Jason op het strand met Stichting Ambulance Wens

  • Jason op het strand met Stichting Ambulance Wens

Slide 1 van 2

Jason Bhugwandass wordt geboren op 19 januari 1998 en groeit op in Amsterdam. Hij is de derde in een gezin met vier kinderen, een Hindoestaanse vader en Pools-Nederlandse moeder. Hij wordt geboren als meisje, maar komt er als tiener achter dat hij zich niet thuis voelt in zijn eigen lichaam en ondergaat later een transitie.

Thuis is het onveilig. Jasons vader heeft een alcoholprobleem en is veel afwezig, zijn broer met een verstandelijke beperking slaat hem geregeld. Als tiener worstelt Jason met suïcidale gedachten en snijdt zichzelf. Uiteindelijk wordt hij in een gesloten jeugdzorginstelling geplaatst.

Maar die instelling voelt voor Jason als een gevangenis. "Voor het minste of geringste kon je naar een afzonderingsruimte worden gebracht", zei hij hierover tegen Nieuwsuur. En de groepsleiders waren meer beveiligers, vond hij. "Niet als mensen bij wie ik met mijn problemen terechtkon. Terwijl ik juist behoefte had aan iemand die naast me zou staan."

Jason deed in 2019 zijn verhaal bij Nieuwsuur:

Reportage en gesprek: 'Van opsluiting wordt geen kind beter'

In anderhalf jaar tijd ziet Jason vijf instellingen en zo'n 135 hulpverleners. Als hij 18 is, gaat hij begeleid wonen, met therapie. Dat gaat beter. "De depressieve gevoelens zijn er nog steeds, maar ik heb nu wel mijn autonomie terug."

Veerkracht

Jason sluit zich aan bij Stichting ExpEx (Experienced Experts), dat de jeugdzorg wil hervormen, en begint zijn verhaal steeds meer te delen. In 2021 verschijnt de film Jason(opent in nieuw venster), over zijn worsteling met de effecten van zijn traumatische jeugd en de opsluiting in de jeugdzorg.

Een jaar later wordt Bhugwandass gekozen tot Amsterdammer van het jaar. Burgemeester Femke Halsema vindt zijn strijd tegen de gesloten jeugdzorg heldhaftig en noemt(opent in nieuw venster) hem een rolmodel. "Van veerkracht, weerstand en van hoe we ons allemaal willen ontwikkelen."

Groot effect bereikt Jason met twee onderzoeken. In 2024 presenteert hij het rapport Eenzaam gesloten. Onderzoek naar de ervaringen van jongeren met ZIKOS. Voor dat rapport heeft hij 51 jongeren geïnterviewd die net als hij waren opgenomen op een ZIKOS-afdeling (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie).

Het rapport leidt direct tot een tijdelijke opnamestop. Een maand later wordt bekend dat de ZIKOS-afdelingen definitief sluiten.

Excuses te laat

In 2025 kondigt hij aan te stoppen met zijn werk in de jeugdzorgsector, maar later hervat hij zijn werkzaamheden en verschijnt er een tweede rapport. In Eenzaam gestorven beschrijft hij hoe het nu gaat met de jongeren die eerder op een ZIKOS-afdeling zaten. De meeste jongeren kampen nog steeds met psychische en fysieke klachten.

Er is te weinig nazorg geweest voor deze jongeren, zegt Jason in juni tegen Nieuwsuur. De instellingen hebben zich volgens hem vooral bezig gehouden met het verbeteren van hun zorg. "Terwijl de betrokken jongeren allemaal hetzelfde zeggen als ik vraag wat ze nu nodig hebben: erkenning."

Op de dag van de publicatie bieden de jeugdzorginstellingen hun excuses aan. Jason is er blij mee, maar ze komen wel laat, vindt hij. "Jongeren zijn eerst beschadigd door het systeem, daarna niet geloofd, vervolgens aan hun lot overgelaten, en moesten daarna ook nog wachten op woorden die allang uitgesproken hadden moeten worden."

Source: NOS · NOS Nieuws

At a glance

Topic
World
Country
🇳🇱 NL
Publisher language
NL
Added to Allnira