Boerenorganisaties kritisch over stikstofwet: 'Nog niet goed genoeg'

Boerenorganisaties reageren kritisch op de uitgewerkte stikstofplannen van het kabinet. Ze vinden dat de stikstofwet die vandaag is gepresenteerd op een aantal punten een verbetering is, maar dat het nog lang niet genoeg is. Milieuorganisaties zijn blij dat er kan worden gewerkt aan natuurherstel.

De wet, die voor de zomer al op hoofdlijnen werd gepresenteerd, moet ertoe leiden dat de uitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Zo mogen boeren in de zones rond kwetsbare natuur op termijn maximaal 1,5 koeien per hectare grond houden.

LTO-voorzitter Ger Koopmans vindt het stikstofpakket "op belangrijke onderdelen minder slecht dan de eerdere hoofdlijnenbrief", maar zegt dat "een aantal fundamentele bezwaren nog niet of onvoldoende" is weggenomen. Hij vindt dat de onzekerheid waarin boeren de afgelopen maanden leefden, niet is weggenomen en dat het kabinet daar snel verandering in moet brengen. "Zonder zekerheid is er ook geen perspectief."

"Er zijn stappen gezet op het gebied van zonering, grondgebondenheid, financiële ondersteuning en vergunningverlening", zegt Koopmans. Hij voorspelt "nog heel pittige en intensieve gesprekken met het kabinet".

De grootste landbouworganisatie vindt het onacceptabel dat het kabinet nog steeds niet inzichtelijk kan maken hoeveel er in totaal moet worden gereduceerd en hoeveel reductie er sinds 2019 al is gerealiseerd. Daardoor "weten boeren nog steeds niet hoeveel stikstofuitstoot zij waar moeten reduceren".

Uitwerking belangrijk

Ook het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) is kritisch over het stikstofpakket. De jonge boeren vinden dat er "fundamentele verbeteringen" zijn, maar dat "de uitwerking moet uitwijzen of de maatregelen in de praktijk haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar zijn".

"Het blijft een gigantisch ingrijpend pakket dat een enorme opgave neerlegt bij jonge boeren en tuinders", zegt NAJK-voorzitter Gerben Boom. "Het kabinet moet nu laten zien dat de toezeggingen ook daadwerkelijk worden waargemaakt." Hij wil dat jonge boeren en tuinders perspectief wordt geboden.

Woningen en wegen

De wet is ook van groot belang voor de woningbouw. Voorzitter Arno Visser van Bouwend Nederland vindt het goed nieuws dat projecten weer door kunnen gaan. Het kabinet wil de verhoging van de rekenkundige ondergrens naar voren halen, waardoor er makkelijker vergunningen kunnen worden afgegeven.

"Als dit pakket wordt uitgevoerd ontstaat er weer ruimte om woningen en wegen te bouwen", zegt Visser. Wel wijst hij op de juiste volgorde. "Er kunnen pas vergunningen worden gegeven als de uitstoot vermindert en de natuur zich herstelt. In sommige gebieden kan het sneller dan in andere. Er zijn een paar regio's waar de stikstofproblematiek groter is. We staan al zes jaar stil en we zijn hier nog wel een aantal jaren mee bezig."

Absolute minimum

Milieuorganisaties noemen het stikstofpakket het absolute minimum van wat nodig is om Nederland uit de stikstofcrisis te krijgen. Natuur & Milieu is blij dat er nu meer duidelijkheid is, waardoor de druk op de natuur afneemt en er aan natuurherstel kan worden gewerkt en er ook voor boeren perspectief is.

"Zonder dat de natuur herstelt, kunnen er ook geen vergunningen worden verleend", zegt directeur Marjolein Demmers. "Als we dit niet doen, blijft Nederland op slot. Dat is voor de natuur niet goed maar ook voor de economie en de mensen niet."

Belangrijke stap

Ook Natuurmonumenten spreekt van een belangrijke stap in het oplossen van het stikstofprobleem. "Zonering rondom natuurgebieden is de basis om de natuur te herstellen. Het is de ruggengraat van het pakket. Dichtbij natuur moeten stikstof, vervuiling en verdroging het meest gericht worden aangepakt", zegt directeur Leonard Geluk in een eerste reactie.

Greenpeace noemt het een belangrijke verbetering dat er wordt gekeken naar een snelle aanpak van piekbelasters. Maar niet alle zorgen zijn weggenomen, zegt landbouwcampaigner Hilde-Anna de Vries.

"Wel maken we ons zorgen over de laatste aanpassingen die onder druk van de landbouwlobby zijn gedaan, die verder uitstel veroorzaken, terwijl de zorgen van groene boeren juist niet zijn weggenomen. Het blijft onacceptabel dat dit kabinet het Greenpeace-vonnis negeert, de KDW uit de wet sloopt en de rekenkundige ondergrens versneld ophoogt."