Onvrede over wooncrisis en lage lonen houdt aan: eerste algemene staking in Spanje in 14 jaar

Een stakingspost in Madrid gisteravond laat.

Artikel luisteren

5min

Meer info

In Spanje is om middernacht een algemene stakingsdag begonnen, de eerste in 14 jaar. De Spanjaarden protesteren tegen de wooncrisis in het land en eisen betaalbare huisvesting en hogere lonen. De staking komt er na weken van protest na de uithuiszetting van de 87-jarige Madrileense Maricarmen Abascal.

Het is de eerste algemene staking in 14 jaar die gesteund wordt door de grootste 2 vakbonden, UGT en CCOO. Maar ook andere werknemersorganisaties en huurdersverenigingen scharen zich achter de staking.

Volgens de vakbonden is de deelname aan de staking vooral groot in de havens en in de automobielsector. Sommige autofabrieken zouden volledig platliggen. Ook in andere sectoren, zoals de vleesindustrie, de afvalophaling en de energiesector, zou er veel gestaakt worden. In de gezondheidszorg, de sociale dienstverlening en bij de post zou de bereidheid om te staken dan weer veel lager liggen.   

Bij het spoor en het luchtvaarverkeer is er een minimumdienstverlening.

Stakers hebben ook sommige snelwegen naar de hoofdstad Madrid en Barcelona en Valencia geblokkeerd. Daardoor zijn er op sommige plaatsen files ontstaan. In Barcelona is ook een station geblokkeerd en in Algeciras de haven. Bij het spoor en het luchtverkeer is er een minimumdienstverlening. 

Later op de dag zijn in een vijftigtal steden grote demonstraties en acties gepland. De opkomst zou daar misschien wat kunnen tegenvallen, want er wordt stormachtig weer verwacht. De Spaanse weerdienst heeft voor 14 regio's waarschuwingen uitgestuurd voor onder meer sterke wind en hevige regen. 

De algemene staking van vandaag komt er na de wekenlange demonstraties in Madrid en andere steden na de van de 87-jarige Madrileense vrouw Maricarmen Abascal. Zij werd in september uit haar appartement gezet, omdat ze met haar pensioen haar huur niet meer kon betalen. Een vastgoedontwikkelaar had het gebouw overgenomen en de huurprijs van de appartementen verhoogd.

Abascal, die al meer dan 70 jaar in dat appartement had gewoond, werd op een brancard naar buiten gebracht en naar een ziekenhuis overgebracht. Uiteindelijk werd een akkoord bereikt met de vastgoedontwikkelaar, waardoor Abascals huur toch niet zou verhogen en ze naar haar appartement kon terugkeren. Maar niet lang daarna overleed de vrouw in het ziekenhuis. 

De zaak-Abascal bracht een massa mensen op straat, maar de wooncrisis houdt al veel langer aan. Spanje heeft nood aan zo'n 750.000 bijkomende woningen. Volgens de Spaanse centrale bank zou dat tekort tegen 2028 tot meer dan 1 miljoen kunnen aangroeien.

Een tekort aan woningen stuwt de prijs de hoogte in. Omdat minder mensen in staat zijn om een huis te kopen, zoeken ze hun heil op de huurmarkt, maar dat zet ook die markt onder druk. De voorbije jaren zijn de huurprijzen blijven stijgen, maar de lonen stegen niet mee. Vooral jongeren zijn daar het slachtoffer van. Volgens de Spaanse Jeugdraad bedraagt de gemiddelde huurprijs in Spanje (1.176 euro) bijna 99 procent van het gemiddelde loon van Spaanse jongeren.

"We zullen niet stoppen ‌totdat we het huisvestingsmodel van dit land van boven tot onder hebben veranderd", zegt Alicia del Rio, woordvoerster van de Huurdersbond van Madrid, tegen Reuters. "Zodat huizen bedoeld zijn om in te wonen in plaats van ten dienste te staan van een minderheid van renteniers."

De linkse regering van premier Pedro Sánchez probeerde op de zaak-Abascal te reageren door een aantal hervormingen door te voeren, maar het Spaanse parlement stemde die weg. Sánchez leidt een en vond onvoldoende steun in het parlement. De premier schreef daarop vervroegde verkiezingen uit, die gepland staan op 29 november.

Sánchez hoopt dat de frustratie bij de kiezers over de wooncrisis zijn partij stemmen zal opleveren. De socialistische partij PSOE van de premier doet het al maanden slecht in de peilingen. Het zijn de conservatieve PP en het radicaal-rechtse Vox die de peilingen aanvoeren.

De linkse regering schuift de schuld voor de hoge huurprijzen en het tekort aan woningen vooral in de schoenen van de rechtse oppositie, die in veel regio's en gemeenten aan de macht is. De regering steunt de staking van vandaag en roept zelfs op om mee te demonstreren. Maar vakbondsleiders zeggen dat ze ook de nationale regering verantwoordelijk houden voor de wooncrisis.