Waarom stuurt Europa 7 vertegenwoordigers naar vredesonderhandelingen over Oekraïne? "Dit is een cadeau voor Rusland"

Professor Europese politiek Steven Van Hecke (KU Leuven)

"Dat Europa 7 vertegenwoordigers naar de volgende vredesgesprekken over Oekraïne stuurt, is een cadeau voor de Russen: ze zullen er alles aan doen om ons uit elkaar te spelen." Dat zegt professor Europese politiek Steven Van Hecke (KU Leuven). Tegelijk vindt hij het vreemd dat Europa haar buitenlandchef Kaja Kallas thuislaat. "Het toont aan dat een aantal Europese landen aarzelt om iemand te sturen die echt anti-Poetin is."

De Europese Unie wil met een delegatie van 5 landen deelnemen aan de vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne. Dat werd gisteren beslist tijdens een top in Dublin. Ook vertegenwoordigers van de Europese Commissie en de Europese Raad zullen deel uitmaken van die groep.

Europa heeft beslist dat het vertegenwoordigers van Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Polen en Italië zal sturen. Een keuze die niet bepaald verrast, zegt professor Steven Van Hecke in VRT NWS De Ochtend op Radio 1.

"Om te beginnen bestaat er met de E3 al een format waarin de Duitsers, de Fransen en de Britten samenzitten over Oekraïne. Duitsland is het grootste Europese donorland voor steun aan Oekraïne. Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk zijn 2 permanente leden van de VN-Veiligheidsraad met ook nucleaire macht."

"Met de Britten is er een niet-EU-land betrokken en met Polen is er ook een buurland van Oekraïne bij, wat ook belangrijk is. Bovendien zijn het allemaal landen met grote legers."

Wat als Europa ooit rechtstreeks met Trump, Poetin en Zelensky aan tafel moet? Dan kan je niet met 7 vertegenwoordigers afkomen

Steven Van Hecke (KU Leuven), professor Europese politiek

Van Hecke vreest echter dat de delegatie veel te groot is om aan tafel te zitten met landen die 1 vertegenwoordiger naar voren schuiven. "In zekere zin is dat een cadeau voor de Russen. Ze zullen er alles aan doen om de Europese landen uit elkaar te spelen."

Uiteindelijk zal Europa toch iemand moeten kiezen die de onderhandelingen zal voeren, zegt hij. "Stel je voor dat het ooit tot een format komt waar Europa rechtstreeks met Trump, Poetin en Zelensky aan tafel moet. Dan kan je als Europa zijnde niet met 7 vertegenwoordigers afkomen."

Volgens de politicoloog is de beslissing bovendien "symptomatisch" voor hoe de EU de voorbije maanden werkt. "Europa geeft de indruk dat er een soort uitkomst is, maar eigenlijk schuift men de hete aardappel voor zich uit. Dat hebben we de voorbije maanden ook gezien in een aantal andere dossiers."

"Daar zal zeker een interne logica achter zitten, maar de perceptie voor de buitenwereld is denk ik zeer schadelijk."

Als er 1 iemand moet worden aangeduid om te onderhandelen voor Europa, dan is Antonio Costa de meest logische keuze, zegt Van Hecke. "Hij kan als voorzitter van de Europese Raad spreken op het niveau van de staatshoofden en ook namens alle lidstaten."

Antonio Costa kan als voorzitter van de Europese Raad spreken namens alle lidstaten, zegt Van Hecke.

"Het enige nadeel dat hij heeft, is dat hij niet kan spreken namens niet-EU-lidstaten, met name Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Hij zal dus ook de zegen van de Noren en de Britten nodig moeten hebben om de volledige delegatie te kunnen vertegenwoordigen, als het moment daar is."

Verder vindt Van Hecke het vreemd dat EU-buitenlandchef Kaja Kallas niet betrokken is bij de delegatie. "Kallas maakt deel uit van de Europese Commissie en is tegelijk de hoge vertegenwoordiger van de lidstaten. Daardoor kan ze verantwoording afleggen aan zowel de Europese instellingen als aan de lidstaten. Ze was dus de geknipte persoon voor die functie."

Van Hecke vindt het vreemd dat EU-buitenlandchef Kaja Kallas niet bij de delegatie hoort.

Haar niet sturen, getuigt volgens sommige commentatoren van zelfsabotage, aldus Van Hecke. "Men ondergraaft daarmee eigenlijk het buitenlands beleid van de Europese Unie. We hebben nu die functie, dus moeten we die ook gebruiken. Anderzijds toont het ook wel een beetje de aarzeling van een aantal Europese landen om iemand te sturen die echt anti-Poetin is."

De laatste signalen over de vredesonderhandelingen zijn niet echt hoopvol

Steven Van Hecke (KU Leuven), professor Europese politiek

Over de volgende vredesgesprekken zelf is Van Hecke sceptisch. "De laatste signalen zijn niet echt hoopvol. De Russen hebben bijkomende voorwaarden op tafel gelegd. Ze willen eerst weten wat de intenties zijn van de EU, terwijl iedereen die al kent: een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren voor we naar vredesonderhandelingen gaan."

"Rusland wil liever doorvechten. Ik denk dat die bijkomende voorwaarden dus drogredenen zijn die erop kunnen wijzen dat Rusland het niet echt menens is", besluit hij.