Vrijwilligers graven verborgen Duitse oorlogsbunkers onder schoolparking in Geraardsbergen uit

In Geraardsbergen zijn vrijwilligers begonnen met het uitgraven van ondergrondse gangen uit de Tweede Wereldoorlog. De schuilplaatsen liggen onder de parking van basisschool GO! Centrum, maar werden na de oorlog volgestort met aarde en afval. De vereniging Wings of Memory wil de toegangen opnieuw vrijmaken en het gangenstelsel herstellen.

De ondergrondse schuilplaatsen werden tijdens de Tweede Wereldoorlog aangelegd door de Duitse bezetter. Duitse soldaten verbleven toen in de gebouwen van wat vandaag basisschool GO! Centrum is, in de Buizemontstraat.

Aan de achterkant van de site, langs de Pelgrimsweg, stond Duitse luchtafweer opgesteld. Om de soldaten te beschermen bij vijandelijke luchtaanvallen, werd een ondergronds gangenstelsel aangelegd. Aan de Pelgrimsweg zijn nog altijd twee ingangen te vinden.

Een plan van het ondergrondse gangenstelsel.

De vereniging Wings of Memory (WOM), die zich bezighoudt met het lokale oorlogsverleden, is nu begonnen met het vrijmaken van beide toegangen. "We doen dat met 5 leden en 25 vrijwilligers die meehelpen met de werken", zegt voorzitter en projectleider Stefan Delannoit.

Het uitgraven is een tijdrovende klus. De eerste bunker zit vol met aarde en puin. "Hoe die er allemaal in zijn geraakt, weten we nog niet. We konden wel al de eerste treden van de trap vrijmaken die naar de gangen leidt", vertelt Delannoit.

De tweede bunker is vooral gevuld met afval. Ook dat moet allemaal worden verwijderd. Daarvoor zullen nog heel wat graafsessies nodig zijn. Hoewel er graafmachines worden ingezet, gebeurt het meeste werk met de hand.

Een toegang die hersteld zal worden.

In een eerste fase wil WOM de trappen en de doorgang tussen beide bunkers vrijmaken. Daarna volgen de andere delen van het ondergrondse complex. Ook aan de kant van de school zijn er twee ingangen. Die werden eerder al gedeeltelijk blootgelegd, maar ook daar is nog veel graafwerk nodig om de verbinding met de schuilplaatsen aan de Pelgrimsweg te herstellen.

Voor de eerste fase van het project krijgt de vereniging 25.000 euro subsidie via schepen Ann Panis (Anders). Daarnaast rekent WOM op de inzet van tientallen vrijwilligers.

Een van hen is Robin Peeters (25). Hij studeerde af als architect en behaalde ook een master in erfgoed. Zijn interesse in de lokale geschiedenis bracht hem naar het project. "Mijn thesis ging over een krijgsgevangenenkamp in Brugge. Alles wat te maken heeft met de Tweede Wereldoorlog boeit mij. En dus zeker dat ondergrondse gangenstelsel in mijn eigen stad", vertelt hij.

Met een graafmachine wordt de toegang vrijgemaakt.

Met spades en graafmachines verwijderen de vrijwilligers voorzichtig de verschillende lagen aarde, puin en afval. Zo zijn de eerste treden van een toegangstrap ondertussen opnieuw zichtbaar.

Wanneer de toegangen voldoende zijn vrijgemaakt, wil de vereniging ook de bunkers zelf aanpakken. De constructies zijn opgebouwd uit baksteen en hebben een betonnen dak. Een deel van de bakstenen moet worden vervangen.

Ook de toegangen krijgen een nieuwe beveiliging. Er komen ijzeren hekken om de vrijgemaakte ingangen af te schermen.

Een eerste beeld in de ondergrondse gang.

Het project zal in verschillende fases verlopen. Het uiteindelijke doel is om het ondergrondse gangenstelsel opnieuw toegankelijk te maken en zo een stukje oorlogsgeschiedenis van Geraardsbergen te bewaren.