Wie wordt opvolger van Vanlerberghe als gedeputeerde en hoe wordt die gekozen?

De provincieraad van West-Vlaanderen tijdens een bijeenkomst.

Nu Jurgen Vanlerberghe de nieuwe gouverneur van West-Vlaanderen wordt, moet er ook een nieuwe gedeputeerde in het provinciebestuur worden gekozen. Vanlerberghe was sinds 2018 gedeputeerde voor de partij Vooruit met bevoegdheden als toerisme en natuur. Hoe wordt de nieuwe gedeputeerde gekozen en wie maakt kans? 

De eedaflegging van Jurgen Vanlerberghe als nieuwe gouverneur staat op de planning voor half november. De komende weken wil hij zijn taken als gedeputeerde zo goed mogelijk afronden, zodat zijn opvolger met een schone lei kan beginnen. "Tegelijk moet ik mij inlezen in dossiers van de gouverneur. Maar goed, dat extra werk, ik neem het met plezier erbij. Je weet waarom je het doet", zegt Vanlerberghe.

Vanlerberghe werd in 2018 gedeputeerde voor Vooruit met de bevoegdheden toerisme en recreatie, milieu, natuur, landschap, landinrichting en informatietechnologie. Nu moet Vooruit dus iemand anders vinden om die rol op zich te nemen.

Jurgen Vanlerberghe is nu nog gedeputeerde voor Vooruit, maar binnenkort dus gouverneur.

Die nieuwe gedeputeerde wordt gekozen op basis van enkele voorwaarden. Zo moet de persoon in kwestie zetelen in het provinciebestuur en mag die geen ander uitvoerend mandaat uitoefenen in combinatie met zijn job als gedeputeerde. Een uitvoerend mandaat is een politieke functie waarbij iemand verantwoordelijk is voor het dagelijks bestuur en de uitvoering van het beleid, zoals burgemeester of schepen. 

"Er wordt ook gekeken naar de kwaliteiten van de persoon en naar het aantal voorkeurstemmen bij de afgelopen verkiezingen", zegt politicoloog Herwig Reynaert (UGent). "Ook partijvoorzitter Conner Rousseau en West-Vlaams boegbeeld van de partij Melissa Depraetere spelen ongetwijfeld een rol in het maken van de keuze."

De naam van Iepers gemeenteraadslid en voorzitter van Vooruit West-Vlaanderen, Valentijn Despeghel, wordt intussen al genoemd als mogelijke opvolger. Despeghel werd bij de verkiezingen van 2024 evenwel niet verkozen in de provincieraad. Met 5.816 voorkeursstemmen is hij in principe tweede in rij om het lege plekje van Vanlerberghe in te nemen. Oostends schepen Vanessa Vens is met 7.013 eerste opvolger.

Maar Vens laat aan onze redactie weten dat ze dat plekje alvast niet zal innemen. "Ik kies resoluut voor Oostende. In tijden van besparingen staan we voor genoeg uitdagingen en daar wil ik mij volledig op kunnen toeleggen." Zo komt het plekje voor Despeghel dus vrij.

Despeghel maakt inhoudelijk alvast ook kans. Van 2019 tot en met 2024 was hij in Ieper schepen van Natuur en Leefmilieu. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2024 was hij de stemmenkampioen van de kattenstad met 3.202 voorkeursstemmen. De partij Vooruit behaalde er toen 33,6 procent van de stemmen, haar beste resultaat ooit.

Toch belandde de partij in de oppositie. Despeghel is intussen fractieleider voor Vooruit in de Ieperse gemeenteraad.

In 2025 werd hij voorzitter van Vooruit West-Vlaanderen. Vlaams minister Melissa Depraetere zei toen dat ze het 'Valentijn-effect' wil uitrollen over de volledige provincie. "Valentijn ⁠is enorm graag gezien. Omdat hij dicht bij de mensen staat, alles doet wat hij kan om samen met hen oplossingen te zoeken voor de zaken waar ze van wakker liggen." Afwachten of Despeghel dat effect binnenkort mag uitrollen als gedeputeerde.

Valentijn Despeghel maakt kans op de nieuwe gedeputeerde te worden.