Vergeten fietspionier en ondernemer: hoe Joseph Delin allereerste fietsfabriek van het land oprichtte in Leuven

Paul Baggerman en Gunter Hauspie bij de 125 jaar oude Delin-fiets.

Op de Vismarkt in Leuven is een 125 jaar oude fiets teruggekeerd naar zijn plaats van oorsprong. In het historische pand waar vandaag eetcafé Optimist gevestigd is, stichtte Leuvenaar Joseph Delin aan het einde van de 19e eeuw de allereerste fietsenfabriek van het land. Die vergeten geschiedenis wekken achterkleinzoon Paul Baggerman en historicus Gunter Hauspie opnieuw tot leven in een nieuwe publicatie. 

Ooit leerde hij Leopold II fietsen en zette hij in 1883 mee de schouders onder de Belgische Wielrijdersbond, maar in fietsstad Leuven doet de naam Joseph Delin amper nog een belletje rinkelen. Nochtans sierde 's mans achternaam vanaf 1892 de voorgevel van het monumentale pand op Vismarkt 7, vlak naast een draaiend tandwiel met een diameter van 7,5 meter. 'Usines Delin' werd meteen de allereerste fietsenfabriek van het land. 

"Fietsen was dan ook zijn passie", vertelt achterkleinzoon Paul Baggerman. "In 1879 was hij de 1e gedocumenteerde fietser in de straten van Leuven. Dat was destijds nog met een hoge bi: een fiets met een reusachtig voorwiel. Die werden allemaal geïmporteerd vanuit Engeland of Frankrijk. Mijn overgrootvader wilde ze hier produceren." 

Destijds was de fiets uitsluitend voorbestemd voor de welstellende burgerij. Met zijn model met 2 gelijke wielen hoopte Delin het vervoersmiddel te democratiseren. "Zo'n derby-fiets kostte nog steeds 400 frank, minstens een jaarloon dus voor Jan Modaal", vertelt Baggerman. "Maar naarmate de productie steeg, daalden de prijzen. De verkoop bolde, dat is zeker."

Delin zou zijn blik dan ook snel verbreden. Vanaf 1898 ontwikkelt Usines Delin ook automobielen en motors, in een pand aan de overkant van de Vismarkt. In 1900 meert een Delin-wagen aan in Uruguay: meteen goed voor de allereerste automobiel van het land. Het Leuvense pronkstuk schopte het tot postzegel, en is vandaag nog steeds te zien in het Nationale Automobielmuseum in hoofdstad Montevideo. 

Met zijn derby-fietsen wilde Delin het vervoersmiddel democratiseren.

Vandaag bestaan er evenwel nog amper 3 Delin-auto's. De derby-fiets die Baggerman en Hauspie konden bemachtigen, is 1 van nog slechts 2 gekende exemplaren. Hoewel Usines Delin op het hoogtepunt zo'n 250 arbeiders aan het werk stelde, zou het vanaf 1901 immers snel bergaf gaan met de Leuvense fabriek. 

"Dat jaar overleed Joseph Delin aan de gevolgen van tuberculose, op amper 38-jarige leeftijd", vertelt zijn achterkleinzoon. "De fabriek werd nog een jaar verdergezet, maar door de opkomende concurrentie en het mismanagement van enkele malafide bestuurders kwam er een bruusk einde aan het verhaal van Delin." 

Dat verhaal willen Baggerman en Hauspie met hun publicatie 'In het wiel van Joseph Delin' 125 jaar na zijn dood nieuw leven inblazen. "Dat Leuven vandaag is kunnen uitgroeien tot fietsstad, is deels te danken aan mijn overgrootvader", klinkt het. "Hopelijk krijgt hij de erkenning die hij verdient bij de toekomstige  herinrichting van De Vismarkt."

In 1900 meerde een Denin-auto aan in Uruguay.

Achterkleinzoon Paul Baggerman.