Ontwikkelingslanden kunnen zich amper wapenen tegen de klimaatcrisis, er is minstens 3 keer meer geld nodig

Zimbabwe kreeg in 2024 te maken met grote droogte. Water werd er een schaars goed.

Artikel luisteren

4min

Meer info

Terwijl de impact van de klimaatcrisis versnelt, blijven subsidies voor klimaatadaptatie in ontwikkelingslanden achterop hinken. Meer nog, de kloof vergroot zelfs. Dat blijkt uit een VN-rapport een week voor de start van de klimaattop in Antalya (COP31). Maar het zijn net de armere landen die de zwaarste gevolgen van de klimaatverstoring voelen. Eigenlijk zou de financiering 3 keer sneller moeten gaan, en dan nog. 

Het rapport stelt dat ontwikkelingslanden de komende jaren elk jaar minstens 305 miljard dollar (ongeveer 270 miljard euro) nodig hebben om zich beter te wapenen tegen de ergste gevolgen van de klimaatverstoring.

Het gaat om een gemiddelde, mogelijk lopen de kosten nog veel hoger op. Zo is de bescherming van de privésector hier nog niet mee opgenomen. "Het echte bedrag zou daardoor zelfs kunnen verdubbelen", stelt het rapport.   

Maar net nu zitten veel rijkere landen in een besparingsmodus. "De groei in de stroom van publiek geld valt stil. Zelfs als de doelstelling slaagt om tegen 2035 het steunpakket te verdrievoudigen, zullen maar 20 tot 29 procent van de noden gelenigd kunnen worden", stelt het rapport. 

Terwijl de noden toenemen, volgt de financiering niet. Het gaat zelfs totaal de verkeerde kant uit, stelt Kiki Berkers van 11.11.11. "We zien de voorbije jaren besparingen, en dat vertaalt zich in de internationale klimaatfinanciering."   

Adaptatie gaat over het zich aanpassen aan de nieuwe klimaatrealiteit, en het zoveel mogelijk opvangen van de gevolgen van de toenemende weerextremen. Ontwikkelingslanden delen veel harder in de brokken dan bijvoorbeeld de rijkere landen in het Westen. 

Adaptatie kan abstract klinken, maar het gaat om heel concrete zaken die levens van mensen kunnen redden. Denk aan:

• sterkere dijken, of mangrovebossen voor de kust die bescherming bieden bij zware regenval of een storm

• een betere infrastructuur (bruggen, wegen, huizen...)

• systemen die mensen tijdig waarschuwen voor overstromingen of een storm, de zogenoemde 'early warning'-systemen

• gewassen die hitte of droogte beter verdragen zodat een familie eten heeft, of een tool die mensen vertelt wanneer het een goed moment is om te planten

• een betere watervoorziening 

• een gezondheidszorg die voorbereid is op hittegolven en ziektes zoals malaria

Voorkomen is goedkoper dan genezen, benadrukt Berkers: "Door nu te besparen schuif je de rekening gewoon door en die wordt almaar groter." 

Het gebrek aan die financiering is op VN-klimaatconferenties al jaren een bron van ergernis bij ontwikkelingslanden. Het veroorzaakt wrevel, ook al omdat eerder afgesproken bedragen niet worden gehaald in de praktijk. Bovendien hebben de armere landen in bijvoorbeeld Afrika of Azië veel minder bijgedragen aan de klimaatopwarming, terwijl zij nu volop in de vuurlijn liggen. 

Het is een van de zaken die het beslissingsproces op een COP moeilijk maken. Dat zal op COP31 in Antalya vanaf volgende week niet anders zijn. 

Ontwikkelingslanden proberen intussen zelf ook de omslag te maken naar groene energie, en zouden ook daarvoor meer geld willen van de rijke(re) landen. Het gaat dan om het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, de oorzaak van het hele probleem.

Er is ook een schadefonds ('loss and damage') in het leven geroepen op klimaatconferenties. Maar ook daar is het hard onderhandelen voor voldoende geld.