Testaankoop pleit voor oogstjaar op flessen olijfolie: "Na verloop van tijd verliest olie zijn kwaliteit"

Artikel luisteren

5min

Meer info

Testaankoop pleit voor een oogstjaar op flessen olijfolie. Zo kan de consument beter inschatten welke kwaliteit hij koopt. Want vergis je niet: het label 'extra vierge' betekent niet dat je de hoogste kwaliteit in handen hebt. Olijfolie verliest na verloop van tijd immers aan kwaliteit en zonder oogstjaar heb je er als consument het raden naar hoe oud je olijfolie is. 

Tweemaal per week duikt de podcast 'Het Uur van de Waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.

Veel flessen olijfolie in de Belgische rekken pronken met 'extra vierge van superieure kwaliteit' op het etiket. Maar wat betekent dat label? 

Extra vierge olijfolie is de hoogste en meest pure kwaliteit van olijfolie. Het is ongeraffineerde olie die via koude, mechanische persing uit olijven wordt verkregen. De olie heeft een maximale zuurgraad van 0,8 procent en smaakt fruitig, bitter en sterk, zonder smaakgebreken. Stijgt de zuurgraad tot maximaal 2 procent, dan krijg je vierge olijfolie. Boven 2 procent wordt de olie 'lampant' genoemd en is die niet geschikt voor menselijke consumptie.

Om te controleren of olijfolie 'extra vierge' is, wordt die niet alleen in een labo onderzocht, maar moet ze ook geproefd worden door een getraind panel, erkend door de International Olive Council. Olijfolie is het enige voedingsmiddel in de EU waarvoor dat verplicht is.

En zoals iedereen weet, kunnen smaken verschillen. Als een panel oordeelt dat de olie voldoet aan de kwaliteitseisen, dan mag de producent zijn olie als extra vierge verkopen. Oordeelt het panel van niet, dan heeft de producent het recht om de test opnieuw te laten uitvoeren door 2 andere panels. 

Volgens Bruno De Meulenaer, professor Levensmiddelenchemie aan de UGent, zegt dat iets over de betrouwbaarheid van dat soort testen. “Die mensen worden regelmatig getraind, maar je kan niet vermijden dat er subjectiviteit in kruipt.”

De hoogste kwaliteit, extra vierge, behaal je dus alleen als ook de smaak en geur goed zitten. Maar die kunnen na verloop van tijd veranderen. "Als een fles al iets te lang in de winkel staat of de olie gemengd is met vorige oogstjaren, dan is die al wat slechter geworden", legt Laura Clays van Testaankoop uit. De consumentenorganisatie voert geregeld testen uit om te controleren of olijfolie wel aan de kwaliteitseisen voldoet. 

Als een fles al iets te lang in de winkel staat of de olie gemengd is met vorige oogstjaren, dan is die al wat slechter geworden

Laura Clays (Testaankoop)

Na verloop van tijd verliest olijfolie dus zijn kwaliteit. Dat komt volgens De Meulenaer omdat olijfolie oxideert door chemische reacties met zuurstof en water. Op de fles mag dan nog wel 'extra vierge' staan, in de praktijk is dat soms niet meer zo. 

Testaankoop pleit daarom voor een oogstjaar. Op die manier weet een consument hoe oud de olijfolie is, en dus ook of de kwaliteit van een 'extra vierge' nog optimaal zou moeten zijn dan wel al verslechterd is. "Bovendien zou het dan onmogelijk worden om verschillende oogstjaren te mengen, wat nu wel al eens gebeurt", zegt Clays. 

Om de kwaliteit van olijfolie zo goed mogelijk te houden en de oxidatie zo traag mogelijk te laten verlopen, "is het dan ook erg belangrijk dat olijfolie correct geoogst, vervoerd en gestockeerd wordt", beklemtoont De Meulenaer.

Maar wat kan je als consument doen? Wil je in de supermarkt een fles kopen, dan is het goed om te weten dat ook de soort fles een invloed heeft op de kwaliteit. Dat veel olijfolieflessen donkergroen zijn, is namelijk geen toeval. De groene kleur houdt volgens De Meulenaer het licht dat de oxidatie veroorzaakt, tegen.

En dat de olie vaak in een glazen fles zit met een metalen dop, heeft ook zijn reden: dat helpt om zuurstof buiten te houden. Met andere woorden: Donkergroene glazen flessen met een metalen dop of metalen blikken zijn de beste opties.

Olijfolie bewaar je het best onder de 25 graden en liefst ook zo donker mogelijk

En omdat temperatuur, licht en blootstelling aan zuurstof een grote rol spelen in de veroudering van olijfolie, "bewaar je die het best onder de 25 graden en liefst ook zo donker mogelijk", zegt Clays. "Zo vertraag je dat verouderingsproces en heb je langer kwalitatieve olie." 

En tot slot ook nog dit: heel wat merken proberen de consument ook te verleiden met "classico", "mild" of "traditioneel". "Klinkt goed, maar het zegt eigenlijk niets", aldus nog Clays. "Als je die termen op een fles olijfolie ziet staan, dan mag je ervan uitgaan dat het geen olijfolie van eerste persing is. Mocht dat wel zo zijn, dan zouden ze wel de term 'vierge' of 'extra vierge' gebruiken.