Was vredesbestand in Olesjky ook zonder Melania Trump gelukt? "Poetin doet er alles aan om betere band met VS te krijgen"

First lady Melania Trump toont zich minder vaak dan haar voorgangers.

Met het tijdelijke staakt-het-vuren in het Oekraïense dorpje Olesjky wil Vladimir Poetin vooral indruk maken op Donald Trump, waarbij de rol van first lady Melania niet te onderschatten valt. Dat zeggen Amerikakenners Björn Soenens en Twan Huys, nu het bestand in werking treedt. "Maar het is vooral een PR-stunt: Melania en Donald Trump komen er allebei goed uit."

"Het staakt-het-vuren is begonnen", schrijft de Amerikaanse first lady Melania Trump in drukletters op X. "Dat is 2 dagen voor de oorspronkelijke afspraken, om de veiligheid van burgers te beschermen en de aanvoer van belangrijke humanitaire hulp te faciliteren."

Er zullen ook corridors worden ingevoerd, om "een veilige doortocht van humanitaire konvooien te verzekeren", zegt ze.

Daarmee krijgt het Oekraïense dorp Olesjky enkele dagen de verlichting die het al maanden zoekt. Mensenrechtenorganisaties en de Oekraïense regering zeggen al langer dat de situatie in het dorp schrijnend is: mensen hebben onvoldoende voedsel, water en medicatie. Mensen zouden zelfs gras, duiven en honden eten om te overleven.

Melania maakt zich sterk dat het bestand er zonder haar optreden nooit was gekomen. Nochtans heeft paus Leo XIV dezelfde vraag gesteld als Melania. Heeft zij dan gelijk?

"Ik denk dat er een stuk waarheid zit in wat Melania zegt." Dat zegt Amerikakenner en voormalig Amerikacorrespondent Twan Huys in 'De wereld vandaag' op Radio 1. "We moeten vooral kijken naar wat Donald Trump de voorbije 2 weken heeft gedaan, en dat is iets wat nog geen enkele voorganger hem heeft voorgedaan: hij is in een 'bromance' beland met Poetin."

"De band tussen Trump en Poetin is momenteel beter dan de band tussen Trump en Oekraïens president Volodymyr Zelensky. Trump heeft de verantwoordelijkheid van de problemen in zijn land (zoals de stijgende olie- en dieselprijzen, nvdr.) bij Oekraïne gelegd. Er is ook een Amerikaanse gevangene in Rusland vrijgekomen toen Trump dat had gevraagd aan Poetin."

"Het verzoek van de first lady valt ook hier binnen te zien. Poetin wil laten zien dat hij Amerika goedgezind is: hij wil er alles aan doen om een betere band te krijgen met Amerika en opnieuw zaken te doen. Op die manier kan het dus zeker zijn dat Melania een belangrijkere rol heeft gespeeld dan de Paus."

Twan Huys: "Donald Trump is in een 'bromance' beland met president Vladimir Poetin".

Ook geopolitiek expert en Amerikakenner Björn Soenens ziet een charmeoffensief van de Russische president. Dat zegt hij in VRT NWS Het Kwartier. "Poetin wil Melania de kans geven om te scoren, want zo scoort hij ook bij Donald Trump. Zo haalt hij eigenlijk een wit voetje bij haar. Melania speelt zo de rol van de 'good cop': ze slaagt erin om de Russen ertoe aan te zetten om de Oekraïners in Olesjky weg te laten vluchten."

Het bestand zal de uitkomst over het verloop van de oorlog alleszins niet beïnvloeden, zegt Soenens. "Het gaat niet over een bestand voor de hele oorlog: het is zeer plaatselijk en tijdelijk. Voor de mensen in Olesjky is het positief, want zij kunnen een heel moeilijke situatie verlaten, maar voor de situatie op het terrein zal het bestand geen sikkepit veranderen."

"Het is vooral een PR-operatie: Melania komt er goed uit, Trump komt er goed uit. En het zaait opnieuw wat verwarring, mensen stellen zich opnieuw de vraag: 'Voor wie is Trump nu eigenlijk?'"

Het is alleszins opvallend dat Melania Trump zo op de voorgrond treedt. Als first lady is ze opvallend teruggetrokken. En dat is een bewuste keuze, zegt Huys.

"Melania wil niets te maken hebben met het presidentschap van haar man. Ze woont ook niet in het Witte Huis, maar verblijft met zoon Barron nog steeds in New York. We horen dus zelden iets van haar."

"De first lady heeft ook geen opvallende programma's, zoals haar voorgangers die hadden. Denk aan Michele Obama, die zich sterk maakte binnen een programma om kinderen aan het bewegen te krijgen." 

Iets langer geleden was er ook 'Just Say No', de campagne waar Nancy Reagan het grote gezicht van was. Daarmee wilde first lady Reagan kinderen ontmoedigen om illegale drugs te gebruiken, in de periode waarin 'crackcocaïne' een groot probleem vormde in de Verenigde Staten.

Melania Trump heeft zich al ingezet voor jonge slachtoffers van AI deepfakes en voor Oekraïense kinderen die door Rusland zijn weggenomen uit hun thuisland.

Toch heeft Melania zich al ingezet binnen het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Dat ging over kinderen die vanuit bezette gebieden in Oekraïne naar Rusland zijn gestuurd. Oekraïne spreekt over ontvoering door de bezetter en ziet dat als een oorlogsmisdaad.

Ook het arrestatiebevel dat het Internationaal Strafhof tegen Poetin heeft uitgevaardigd, is gebaseerd op die aanklacht. Rusland zegt dan weer dat het kwetsbare kinderen beschermt die anders in een oorlogszone zouden leven.

"Tijdens het bezoek van Poetin aan Alaska had Melania een brief voor de Russische president meegegeven aan haar man", zegt Huys, "met het verzoek om geroofde kinderen terug te geven aan Oekraïne." Dat zou in enkele gevallen ook hebben geleid tot de terugkeer van Oekraïense kinderen.

Daarnaast heeft Melania zich ingezet voor slachtoffers van AI-deepfakes. Zo kwam de 'Take It Down Act' tot stand, die het illegaal maakt om zulke seksueel getinte beelden van een persoon zonder toestemming te publiceren. Melania had toen persoonlijk in het Amerikaanse Congres gelobbyd om de wet erdoor te krijgen.

Melania was toen ook een steunpunt voor Elliston Berry, een slachtoffer van AI-deepfakes. Toen Berry 14 jaar was, had een klasgenoot deepfakes van Berry rondgestuurd op school. Tijdens de 'State of the Union' van Trump in 2025 zat Berry ook naast Melania.