Pas op in de avondspits: na overgang naar wintertijd vallen er veel meer gewonden onder voetgangers

Het risico op ongelukken met voetgangers is groter, allicht omdat de zichtbaarheid vermindert, zegt Vias (foto ter illustratie).

Artikel luisteren

4min

Meer info

Het aantal ernstige ongevallen met voetgangers stijgt met 73 procent na de overgang naar wintertijd. Dat blijkt uit een nieuwe statistische analyse van het verkeersinstituut Vias. Vooral de avondspits is een risicomoment.

Komend weekend is het weer zover: in de nacht van zaterdag op zondag schakelen we over naar wintertijd. Dat wil zeggen dat het vanaf dan een uur vroeger donker zal worden. Volgens verkeersinstituut Vias is die overgang vooral voor voetgangers risicovol.

Vias bestudeerde de evolutie van het aantal letselongevallen met voetgangers tussen de maand oktober en de maand november. De onderzochte periode liep van 2016 tot 2025. Er werd telkens gekeken naar ongevallen die tussen 16 uur en 19 uur gebeurden, de avondspits dus. 

Wat zeggen de cijfers? Van oktober tot november stijgt het aantal letselongevallen met voetgangers in de avondspits met 39 procent. Het aantal ongevallen met minstens 1 zwaargewonde of dode stijgt zelfs met 73 procent.

Er gebeuren niet alleen meer ongevallen, de gevolgen zijn ook zwaarder, zegt Vias. "In oktober zijn er 109 doden en zwaargewonden per 1.000 letselongevallen. In november, na de overgang naar wintertijd, zijn dat er 136 per 1.000 ongevallen."

In totaal waren er de voorbije 10 jaar bij de voetgangers 181 doden en zwaargewonden in de maand november in de avondspits. Dat zijn er gemiddeld 18 elk jaar.

Het is aannemelijk dat de impactsnelheid bij botsingen hoger ligt na de verandering van het uur omdat de zichtbaarheid minder is, zegt Vias.

Trajecten die voorheen bij daglicht gebeurden, leggen mensen nu af in schemering of in het donker. Sommige bestuurders zien een voetganger niet en remmen te laat of helemaal niet.

Voor fietsers vormen vooral de kortere dagen een risico. In november gebeuren ongeveer 4 keer zoveel ongevallen met fietsers bij schemering en dageraad als in juni. Dat is opvallend, want in het voorjaar zijn er meer fietsers op de weg dan in de herfst, zegt Vias.

De uren van zonsopgang en zonsondergang verschillen sterk tussen juni en november. In november vallen ze samen met de spitsuren (7-8 uur en 16-18 uur), wat in juni niet het geval is. Dit verklaart waarschijnlijk voor een groot deel het verschil in het aantal ongevallen.

Verkeerstips voor de wintertijd

Automobilisten:

• Pas je gedrag aan en vertraag altijd in de buurt van oversteekplaatsen voor voetgangers. Je moet kunnen stoppen voor elke oversteekplaats, zelfs als een voetganger zich erop waagt zonder te kijken.

• Achter één voetganger kan er een andere schuilgaan. Stop je om een voetganger te laten oversteken, controleer extra of er geen andere voetganger vlak erna volgt.

• Haal niet in op een oversteekplaats voor voetgangers. Het is gevaarlijk én verboden.

Voetgangers:

• Kijk verschillende keren vooraleer je oversteekt. Door het licht van de koplampen is het vaak moeilijk om oogcontact te maken. Voorrang hebben wil niet noodzakelijk zeggen dat je zomaar blind moet oversteken.

• Gebruik oversteekplaatsen als die er zijn. Ze blijven de meest veilige plekken om over te steken. Je bent verplicht ze te gebruiken als er eentje binnen 20 meter in de buurt ligt.

• Wees zichtbaar en kies dus voor fluo reflecterende kledij en andere attributen, zoals rugzakovertrekken. Een automobilist kan je zo al tot op 150 meter opmerken. Met donkere kledij is dat pas op 20 meter.