Vissen in de Vaartkom in Leuven wordt populairder, terwijl vissterfte in Vlaanderen piekt: "Ultieme vorm van onthaasting"

Sinds de opening van de vernieuwde oevers is vissen steeds populairder geworden.

Artikel luisteren

4min

Meer info

Terwijl de vissterfte in Vlaanderen afgelopen jaar piekte, is vissen in de Vaartkom in Leuven juist populairder geworden. Dat zegt havenmeester Kathleen Catteeuw. Onder de waterspiegel van het hippe stadsgedeelte doen heel wat soorten het opnieuw goed: van brasem en baars, tot meterslange snoeken. "Geen zorg, ze vallen geen mensen aan." 

In 2026 werden tot nog toe 54 incidenten van grootschalige vissterfte gemeld bij de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), of bijna 30 procent meer dan in het hele jaar voordien. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege (Groen) opvroeg bij minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v).

Aan de grondslag van die toename ligt zuurstofgebrek door blauwalgen, lozingen en overstorten, die bij hevig regenweer ongezuiverd rioolwater rechtstreeks in de waterlopen sluizen. Maar vooral de extreme droogte van afgelopen zomer gaf het visbestand een flinke knauw. 

Afgelopen zomer nam ook in de Vaartkom de kwaliteit van het water een stevige duik. Dat bleek uit cijfers die oppositiepartij N-VA onlangs kon opvragen bij het stadsbestuur. Tijdens de maanden augustus en september werd een stevige toename van het aantal darmbacteriën gemeten, wat wijst op verontreiniging door ontlasting. "Enkel de darmflora floreert hier", merkte fractieleider Zeger Debyser (N-VA) op. 

Rudy poseert met een meter lange snoek.

"En toch zit er van alles in het water", zegt Rudy Boon. "Grote krabben, witvis, brasem, baars. Onlangs viste ik zelfs een grote snoek van 1,20 meter lang op. Maar wie in de zomer met zijn voeten in het water speelt, hoeft niet bang te zijn. Snoeken vallen geen mensen aan, tenzij ze in het nauw worden gedreven." 

De Leuvenaar hengelt al zowat 30 jaar in de Vaartkom. Sinds de vernieuwingsoperatie aan de oevers, die ruim een jaar geleden werd voltooid, bevindt hij zich in steeds groter gezelschap, aldus havenmeester Kathleen Catteeuw. "We zien dat plekken als de Vaartkom of het Sluispark steeds populairder worden bij vissers", klinkt het. "Ook bij jongeren neemt de interesse toe." 

Patrick Vanderstappen (72) - 60 jaar kanaalvisser - kan wel raden waarom. "Vissen is de ultieme vorm van onthaasting, ver weg van alle schermen", vertelt hij. Rudy knikt instemmend. "Ik kan de hele dag op mijn appartement zitten in Sint-Maartensdal. Of hier in de buitenlucht. Dan is de keuze snel gemaakt." 

Verse voorn uit de Vaartkom.

Hoewel Vlaanderen de Europese kaderrichtlijnen voor de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater 1 jaar voor de deadline nog lang niet haalt, veert de waterkwaliteit in de Vaartkom juist weer op, menen beide vissers. Een en ander heeft volgens Vanderstappen te maken met de hoge gescheiden rioleringsgraad van de Vlaams-Brabantse centrumstad.

"Zo komt er minder vervuild water in de Dijle en het kanaal terecht", klinkt het. "Maar ook de afname van het bootverkeer laat zich voelen. Een halve eeuw geleden was er op de Dijle geen vis meer te bespeuren. Nu vang je er opnieuw baars, karper en brasem." 

Maar ook heel wat exoten voelen zich kiplekker in het kanaal, merken beide vissers op. Zo blijkt de Vaartkom erg in trek bij de Amerikaanse grondel, en ook de Chinese wolhandkrab doet het goed. "Vooral die laatste vormt een bedreiging, want de wolhandkrab eet de eitjes van andere vissen op", vertellen ze. 

Zelf gooien Boon en Vanderstappen hun vangst steeds netjes terug, zoals staat aangegeven in het Reglement Openbare Visserij. "Mij lijken de vissen hier toch gezond", klinkt het. "Dat zegt wellicht wel iets over de kwaliteit van het water. Zelf erin gaan zwemmen, is dan weer een ander paar mouwen."